dinsdag 19 oktober 2010

Eigen huis en pensioen

Misschien hebt u gehoord van het boek 'Een werkweek van 4 uur' van Timothy Ferriss. Misschien hebt u het zelfs gelezen. En misschien maakt u nog steeds lange dagen. Voor de oud-collega, tevens econoom, die ik vandaag sprak geldt dat in elk geval niet. Ooit werkte hij bij een heel groot adviesbureau. Lange dagen. Hij wilde voor zichzelf beginnen en had uitgerekend dat hij als zelfstandige zonder personeel (zzp'er) evenveel zou kunnen verdienen. Zelfs als hij de helft van zijn toenmalige tarief in rekening zou brengen en als hij de helft van de declarabele uren zou maken. Achteraf bleek dat hij zijn voormalige tarief ook als zzp'er in rekening kon brengen. En nu haalt hij zijn inkomen uit gemiddeld één werkdag per week. Redelijk geniaal, vind ik. Ook erg handig als je, zoals hij, drie kleine kinderen hebt.

Zzp vrijheid lonkt
Steeds meer mensen worden aangetrokken door een bestaan als zzp'er. Niet iedereen is daarin natuurlijk zo succesvol als mijn oud-collega. Maar de vrijheid lonkt. Weg met de bemoeierige baas, de lange vergaderingen en de overbodige procedures die zoveel organisaties kenmerken. Daarover zou u overigens eens het boek "De laatste manager" van Ben Kuiken kunnen lezen. Een aanrader.

Pensioen in natura
Probleem is vaak wel dat voor zzp'ers andere sociale zekerheidsarrangementen gelden. Oftewel: zij zijn vaak niet verzekerd tegen ziekte en arbeidsongeschiktheid (te duur) en bouwen niet automatisch pensioen op (idem). Gelukkig hebben sommigen een eigen woning. Mits zij hun hypotheek tijdens hun werkzame leven afbetalen, hebben zij in de vorm van hun eigen woning een soort pensioen in natura. Immers, zij genieten dan later elke maand van het feit dat zij 'gratis' in hun eigen huis mogen wonen. Als er voldoende overwaarde is opgebouwd, zijn er bovendien constructies om ook daarvan een deel 'op te eten'.

Eigen Huis als pensioenvoorziening
De verwachting van Vereniging Eigen Huis is dat het eigen huis als pensioenvoorziening in de toekomst steeds belangrijker wordt voor veel mensen. Niet alleen omdat er steeds meer zzp'ers komen, maar ook omdat veel mensen - door de vergrijzing en de kredietcrisis - niet meer kunnen rekenen op het pensioen waarop zij ooit dachten te kunnen rekenen. Voor Vereniging Eigen Huis staat dit thema daarom hoog op de agenda en u zult ons er zeker over horen. Ondertussen ben ik zeer geïnteresseerd in uw opvattingen hierover!

16 opmerkingen:

  1. Ik sta recht tegenover het door VEH ondersteunde idee dat de eigen woning een belangrijk deel zou kunnen uitmaken van de pensioenvoorziening. Omdat dat idee nu wortel heeft geschoten in onze maatschappij ziet ook de overheid zich genoodzaakt om de woningmarkt koste-wat-kost te ondersteunen. Job Cohen zei ook al in een verkiezingsdebat dat hij niet zou willen dat mensen de mogelijkheid wordt ontnomen om via de eigen woning vermogen op te bouwen. Want wat gebeurt er nu:

    * massa's belastinggeld worden gespendeerd aan verwerving van woningen en het ondersteunen van het prijsniveau. Denk daarbij ook eens aan de bijdrage van huurders in de vrije sector die geen huursubsidies genieten en ook de HRA-pot niet leegzuigen, maar hier wel allemaal dubbel aan meebetalen...
    * Het omhoogjagen van de woningprijzen (u kent het wel, die haleluja-verhalen op verjaardagen hoeveel hun woning al waard is geworden) gaat ten koste van je eigen (klein)kinderen die dat opgeblazen prijspeil eigenlijk niet meer kunnen opbrengen en zich daarom een financiële molensteen moeten aanmeten.

    De woning moet gewoon weer een duurzaam en betaalbaar gebruiksgoed worden waarbij de waarde een stabiele factor is, zonder speculatieve zeepbeleffecten die toekomstige generaties voor grote problemen stelt. Door nu de woningprijzen de hoogte in te blijven jagen leg je de pensioenproblemen van straks neer bij de scholieren van nu. Laten de 40-ers van nu, en de VEH, maar wat beters bedenken en nu zelf al voorzieningen treffen (zelf betaald!) voor een beter pensioen. Om daar nu zo zielig over te doen, al die mensen die zogenaamd straks tot de bedelstaf vervallen vanwege een lager pensioen. Dan gaan ze dit jaar maar een keer minder op skivakantie!

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Beste Jeroen,

    Bedankt voor je reactie.
    Helaas kan ik het niet eens zijn met jouw voorstelling van zaken wat betreft de ondersteuning van het eigenwoningbezit.

    Eigenwoningbezitters betalen ongeveer evenveel aan de overheid (OZB, eigenwoningforfait, Btw, overdrachtsbelasting zijn daarbij grote posten) als dat zij profiteren van de hypotheekrenteaftrek. Verder wordt de huursector ongeveer evenveel ondersteund als de koopsector. Bedenk ook dat in nieuwbouwprojecten eigenwoningbezitters fors meebetalen aan de bouw van betaalbare huurwoningen. Mijn collega Bob Maas heeft hier duidelijke blogs over geschreven.

    Verder wil ik er graag nog eens op wijzen dat niet de hypotheekrenteaftrek (die immers al meer dan 100 jaar bestaat) de prijzen omhoog heeft gestuwd, maar het feit dat het aanbod van woningen onvoldoende heeft gereageerd op de vraag. Met name door de inkomensstijging van huishoudens (o.a. tweeverdieners) is de koopkrachtige vraag enorm toegenomen. Deze vraag kan bij een star aanbod alleen in de prijzen gaan zitten. Nogmaals verwijs ik hier naar de blogs van mijn collega.

    Overigens staan deze punten wat mij betreft deels los van het onderwerp van mijn blog, namelijk de stelling dat andere pensioenvoorzieningen onzekerder zijn geworden, terwijl als je een afbetaald huis hebt, je daaruit een stuk 'pensioen in natura' geniet. Dat het eigen huis door veel mensen als (extra) pensioenvoorziening wordt gezien, vooral onder zzp-ers zoals uit recent onderzoek bleek, is een gegeven.

    Ik stel het zeer op prijs dat je zo vaak reageert. Ik lees je reacties altijd met interesse, ook als ik soms niet terug-reageer.

    Met vriendelijke groet,
    Rob

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Beste Rob,

    Het met interesse lezen van elkaars schrijfsels is uiteraard wederzijds.

    Ik wil wel een paar kanttekeningen plaatsen bij jouw reactie. Laat ik eerst eens de bewering beetpakken dat eigenwoningbezitters zodanig extra belastingen betalen dat ze 'HRA-neutraal' zijn. Een stel met 3 maal modaal koopt een huis van 3 ton en gaat er 10 jaar in wonen:

    * overdrachtsbelasting 18.000 af te schrijven in 10 jaar (dat is al langer dan gemiddeld) dus 1800 per jaar;
    * OZB 350 per jaar;
    * BTW, geen issue voor bv bestaande woningen (of ik zie iets over het hoofd).

    Dus pakweg 2150 euro per jaar gemiddeld. Wellicht zou je BTW via eigen onderhoud erbij willen betrekken, vooruit dan maar: 1% onderhoud waarvan bv gemiddeld (diensten 6%, materiaal 19%) 12% BTW is nog eens 350 euro maakt 2500 euro.

    Dan de HRA:

    * rente bv 4%, is 12.000 per jaar;
    * eigenwoningforfait 0.55% wordt 1650 euro (waar gaat het over...), dus er mag 10350 worden afgetrokken. Laten we zeggen tegen gemiddeld 45%, dan is het HRA voordeel dus 4658 euro.

    Ik vind dit soort berekeningen altijd erg verhelderend. Bovenstaand stel haalt dus pakweg 2 maal zoveel uit de HRA-pot als ze zelf extra aan woning-gerelateerde belastingen betalen. Dat extra benodigde HRA-geld komt ergens vandaan, namelijk de huurders (vooral uit de vrije sector). Ik hoop dat ik hiermee mijn punt duidelijk genoeg heb geïllustreerd...

    Bedenk trouwens wel dat ik het steeds heb over huurders in de vrije sector die geen huursubsidie krijgen, maar waarvan de stichting van de woning ook niet wordt 'gesubsidieerd' door kopers in hetzelfde project (anders dan bij _sociale_ huurwoningen!). En als ze dus al zouden meebetalen aan de sociale huurwoningen, dan zit dat deel verdisconteerd in de algemene marktprijs, d.w.z. dat ze hun woning gewoon weer zonder verlies kunnen verkopen. Dus er is op dat vlak geen sprake van 'extra betalen'.

    Ik heb in mijn eerste reactie de HRA trouwens niet genoemd als prijsopdrijvend mechanisme al zit de aftrek natuurlijk wel al heel lang in de woningprijs verdisconteerd. Belangrijker oorzaken zijn inderdaad tweeverdieners, maar ook de ruimere financieringsmogelijkheden (bijna niemand had begin jaren 90 een aflossingsvrije hypotheek...). Een Duitsland-scenario zou veel stabieler zijn!

    Om tenslotte terug te komen op het oorspronkelijke onderwerp: politici zijn nog steeds overtuigd van de mogelijkheden van extra (gratis...) vermogensopbouw via eigenwoningbezit door sterk stijgende prijzen. Het probleem is alleen dat dat wordt gefaciliteerd via fiscale mechanismen waar anderen (huurders) die hier verder geen voordeel van hebben, hard aan meebetalen. Daarom vind ik: gok voor je extra pensioenvoorziening niet op enorme waardestijging van je woning, omdat de rekening daarvan bij de volgende generaties wordt gelegd en laat ook de overheid vooral stoppen om dit te faciliteren ten koste van huurders. Open gewoon een spaarrekening, en ga zelf sparen voor je pensioen.

    PS. Wist je dat de bijdrage voor kosten kinderopvang tegenwoordig gebaseerd zijn op het toetsingsinkomen? En dat daarom een huurder met een bepaald bruto inkomen veel meer zelf aan kinderopvang moet betalen dan zijn gelijk verdienende buurman in een koopwoning omdat die zijn toetsingsinkomen omlaag jaagt met HRA-aftrek? De balans qua overheidsuitgaven slaat dus nog verder negatief uit door eigenwoningbezitters....

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Beste Rob,

    Ik heb gedaan wat in jouw artikel staat, maar ik vraag me af of dat wel slim is geweest! Ik ben zzp-er en heb een hypotheekvrij huis met een waarde van ong. € 325.000,--. Ik ben bijv. al 23 jaar helemaal niet op vakantie geweest, heb met een erfenisje wat afbetaald en heb verder super zuinig geleefd om het huis af te betalen, want 'als zzp-er' weet je nooit hoeveel inkomsten je volgend jaar hebt. Er zijn nl.ook zzp-ers die geen 'kapitalen' verdienen, maar maar net hun hoofd boven water kunnen houden! De onderhoudskosten van dit oude huis, stijgen ieder jaar! Dus helemaal niet 'gratis' wonen! Ik probeer, nu ik wat ouder ben geworden, een deel van die overwaarde van het huis vrij te maken voor onderhoudkosten en eens wat leuke dingen te kunnen doen, zoals een keer op vakantie kunnen gaan. Helaas, dat is heeeeeeeel moeilijk. Ik heb namelijk, met mijn lage inkomen, nog geen constructie kunnen vinden! Terug kijkend vraag ik me dus momenteel af of ik niet beter een huis had kunnen huren en op vakantie etc. had kunnen gaan. Ik vind mijn werk heel leuk en bevredigend, maar ik raad mensen die zzp-er willen worden aan er nog maar eens drie keer over na te denken, want tegenover een 'succesverhaal' zijn zo tientallen zzp-ers te plaatsen die maar net rond kunnen komen!

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Ik zie uit naar de reactie van VEH op het rekenvoorbeeld van Jeroen. Ik krijg namelijk de indruk dat vele huizenpraatjesmakers, lobbyisten zich niet kunnen verweren als er gerekend wordt.

    (Die vervelende boekhouders en techneuten ook..)

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Rob,
    voorgaande hebben het al benoemd,OZB, eigenwoningforfait en onderhoud allemaal kosten die blijven en dat zijn wel kosten waar je (deels) geen invloed op hebt. Daarnaast denk ik dat zodra je de woning vrij hebt de overheid het niet zal nalaten om de eigen woning in box 3 te plaatsen. Overheid heeft geld nodig dus het zal straks ergens weg gehaald worden nu HRA als verkiezingspunt (voor het krijgen van stemmen) voorlopig blijftgehandhaafd

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Beste allen,

    Voor een reactie op deze discussie zie:

    http://www.eigenhuis.nl/reactie-eigen-huis-en-pensioen

    Met vriendelijke groet,

    Vereniging Eigen Huis

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Heel mooi, lage woonlasten door het bezit van een woning. Maar, op dit moment is het gewoonweg niet gunstig om je huis af te betalen. Dit in verband met de hypotheekrenteaftrek. Van het huidige systeem gaan dus de verkeerde prikkels uit. Bezit zou gestimuleerd moeten worden, niet schulden!

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Beste Rob,

    Dank voor je uitvoerige reactie. Je was blijkbaar voldoende uitgedaagd door de opmerking van 'Anoniem' (it wasn't me!). :-)

    Ik wil hier graag nog een reactie plaatsen aangezien, hoe kan het ook anders, er wel wat punten zijn waar ik het niet mee eens ben (en andere punten weer wel, zo geef je bijvoorbeeld aan dat het huidige prijspeil te hoog is en de marktrisico's idem dito). Gaandeweg moeten we dan maar eens naar een volgend artikel van jouw hand op dit blog, want we kunnen niet blijven dooremmeren al blijft de discussie wel heel interessant (vind ik..).

    De berekening die je geeft laat een mooi overzicht zien van het HRA-huishoudboekje, maar bevat volgens mij een fundamentele fout. Je noemt lasten 11.4 miljard en inkomsten 11.2 miljard, maar het eigenwoningforfait (EWF) is in beide getallen verwerkt en dat kan niet. De 11.4 miljard netto lasten ontstaat door rente aftrek die overblijft na verrekening EWF en levert dus de werkelijke rekening voor de overheid. Dan kan je EWF daarnaast niet nog eens als fictieve inkomsten opvoeren! Bij evaluatie 'lasten min inkomsten HRA', zou EWF dan namelijk dubbel worden verrekend. In dit geval wordt de evaluatie: HRA kost netto 11.4 - 11.2 = 0.2 miljard (dat is althans het plaatje dat wordt geschetst). Het moet dus zijn:

    1) de overheid betaalt netto 11.4 miljard uit aan HRA
    2) de overheid krijgt 11.2-2.5 = 8.7 miljard aan netto inkomsten (daadwerkelijk op rekening gestort, daar hoort EWF niet bij)

    HRA kost dan dus 11.4-8.7 = 2.7 miljard. Mocht je het niet met deze redenering eens zijn, dan heb ik nog wel een mooi voorbeeld om je te overtuigen.

    Er is dus wel degelijk een heel aardig gat, ook op macro-niveau. Dat wordt overigens nog eens verslechterd door het buiten beschouwing laten van KEW/SEW/BEW (zoals je zelf ook al aangeeft). Met pakweg 800 miljard aan hypotheken in Nederland is het niet zo gek om aan te nemen dat er bijbehorend 100 miljard (ik zuig maar wat uit m'n duim hier...) aan kapitaal buiten box 3 wordt gehouden. Met 1.2 procent heffing hebben we het dan toch weer over een extra 1.2 miljard aan gemiste overheidsinkomsten. Indien wel in box 3 zou dat wat lager zijn vanwege vrijstelling daar, maar ruim een miljard is het toch wel! En dat is zeker een getal dat groot genoeg is om mee te nemen.

    Waar we het denk ik wel over eens kunnen zijn is dat HRA een enorm riscovolle constructie is waar we gewoon vanaf moeten. Ook jouw berekening maakt dat pijnlijk duidelijk. Maar liefst 5.8 miljard aan inkomsten uit eigenwoningbezit wordt opgevoerd vanwege BTW uit nieuwbouw en overdrachtsbelasting. Met de ingestorte woningmarkt zou het me niet verbazen als in 2010 deze inkomsten zijn gehalveerd, en er een extra gat van pakweg 3 miljard ontstaat.

    Nogmaals dank voor je moeite die je in je reactie hebt gestoken om de volgers van het blog bij te spijkeren.

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Nog wat losse eindjes, die niet met de vorige reactie werden geaccepteerd door de server vanwege te lange tekst:

    1) Je schrijft: "Er zijn duidelijke aanwijzingen dat eigenwoningbezit ook leidt tot een grotere participatie op de arbeidsmarkt.". Daar over nadenkend twijfel ik over de herkomst en correctheid ervan. Het lijkt op het eerste gezicht dat men heeft geconstateerd dat de eigenwoningbezit en arbeidsmarktparticipatie sterk zijn gecorreleerd en vervolgens bovenstaande conclusie heeft getrokken. Zelf denk ik eerder het omgekeerde: "arbeidsmarktparticipatie leidt tot meer eigenwoningbezit", wat een veel logischer gevolg is ("de mussen vallen van het dak omdat de ijscoman de straat inrijdt", of zou het warme weer er toch iets mee te maken hebben?).
    2) Je noemt het begrip "schaarstepremie", een onvervalst eufemisme in mijn ogen. Grond is op zich geen schaars goed in Nederland, maar wordt alleen in zodanige mate beschikbaar gemaakt dat het publiek moet geloven dat het werkelijk heel schaars is. Het feit dat de overheden zelf gebaat zijn bij het in stand houden van de hoge grondprijzen en daarmee hoge woningprijzen en daarmee terloops maatschappijontwrichtend bezig zijn (een hele generatie die zich geen behoorlijke woning kan permiteren) is een misselijkmakende gedachte. In een zogenaamd vrij land wordt de hardwerkende burger op een onheuse wijze uitgeknepen bij het ten uitvoer brengen van een primair recht: een behoorlijk dak boven je hoofd...

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Beste allen,

    Voor een reactie op deze discussie zie:

    http://www.eigenhuis.nl/reactie-eigen-huis-en-pensioen-blog

    Met vriendelijke groet,

    Vereniging Eigen Huis

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Inderdaad zal een COMPLEET AFBETAALD eigen huis een pensioenvoorziening blijken. Helaas zullen veel mensen door de crisis nooit enig huis afbetalen. Het gaat de komende jaren in Nederland dan ook om het hebben van weinig kosten en liefst geen verplichtingen. Aan alle mensen die nu in een relatief goedkope huurwoning zitten en bij een koophuis fors in de lasten stijgen, zeg ik dan ook: trap er niet in, een 'eigen huis'. Het verschil wat je nu al per maand over hebt kun je ook op een spaarrekening zetten. Of in aandelen. Voor je pensioen, of nu al vrij te besteden.
    ZZP-er staat tegenwoordig heel vaak voor Zelfstandige Zonder Poen. Juist voor hen geldt: Woon (huur) goedkoop en doe juist interessante en leuke dingen met je bedrijf.

    BeantwoordenVerwijderen
  13. Reactie in 2 delen, anders accepteert de blog-server het niet...

    DEEL I
    ------

    Rob,

    Daar komt de aap uit de mouw. Ergens op de VEH-site las ik "Volgens de rijksbegroting van 2010 profiteren de woningbezitters van circa € 11,4 miljard door middel van de hypotheekrenteaftrek." Op andere sites kwam ik hetzelfde getal tegen waarbij zelfs expliciet was aangegeven dat EWF daarin al was verwerkt. Ik heb het dus met een consumentenbril geïnterpreteerd en de tekst te letterlijk genomen. Uiteindelijk heb ik het juiste getal van 9.2 miljard (EWF verrekend) teruggevonden in de Rijksbegroting 2010. Je ziet dat het dus wel meevalt met de door jou genoemde deskundigheid van mij, van al die planken op de woningmarkt sla ik er best nog wel eens eentje mis. Ik grossier meer in wilde ideeën. Gelukkig zijn er andere zaken waar ik echt verstand van heb :-)

    Toch denk ik dat HRA een risicovolle constructie is, zoals ik al probeerde te schetsen zal een groot deel van de inkomstenkant wegvallen door de huidige situatie op de woningmarkt. Daarnaast vind ik dat er door HRA geld 'verdwijnt'. Dat zit zo: uitgaande van een totaal hypotheekbedrag nu van 800 miljard bij bijvoorbeeld 4% rente, betekent dat er 32 miljard euro aan rente naar banken verdwijnt. Het prijsverhogend effect van HRA kan minimaal op 30% worden gesteld, dus zonder HRA zou de totale hypotheek nu op pakweg 560 miljard uitkomen (met dezelfde netto lasten voor de eigenaren), met daarbij behorend 22 miljard euro rente. Zonder HRA hadden we ons dus jaarlijks 10 miljard rentebetaling kunnen besparen. Gezien de onthullingen van de afgelopen paar jaar heb ik niet de indruk dat banken daar iets zinnigs mee doen, laat staan dat het op enigerlei wijze ten goede komt aan onze maatschappij... Het is niet voor niets dat de SP al in de jaren 90 pleitte voor een drastische beperking van HRA, jammer dat er toen niet naar ze is geluisterd.

    Of we dus zo goed af zijn met HRA? Voor de consument is de rentedempende werking misschien wel aardig, maar het risico van grote fluctuaties komt daarmee dus bij de HRA-regeling zelf terecht, lees overheid, lees belastingbetaler. De rente zal toch moeten worden opgebracht. Zes jaar geleden stond rente historisch laag, veel van de toen afgesloten hypotheken zijn toen 'kortjarig' vastgezet en zullen rond deze tijd tegen flink hogere rente moeten worden verlengd (dat is althans mijn beeld...). Ik ben dus benieuwd hoe de HRA-begroting er de komende jaren uit gaat zien. Vooral als straks blijkt dat de prijsdaling toch doorzet op de woningmarkt en de inkomsten uit BTW (nieuwbouw en grond) en overdrachtbelasting dus blijven dalen. Het huidige hypotheekniveau met bijbehorende rentebetalingen hangt echter nog tientallen jaren als een molensteen om onze nek, terwijl het best mogelijk is dat de rente weer gaat oplopen!

    BeantwoordenVerwijderen
  14. DEEL II
    -------

    Tegenover dat rentedempend voordeel voor de consument staat dat HRA (en andere oorzaken) gewoonweg eigenwoningbezit tegengaat (alweer zo'n wild idee van mij...). HRA stimuleert het aangaan van een zo groot mogelijke schuld, en als het even kan ook nog aflossingsvrij. Door het prijsopdrijvend effect hiervan komt tegenwoordig niemand meer toe aan volledige aflossing van z'n woning in tegenstelling tot de vorige eeuw toen bijna iedereen nog een keuze maakte tussen volledig lineair of volledig annuïtair, dus het daadwerkelijk in eigendom verwerven van de eigen woning wordt er met HRA bepaald niet gemakkelijker op. Het gevolg is een enorm ingebouwd risico in de woningmarkt, deels door HRA, juist vanwege de hoge prijzen omdat de ‘woningeigenaren’ de schuld niet meer kunnen aflossen als de woningprijzen dalen. Het is eigenlijk een Ponzi-scheme (overal illegaal in de wereld behalve hier in Nederland) waarbij de late instappers (starters dus) er met de haren bij worden gesleept (extra [prijsopdrijvende!] startersleningen waardoor de eigen leennorm van banken ver wordt overschreden, is dat niet vreemd?) om de piramide toch maar in stand te houden. Want als de boel echt nog 30% zakt, dan zijn de rapen gaar...

    Ik hoop echt dat de hele woningmarkt volledig wordt omgevormd, nog verder dan VEH voor ogen staat. De woningmarkt en woningbouw worden gezien als motor van onze economie, maar niemand durft erbij te vertellen dat het volledig is gebouwd op het aangaan van schulden waarvan zeer discutabel is of we die nog wel kunnen aflossen. Stabiele welvaart moet komen uit daadwerkelijke productie, niet uit het overmatig aangaan van schulden waarmee je de rekening steeds maar doorschuift naar je kinderen. Degenen die de afgelopen 2 decennia van deze ontwikkeling hebben geprofiteerd zijn zo’n beetje allemaal nog onder ons, dus als we nu beginnen met reorganiseren kunnen zij ook zelf nog de pijn delen van het puinruimen. Lijkt me meer dan terecht, of de VEH dus een beetje wil opschieten :-)

    BeantwoordenVerwijderen
  15. Quote:"Open gewoon een spaarrekening, en ga zelf sparen voor je pensioen."

    Is onzin aangezien de vermogensbelasting hoger is dan de huidige spaarrente. Voor de huidige groep tussen de 35 - 55 word de toekomst een grote ramp op pensioengebied. Zij hebben al jaren betaald en zullen er weinig van terug zien. AOW is waarschijnlijk al afgeschaft voordat zij met hun 70'ste met pensioen mogen. Ik raad iedereen dan ook aan om z'n geld in een koophuis te stoppen en niet in een pensioenfonds. Aan een niet geindexeerd, uitkerings verlaagd pensioen zonder AOW heb je uiteindelijk ook niets. Jongeren raad ik aan te gaan banksparen, een paar keer wisselen van werkgever is funest voor pensioen opbouw.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. @Anoniem:

      Het is alleen spijtig dat je als jongere vaak gebonden zit aan het pensioenfonds van je werkgever. Ik heb er zelf weinig vertrouwen in dat dit geld goed besteed is. Waarschijnlijk zou dat geld een stuk beter renderen als ik mijn huis ermee zou afbetalen, zelfs als de huizenprijzen nog dalen.

      Verwijderen