vrijdag 13 augustus 2010

Integraal afwegingskader (IAK)

Dat er flink bezuinigd gaat worden de komende jaren, lijdt geen twijfel. En al helemaal niet als er een rechts kabinet komt. De overheid zal daarbij ook flink in eigen vlees gaan snijden, zo is de verwachting. Dat wil zeggen minder ambtenaren. Minder ambtenaren leidt in de regel tot minder nieuw beleid. En minder nieuw beleid betekent dat er minder wetgevingsjuristen nodig zijn om een en ander om te zetten in klinkende wet- en regelgeving. Bovendien zijn wetgevingsjuristen meestal van het type dat niet goed stil kan zitten. Dus de verwachting is dat veel wetgevingsjuristen de komende tijd de Rijksdienst vrijwillig en onvrijwillig zullen verlaten.

Dit wordt – zo lijkt het – nog versterkt door het goede nieuws dat ons vorige week bereikte. Het ministerie van Justitie heeft een Integraal Afwegingskader (IAK) laten ontwikkelen! Hetgeen moet leiden tot een efficiënter voorbereidingsproces van wet- en regelgeving. Dan zijn er dus nóg minder juristen nodig. Het IAK is een geheel geautomatiseerd systeem dat precies aangeeft waarop je als wetgevingsjurist op welk moment in het proces moet letten. Een kind kan straks de was doen. “Het digitale systeem leidt ambtenaren stapsgewijs door het hele proces. Zo krijgen ze in het begin de opdracht om alle betrokken partijen te identificeren en moeten ze een analyse uitvoeren om te zien of overheidsingrijpen gerechtvaardigd is.” Aldus de berichtgeving in het FD (om dit artikel te lezen is een abonnement vereist).

Toch zijn er wel wat haken en ogen. Neem het woningmarktdossier. Stelt u zich de jurist voor die de volgende vragen op zijn scherm ziet.

“Welke partijen zijn betrokken?”
Het is misschien handig om eerst eens te bezien welke partijen zich, alleen al binnen de overheid zélf, met de woningmarkt bezighouden. Ik wil wel een voorzetje doen. Om te beginnen hebben we natuurlijk Wonen, Wijken en Integratie (maar dat kan na de formatie zo maar anders zijn). Zij houden zich bezig met wonen in het algemeen. Dan hebben we VROM voor de ruimtelijke ordening en de diverse energie- en milieumaatregelen. Ook mogen we Financiën niet over het hoofd zien, voor de fiscale behandeling van het eigenwoningbezit. En natuurlijk voor het bank- en verzekeringswezen. En dan hebben we nog BZK, voor de relatie met de medeoverheden en daarmee voor de lokale woonlasten.

Let wel even op als het gaat over de waterschappen, want vermoedelijk moet je dan bij VenW zijn. Verder kun je bij EZ aankloppen voor marktwerking, mededinging, beroepsgroepen en consumentenvoorwaarden. En Justitie zelf gaat over het notariaat. Als je – en dat zit er dik in – wilt weten of je nog wat over het hoofd hebt gezien, dan kun je je vervoegen bij het Kabinet van de Minister-President (ministerie van Algemene Zaken).
Vergeleken bij het Indonesische eilandenrijk dat je binnen de overheid aantreft op het woningmarktdossier, lijkt de situatie buiten de overheid ineens relatief eenvoudig. Zeker als de Stichting van het Wonen er straks is.

“Is overheidsingrijpen gerechtvaardigd?”
Ongetwijfeld. De vraag is eerder ‘wát voor overheidsingrijpen’. Het moet vooral minder en anders. Denk aan de overdrachtsbelasting, die de doorstroming sterk belemmert. Of denk aan de huurregulering die in de hand werkt dat mensen met een hoog inkomen in een goedkoop huurhuis blijven wonen. En aan de ruimtelijke ordeningsregeltjes die het aanbod van nieuwe woningen belemmeren.

Ik hoop dat er voor dit soort antwoorden in het volledig geautomatiseerde Integrale afwegingskader voldoende ruimte is. En dat er dan voor de ambtenaar in kwestie de juiste instructies uitrollen. Bijvoorbeeld iets in de trant van “Ga praten met Vereniging Eigen Huis. Die hebben 36 jaar ervaring en kunnen je precies vertellen hoe het verder moet.” Dat zou pas een mooie innovatie zijn.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen