vrijdag 30 juli 2010

Geen-spijt-beleid

Twintig jaar geleden publiceerde het Centraal Planbureau (CPB) - onder leiding van toenmalig directeur Gerrit Zalm - twee belangrijke studies: Scanning the future en Nederland in drievoud. Beide studies waren gebaseerd op de gedachte dat de toekomst (het ging toen over de periode 1990-2015) fundamenteel onzeker is en dat je daarom rekening moest houden met meerdere 'denkbare toekomsten'. Oftewel meerdere scenario's. Dit was baanbrekend werk in economenland, zij het dat Shell er voor het uitzetten van zijn eigen strategisch beleid al jaren mee werkte. Scanning the future schetste drie zeer uiteenlopende scenario's voor de wereldeconomie, die in Nederland in drievoud werden doorvertaald naar scenario's voor de economische ontwikkeling in eigen land. Aangezien je de toekomst niet kent - sterker: niet kúnt kennen - moet je beleid voeren, zo was vervolgens de redenering, waar je in geen van de denkbare toekomsten spijt van krijgt. Het zogeheten geen-spijt-beleid.

Ik moest daaraan terugdenken, toen ik me onlangs in de trein van Amersfoort naar Den Haag weer eens realiseerde dat - als we het hebben over de woningmarkt - een strategie die inzet op méér dynamiek in alle denkbare toekomsten gunstig uitpakt. Of het nu economisch goed of slecht gaat in de wereld en in Nederland. Of we nu een rechts kabinet krijgen, een middenkabinet, toch nog een paars-plus-kabinet of een zakenkabinet. Altijd zullen we gebaat zijn bij méér dynamiek op de woningmarkt.

Dynamiek woningmarkt bevorderen
Méér dynamiek - te vertalen in een betere doorstroming, meer activiteit en een groter en beter aanbod van nieuwe woningen - staat symbool voor alles wat we op de woningmarkt willen bereiken. Het zorgt ervoor dat mensen kunnen wonen in een huis waarin ze graag willen wonen. Het maakt dat mensen mobieler kunnen zijn op de arbeidsmarkt. Het leidt ertoe dat mensen minder ver hoeven te reizen van en naar hun werk. Het zorgt dat woningen worden opgeknapt en energiezuiniger worden gemaakt door de nieuwe bewoners. Het leidt hiermee ook tot extra werkgelegenheid in de bouw, de aannemerij, de schildersbranche. En niet te vergeten in de meubelindustrie en bij de keukenleveranciers. En het zorgt daarmee ook voor minder uitgaven en meer inkomsten voor de overheid. Minder werkloosheid betekent immers minder collectieve uitgaven in de sfeer van de inkomensondersteuning. En meer bedrijvigheid op de woningmarkt en in toeleverende sectoren zorgt voor meer inkomsten uit btw en loon- en inkomstenbelasting. Hoe de economische ontwikkeling de komende jaren ook precies zal zijn, de woningmarkt moet je nooit laten stilvallen. De dynamiek op de woningmarkt bevorderen is een zuivere vorm van geen-spijt-beleid.

Goed beleid van groot belang
In Den Haag is een ongeschreven wet dat je bij de kosten/batenafweging van nieuw beleid geen rekening mag houden met zogeheten ´inverdieneffecten´. Dat zijn de (onzekere) extra inkomsten c.q. lagere uitgaven voor de overheid als gevolg van de (vermeende) gunstige effecten van overheidsbeleid op de werkgelegenheid en de economische groei. Niets verbiedt ons echter om met alle macht te trachten voorspelbare ´uitverdieneffecten´ van slecht huidig en toekomstig beleid te vermijden. Met andere woorden om het niet zover te laten komen dat de overheid inkomsten mist en voor hogere (werkloosheids)uitgaven komt te staan doordat de dynamiek op de woningmarkt nog verder terugzakt. Slecht beleid zou zijn om de woningmarkt nog langer aan zijn eigen lot over te laten. Om niets te doen aan bijvoorbeeld de lange wachttijden in de huursector, aan de gebrekkige doorstroming op de huur- en de koopwoningmarkt en aan het feit dat het aanbod van nieuwe woningen niet of nauwelijks reageert op de vraag daarnaar. Zowel kwalitatief, kwantitatief als regionaal. Daar kan elke regering onder elke economische omstandigheid alleen maar spijt van krijgen. Laten we in het kader van een Stichting van het Wonen, waarin maatschappelijke partijen met de overheid een nieuwe koers uitzetten voor de komende jaren, zorgen dat we dat voorkómen. Laten we zorgen dat het integrale plan voor de woningmarkt er komt! Vereniging Eigen Huis is meer dan bereid daaraan haar bijdrage te leveren.

Ik ben heel benieuwd hoe u hier tegen aankijkt!

2 opmerkingen:

  1. Het is eigenlijk altijd goed om dusdanig keuzes te maken dat je er in de toekomst geen spijt van zal of kan gaan krijgen.

    Daarvoor is het wel noodzakelijk dat je je in de toekomst er bij neer kan leggen dat je in het verleden de juiste keuzes hebt gemaakt, op basis van de destijds beschikbare informatie.

    Voor de woningmarkt is het feit dat stilstand op welke manier dan ook slecht is volkomen correct. Maar wat is wel goed dat niemand er spijt van kan gaan krijgen?

    Omdat de Nederlandse politici daar verschillend over denken, en er van overtuigd zijn dat alleen hun partij de juiste oplossing heeft, gebeurt er niets.

    Het wordt tijd dat de partijen zich boven de partijpolitiek verheffen en gaan kijken wat verstandig is voor het land - niet voor hun kiezers.

    Helaas zie ik dat de komende jaren nog niet gebeuren. Bijdragen van externe partijen, zoals bovenstaande, zijn dan ook onontbeerlijk om de ogen te doen openen bij de beleidsmakers van het poldermodel.
    (Want iedereen moet tevreden zijn... -dat kan nooit! Stop daar dan ook mee, heb een keer ballen om een beslissing te nemen! )

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Robert Strookman30 juli 2010 om 16:00

    Ach voorlopig zit de huurmarkt volledig op slot en speelt het enkel maar exotische partijen in de kaart om hun gelijk te halen... zucht.

    http://www.nu.nl/economie/2302847/lang-wachten-sociale-huurwoning.html

    Het kost even tijd maar mijn Huurhypotheekconstruct komt er wel.

    http://peilinghypotheekrenteaftrek.blogspot.com/2010/07/zeldzame-diersoort.html?showComment=1278008671945#c8549053029371407989

    BeantwoordenVerwijderen