maandag 16 augustus 2010

Blunder van de big bosses in de banking industry

Bob Maas
U heeft dat waarschijnlijk wel meegekregen de afgelopen weken. De strijd die Vereniging Eigen Huis heeft gevoerd tegen de te hoge hypotheekrentetarieven. De Nederlandse banken eigenen zich een steeds grotere verdienmarge toe op hypotheken, en dat over de rug van kopers en bezitters van huizen. De verdiensten op hypotheken zijn daardoor aanzienlijk toegenomen, zo berichtte het CBS. Het verweer bij monde van de grote bazen uit de banksector was ver beneden de maat. Bedroevend, mag ik wel stellen, en dat in meerdere opzichten.

Ongeloofwaardig
Om te beginnen was het antwoord niet eerlijk. Als ze gezegd hadden dat de woningmarkt veel risicovoller is geworden – door de economische situatie en omdat de politiek zo nodig op het meest ongepaste moment het zwaard van de hypotheekrenteaftrek weer boven de markt moest hangen – en dat hypotheekaanbieders elkaar daarom niet meer op het scherpst van de snede bevochten om marktaandeel te winnen, dan had iedereen dat tenminste nog geloofd. Niet dat je daarmee het feit van de hoge rentetarieven goedpraat, maar je had dan in ieder geval beter gescoord op het punt van de geloofwaardigheid. Nu kwamen de bazen niet verder dan een zeer twijfelachtig verhaal over hogere spaarrentes en hogere risico-opslagen die vergoed moeten worden om het hypothekengeld binnen te halen (te funden, zoals dat heet). Hoe kan dat verhaal nou kloppen als je als bank zoveel meer aan hypotheken verdient?

Niet slim
Als die bankiers echt slimme jongens waren geweest, dan waren ze zelf met een verklaring over hun hypotheekverdiensten naar buiten gekomen. Nog voordat de kooi van Vereniging Eigen Huis en deskundige organisaties was geopend. Een kwestie van de cijfers goed in de gaten houden op het moment dat op de woningmarkt het water tot aan de lippen staat. Ze hadden dan misschien nog zelfs een gebaar van goede wil kunnen maken, al was het maar als intentie. Nu viel iedereen over hen heen, werden opnieuw kamervragen gesteld en werd wederom het beeld bevestigd van de grijpgrage bankiers die zichzelf buiten de samenleving hebben geplaatst.

Code Banken
We willen lessen trekken uit het verleden, een cultuuromslag maken, de klant centraal stellen, transparant zijn, en onze verantwoordelijkheid nemen ten opzichte van de samenleving. Deze en andere goede voornemens kunt u lezen in de pas ingestelde Code Banken, een stuk zelfregulering dat door de grote bazen zelf is opgesteld en waarvoor iedere beleidsverantwoordelijke in de bankwereld tegenwoordig zijn handtekening moet zetten. Het lijkt misschien een open deur, maar zelfs in zo’n eenvoudige kwestie als hypotheekrentetarieven lijken de nieuwe beleidsvoornemens op alle fronten niet goed uit de verf te komen. En dan druk ik me nog zachtjes uit. En onvermijdelijk vraag je je dan af hoe dat in de verdere organisatie van de banken moet gaan als de top dit soort zaken niet goed in de vingers heeft.

Goedmaken
Hoe dan nu verder? Moeten wij als klanten dan maar weer afwachten of de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) misschien actie gaat ondernemen? Dat zal niet direct het gewenste resultaat opleveren. De banken misschien aan zet? Ze mogen natuurlijk op de koffie komen bij Vereniging Eigen Huis, maar of dat - behalve betere persoonlijke relaties - iets concreets oplevert, valt te betwijfelen. Beter zou zijn om: a. open en transparant te zijn als bankwereld en b. jezelf een keer van een goede kant te laten zien. Voor dat laatste heb ik wel een idee. Nu de geldpotten voor koopsubsidie en de starterslening leeg zijn, zou het mooi zijn als koopstarters op de woningmarkt in het zadel worden geholpen met een hypotheekrentetarief tegen kostprijs. Voor minimaal tien jaar vast dan wel. En misschien zouden ze hetzelfde kunnen doen voor eigenwoningbezitters die door de huidige economische crisis werkloos zijn geworden. Dat hebben ze immers min of meer ook te danken aan geklungel in de bankwereld.

Eigenbelang
Hiermee komen we op een punt dat ik nog niet begrijp. Je zou zeggen dat ook de bankwereld er alle belang bij heeft dat de woningmarkt zo goed mogelijk blijft draaien. Daar zit immers het onderpand van de ruim 600 miljard aan hypotheekleningen die ze hebben uitstaan. En dat ze dus kopers en bezitters zouden bedienen met een zo scherp mogelijk hypotheekrentetarief. Niet dus, blijkbaar. En dat snap ik dus niet. Als iemand mij dat kan uitleggen, hoor ik dat graag. Het zal toch niet zo zijn dat de blik zo beperkt is dat alleen het financiële resultaat op de korte termijn telt?


2 opmerkingen:

  1. Ik e-mailde de NVB het volgende

    Geachte heer van Leeuwen,

    Ik moest even glimlachen op de wijze waarop de NVB de kritiek van de VEH pareert. (Uw website en een copie daarvan in de Volkskrant van 21 augustus 2010). Het komt mij voor dat U veronderstelt dat de VEH of de NMa niet weet waar het in werkelijkheid om gaat.

    “Woordvoerder Bart van Leeuwen van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) zegt dat de markt concurrerend is. ‘De hypotheekrentes bevinden zich niet voor niets op een historisch laag niveau. Ze zijn onlangs nog verder verlaagd.”

    Alsof een felle concurentie op de Nederlandse markt de oorzaak is van de huidige lage rente en niet de crisis. Vergelijk het volgende. De banken verdriedubbelen de commissie op wisseltransacties en stellen dat er toch concurentie is want "de dollar staat niet voor niets zo laag" Of wat zou U zeggen als de banken aangewezen worden als schuldigen van het pensoienleed. Ontving U een bedankje van het Agentschap nu de Staat zo goedkoop kan lenen?

    “En daarnaast sluiten Nederlanders gemiddeld een langere rentevaste periode af voor hun hypotheek. Daar moet je dan voor betalen.’ Er is geen sprake van dat banken rentevoordelen die zij zelf kunnen behalen op de kapitaalmarkt niet doorberekenen in de hypotheekrente.”

    U weet natuurlijk best dat het huidige positive rente ecart daarvan de oorzaak is. Hoe langer vast des te hoger de rente, dat is een waarheid als een koe.. Waar het in werkelijkheid om gaat is de toeslag op de basisrente, de rentemarge, of die nu lang of kort is. De banken verhoogden unaniem en op dezelfde tijd in de lente van 2009 ook de opslag voor de kortere rentevaste perioden (basis Euribor) van 1% naar 2.5%.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. “In feite zijn de marges van banken op hypotheken genormaliseerd, na jarenlang te klein te zijn geweest.”

    Enerzijds zegt U dat er geen sprake is van het niet doorgeven van de renteverlaging, anderzijds geeft U toe dat de marges zijn verhoogd omdat die “jarenlang” te laag zijn geweest. Jarenlang? Ik kan mij niet heugen dat die ooit eerder op het huidige niveau lagen.

    “Daarbij is het hypotheekbedrijf in de afgelopen tijd in sommige gevallen risicovoller geworden. Hoewel het aantal achterstanden en gedwongen veilingen in Nederland nog steeds zeer beperkt is, maakt de crisis de kans op wanbetaling op zich zelf groter.”

    Dat zou niet moeten gelden bij een hypotheek met een NHG garantie. Toch zijn hier ook de marges verdubbeld.

    “Omdat hypothecair geld voor langere tijd (in beginsel 30 jaar) wordt uitgeleend, lenen hypotheekverstrekkers het geld hiervoor zelf ook voor langere tijd in. Banken betalen een premie voor het feit dat dit geld voor langere termijn beschikbaar moet zijn.”

    Dit raakt kant noch wal. De looptijd van 30 jaar heeft niets te maken met de looptijd van de rentvaste periode.

    Ik denk toch dat U betere argumentaties moet bedenken, zo deze er zijn

    BeantwoordenVerwijderen