woensdag 1 september 2010

Braziliaanse toestanden in de polder?

In uw belang denk ik voortdurend na over de Nederlandse woningmarkt en hoe die beter kan. Al peinzend wil ik wel eens vergeten dat er ook elders in de wereld woningmarkten zijn, waar soms heel inspirerende dingen gebeuren. Zo verneem ik dat de Braziliaanse regering een miljardenplan lanceert om de komende jaren 3 miljoen betaalbare want gesubsidieerde huizen te bouwen om het woningtekort aan te pakken. Dit in het kader van het ‘Mijn huis mijn leven-programma’.

U leest het goed: 3 miljoen nieuwe huizen voor starters op de Braziliaanse woningmarkt. Al 410.000 mensen hebben een koopcontract afgesloten en het doel is één miljoen contracten tegen het einde van dit jaar. Dat is nog maar een begin, want Brazilië kent een immens tekort van 7,2 miljoen woningen. Dat is de totale Nederlandse woningvoorraad.

Niet alleen woningzoekenden, ook bouwbedrijven én toeleveringsbedrijven wrijven in hun handen om deze overheidsinjectie in de huizenmarkt. De toch al immens populaire president Lula da Silva zou zijn laatste ambtstermijn wel eens kunnen afsluiten als een levende legende. Dat ook het Braziliaanse bedrijfsleven juicht om deze overheidsmaatregel is interessant. De ingreep van president Lula da Silva is klassiek keynesiaans. In dit geval intervenieert de Braziliaanse overheid in de marktwerking op de woningmarkt, door met een betaalbaar aanbod van woningen de massale vraag tegemoet te komen.

Alhier is de Nederlandse overheid juist verworden tot de belangrijkste verstorende factor op de woningmarkt. Net als in Brazilië sluit ons huizenaanbod voor een groot deel niet aan op de vraag. En anders dan de Braziliaanse regering doet ons kabinet daar niets aan. Waar de Braziliaanse overheid de koopstarters grootschalig helpt, is de Nederlandse overheid veel te karig met startersleningen en koopsubsidies. Die maken voor onze starters vaak het verschil tussen wel of niet een eerste woning kunnen kopen. De zuinigheid van onze overheid is nog om een andere reden dom: koopstarters zijn de enige groep die een woning kunnen kopen zonder daarbij gehinderd te worden door een oude woning die eerst moet worden verkocht. Steun aan starters betekent dus het bevorderen van de doorstroming – door onze overheid zo gewenst, althans met de mond beleden.

Ik zal realistisch zijn. Gezien het economisch getij is het ondenkbaar dat er een Nederlandse miljardeninjectie komt in de woningmarkt. Ik en u mogen al blij zijn als een volgend kabinet de hypotheekrenteaftrek ongemoeid laat. Wat acht ik dan wel haalbaar? Op de eerste plaats dat onze koopstarters op ruimhartige financiële ondersteuningsmaatregelen mogen rekenen. Want ook in Nederland is overheidsingrijpen gerechtvaardigd. Eigenwoningbezit in Nederland is weggelegd voor iets minder dan 60% van de huishoudens, terwijl meer dan 70% van de Nederlanders graag een eigen woning zou willen bezitten. Vereniging Eigen Huis ziet het als een belangrijke maatschappelijke opdracht om ook deze woonwens van circa een miljoen Nederlandse huishoudens dichterbij te brengen. Daarom wens ik een overheid met een ‘Braziliaanse’ dadendrang. Een beetje samba in de polder, dus.

Marlies E.C. Pernot, algemeen directeur Vereniging Eigen Huis

19 opmerkingen:

  1. 'Ik en u mogen al blij zijn als een volgend kabinet de hypotheekrenteaftrek ongemoeid laat'

    In die uitspraak kan ik mij totaal niet vinden, net als vele anderen. Er zijn echt genoeg mensen (ook eigenhuis bezitters) die liever de villa-subsidie afgeschaft willen zien. Ook in het belang van de consument op de langere termijn!!

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Deze visie die door u neegezet wordt is een uitermate beperkte, die alleen tot doel heeft de huidige onrealistische prijzen in stand te houden.

    De woning'markt' is alleen gebaat bij een volledige vrije markt. Dat levert op de lange termijn een gezonde markt op waarbij iedereen koopt wat hij normaal kan betalen en niet via allerlei financiele constructies een megaschuld aangaat (of dat de belastingbetaler er voor op mag draaien, wat uiteindelijk met NHG, starterssubsidie het geval is)
    .
    Koopsubsidie is het meest verstorende wat er is, het zorgt alleen voor het in stand houden van te hoge prijzen. Koosubsidie op een markt die al te hoog gewaardeerd is door subsidie via HRA (gekker moeten we het niet maken..)

    Gewoon de markt zijn werk laten doen.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Eigenlijk wordt er gezegd dat de woningmarkt nog meer geld nodig heeft. Want hoe meer geld er in gepompt wordt, des te langer kan de huidige status qou gehandhaafd blijven. Iedereen tevreden.....lijkt het.
    Wanneer je de woningmarkt als een alcoholverslaafde zou zien, zou je hem dan als hulpverlener alcohol blijven geven?

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Starters kunnen een paar jaar langer bij ouders blijven wonen en/of huren totdat ze voldoende geld gespaard hebben om hun 1ste huis te bekostigen.
    Interventies en subsidies werken marktverstorend en dit geld wordt bij de hardwerkende belastingbetaler weggehaald/gestolen die er andere leuke en nuttige dingen van had kunnen doen.
    Geen verdere overheidssteun en HRA langzaam afbouwen. Verder misallocatie in stenen, terwijl bevolking vergrijst en zelfs in de periferie krimpt, moet per direct gestopt worden.
    Om beweging in de markt tot stand te brengen moeten versnelt aanleunwoningen en 1-persoonswoningen tot 60m2 worden gebouwd. Circa 800.000 tot 2018 en daarna zijn we in NL klaar met stenenstapelen.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. In 2009 lag het jaarinkomen van 70% van de huishoudens op of boven de 28,3k. Voor de laagste inkomens is dus een hypotheek van zo'n 127k maximaal mogelijk.

    Mocht de komende regering aankondigen dat men de komende 4 jaar 250.000 gesubsidieerde koopwoningen van tussen de 100k en 150k euro gaat laten bouwen dan zijn de reakties van de VEH zeer voorspelbaar.

    Het zou inderdaad wel het eigen woningbezit in Nederland vooruithelpen. In tegenstelling tot de startersleningen en koopsubsidies, die zijn er niet om de starter te helpen, maar om de prijzen van woningen hoog te houden.

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Mevrouw,

    Prima betoog. Immers Ponzi heeft er belang bij dat nieuwe slachtoffers (starters) geld inbrengen. Dus trek ze met een kleine subidie over de streep.
    In deze piramide verdienen de eerste instappers, maar betalen de laatsten het gelach.

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Gruwelijk stukje! Uitspraken die alleen maar zijn gericht op meer geld in dit piramidespel pompen door de starters zelf, die hiervoor zulke torenhoge schulden moeten aangaan dat aflossing een utopie wordt. Juist daardoor raakt eigenwoningbezit steeds verder achter de horizon!

    Maar iets wat intern VEH nog veel belangrijker is: u, mevrouw Pernot, plaatst hier als directeur een stukje dat kant noch wal raakt, en eigenlijk in het geheel niet strookt met de standpunten en visie van de VEH over de hervorming van de woningmarkt. Bent u wel op de hoogte van het VEH-dossier hierover? Functioneert u nog wel als directeur?

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Deze blog is nep. Toch? Je gaat mij niet vertellen dat dit het standpunt is van de directeur VEH???

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Je zou denken dat een directeur van een dergelijke organisatie toch wat verder komt dan het blijven promoten van subprime toestanden door middel van startersleningen en subsidies... (Nog afgezien van de +/- 15 miljard aan huidige HRA subsidie..)

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Hiermee laat mevrouw Pernot zien dat de VEH er niet is voor starters. De zeepbel moet koste wat het kost opgepompt blijven. Ik als starter heb geen subsidie nodig om in te stappen, maar ik peins er niet aan om een overprijsde woning te kopen.

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Uw reacties op mijn blog verheugen mij. Ik ben een voorstander van discussie. En meningsverschillen zijn er om te koesteren, onder het motto: laat duizend bloemen bloeien.

    Op één punt wil ik nader ingaan. In mijn blog schrijf ik dat eigenwoningbezitters blij mogen zijn als een volgend kabinet de hypotheekrenteaftrek ongemoeid zal laten. Die stelling kwam me op soms afkeurende opmerkingen te staan. Daarom wil ik hem toelichten.

    De hypotheekrenteaftrek is voor Vereniging Eigen Huis geen taboe-onderwerp. Wel vinden wij aanpassingen in de aftrek - zeker in de huidige marktsituatie -onbespreekbaar als het gaat om een eenzijdige, platte bezuinigingsmaatregel. De hypotheekrenteaftrek is voor ons geen heilige koe, zoals sommigen suggereren. Alleen moeten eventuele ingrepen wel ingekaderd zijn in een integrale aanpak van de woningmarkt, huur én koop, waarin alle knelpunten in goede samenhang worden aangepakt en er voldoende rekening wordt gehouden met de betaalbaarheid en het waardebehoud van woningen. Een ingreep nú in de renteaftrek - en zelfs de zinspeling daarop - pakt zeer slecht uit voor de totale woningmarkt, zoals op dit moment wel blijkt. Als Vereniging Eigen Huis zijn wij er van overtuigd dat een goed functionerende woningmarkt de overheid veel geld bespaart.

    Tenslotte wil ik een misverstand uit de weg ruimen: de hypotheekrenteaftrek is de laatste jaren al verschillende malen beperkt. (Zie hiervoor het document Inbreng heroverwegingswerkgroep Wonen: www.eigenhuis.nl/hypotheekrenteaftrek)

    Als u meer wilt lezen over ons standpunt over de hypotheekrenteaftrek, dan verwijs ik u graag naar de uitstekende blogs van onze senior beleidsadviseur Bob Maas (www.eigenhuis.nl/blog_bobmaas). Onder andere de blog van maandag 19 juli onder de kop 'Vrom-raad goed op weg maar slaat de plank toch mis' (www.eigenhuis.nl/blog_vromraad). Bob Maas doet in dit blog gedetailleerd uit de doeken hoe het volgens ons verder moet met de aftrek.

    Heb ik u aan het denken gezet en wilt u meer weten, dan nodig ik u uit ons visiedocument 'Woningmarkt in beweging' te lezen (www.eigenhuis.nl/woningmarkt).

    Marlies E.C. Pernot, algemeen directeur Vereniging Eigen Huis

    BeantwoordenVerwijderen
  12. @Pernot

    Zeer prettig dat u de moeite neemt om zich in de discussie te mengen.

    Ik ben echter van mening dat de woningmarkt er slecht voorstaat niet omdat er nu over afschaffing van de HRA+subsidies wordt gesproken, maar juist omdat de HRA+subsidies er uberhaupt zijn!

    BeantwoordenVerwijderen
  13. Beste Marlies,

    Kijk voor de grap eens op dit forum: hier wacht men al een aantal jaar op de instorting van de huizenmarkt. Uw stukje heeft er al behoorlijk was reacties losgemaakt

    http://www.huizenmarkt-zeepbel.nl/01-09-2010/marlies-pernot-veh-wil-financiele-ondersteuningsmaatregelen-voor-starters/

    Met vriendelijke groet

    BeantwoordenVerwijderen
  14. Bedankt voor uw reactie.

    Zelf ben ik ook voorstander van een integrale aanpak. Alleen moet daarbij dan wel uitgangspunt zijn dat de overheid steeds meer de handen van de woningmarkt af trekt. Je kunt namelijk niet door gaan met onbeperkt belastinggeld in de markt pompen middels subsidies, startersleningen e.d. Dit soort stimulansen worden namelijk gewoon ingeprijst door de markt en daardoor blijven we onrealistische prijzen houden voor starters. De doorstroming zal hierdoor ook minimaal blijven. En juist die doorstroming begint bij de starters komen.

    M.b.t. HRA: ook al zal een nieuw kabinet niets doen met de HRA, dan nog zal het als een zwaard van damocles boven de markt hangen. Consumenten weten nu immers dat bij een politiek andere wind, het zo maar afgelopen kan zijn. Dus het is aannemelijk dat ook na een besluit (niet inperken HRA), de onzekerheid zal blijven bestaan.

    BeantwoordenVerwijderen
  15. Mevrouw Pernot,
    De inperking van de hypotheekrenteaftrek stelt m.i. te weinig voor. Onder het huidige beleid mag de rente over het volledige hypotheekbedrag 30 jaar worden afgetrokken. Ik ben van mening dat een hypotheek tenminste lineair of volgens annuïteit moet worden afgelost. De oorspronkelijke wetgeving was immers nooit bedoeld voor rare fiscale constructies zoals spaar- en beleggingshypotheken.

    Het is niet in het belang van starters om teveel rekening te houden met het waardebehoud van woningen. Huiseigenaren hebben jarenlang mooie winsten gepakt door te speculeren op prijsstijgingen en nu wordt het tijd dat ze hun verlies nemen net als elke andere belegger. Een waardedaling is de meest voor de hand liggende manier om de betaalbaarheid voor starters te realiseren.

    BeantwoordenVerwijderen
  16. Het tegendeel van wat deze mevrouw schrijft is waar. De markt in Nederland heeft juist aan alles behoefte in plaats van aan prijsopdrijvende subsidies. Vooral de starters zijn hier de dupe van. Wél een hoge schuld op de nek nemen, en hiervoor tijdelijk wat subsidiemaatregelen.

    Uiteindelijk is er maar één groep gediend bij steeds meer en extravagantere subsidies en dat zijn diegenen die hun jaren-70 huis nu met maximale overwaarde willen cashen. De babyboomers dus. De rest van heel Nederland, inclusief de huizenbezitters die willen doorstromen, mogen aan zo'n subsidie twee keer betalen: één keer via de belastingen en één keer als ze een nieuw huis kopen, dat duurder is dan de markt zonder subsidie zou aangeven.

    De subsidies in Nederland zijn al ongeevenaard hoog en als gevolg hiervan de huizenprijzen ook. Je kunt toch moeilijk beweren dat een starter beter af is met hetzelfde huis voor drie ton dan voor anderhalve ton, waarbij in het laatste geval zijn onbetaalbare maandlasten deels gesubsidieerd worden?

    Ook heeft deze mevrouw niets geleerd van de credietcrisis, die juist aangetoond heeft dat we niet eeuwig door kunnen gaan met schuld-op-schuld stapelen in de hoop dat het in de toekomst vanzelf allemaal wel goed komt. De schuldenlast van de Nederlandse huishoudens(een der hoogste ter wereld) moet juist teruggebracht worden voor een goede en financieel zekere toekomst.

    BeantwoordenVerwijderen
  17. Ah, de VEH zoekt vers kanonnenvlees. Geen teaserrates, maar startersleningen en koopsubsidies. It's all the same. Als de onrealistische prijzen maar op peil worden gehouden.

    Starters zouden wel gek zijn om onder aan de piramide plaats te nemen op het moment dat 't het ding op instorten staat.

    BeantwoordenVerwijderen
  18. Ik kan me alleen maar aansluiten bij veel van de reacties. Inderdaad is nieuwe woningen bouwen heel wat anders dan starters subsidieren. De Nederlandse huizenmarkt heeft inderdaad behoorlijk wat weg van een pyramidespel.

    BeantwoordenVerwijderen
  19. Beetje lastig voor VEH ook dat de belangen van huizenbezitters en toekomstige kopers momenteel behoorlijk tegengesteld aan elkaar zijn. Helaas kiest VEH er niet voor een hoger percentage huizenbezitters te creeeren (wat je bv. zou doen door meer woningen te bouwen, en in elk geval juist niet door de huizenbubble met belastinggeld in stand te willen houden), maar om op te komen voor de mensen die al een huis bezitten (hoewel 'bezitten' helaas natuurlijk eigenlijk niet het goede woord is...).

    BeantwoordenVerwijderen