donderdag 14 oktober 2010

Goed nieuws

Het 10e Nationaal Symposium Woningcorporaties, afgelopen woensdag in Rotterdam, werd geopend door directeur-generaal Mark Frequin van Wonen, Wijken en Integratie (WWI). Zijn toespraak bleek goed nieuws te bevatten.

Toespraak
Om te beginnen kondigde hij aan dat zijn directoraat-generaal lock, stock & barrel verhuist naar het ministerie van Binnenlandse Zaken. Dit betekent, zo schat ik in, dat de energie die ambtenaren zullen moeten steken in allerlei reorganisatieperikelen in elk geval zo minimaal mogelijk zal zijn. Heel goed, want we betalen liever geen belasting voor ambtenaren die het vooral druk hebben met zichzelf en elkaar.

Geen fundamentele aanpak in regeerakkoord
Maar nu zult u misschien denken: wat hebben al die ambtenaren eigenlijk te doen als er in het regeerakkoord geen spoor te bekennen is van een fundamentele aanpak van de problemen woningmarkt? Dat was het tweede goede nieuws uit de mond van Frequin. Sprekend over het regeerakkoord, verklaarde hij namelijk van de school te zijn die juist veel kansen ziet in zaken die er NIET in staan.

Problemen woningmarkt onaangeroerd
Vereniging Eigen Huis heeft eerder haar teleurstelling uitgesproken over het feit dat de structurele problemen op de woningmarkt (een aanbod dat nauwelijks reageert op de vraag, het gebrek aan doorstroming, het feit dat mensen in Nederland niet kunnen wonen hoe en waar zij dat graag willen) volstrekt onaangeroerd zijn gebleven in het regeerakkoord. Maar Frequin beluisterend, hoeft dat dus helemaal geen probleem te zijn. Dat biedt JUIST kansen.

Mengen in het debat
Ik maakte op het symposium deel uit van wat was bestempeld als de Golden Circle. Samen met onder anderen directeur Ronald Paping van de Woonbond en voorzitter Mark Calon van Aedes zat ik daarom op een gouden stoel vlak voor het podium. Nadeel was een stijve nek van het omhoog kijken. Maar voordeel was dat wij ons volop konden mengen in het debat. Zo werd snel duidelijk dat wij drieën - Woonbond, Aedes en Vereniging Eigen Huis - heel graag bereid zijn om snel met Mark Frequin te gaan praten over alles wat er niet in het regeerakkoord staat. Waarvan wij dachten dat het er wel in had moeten staan. Maar waarvan we nu dus weten dat dat helemaal geen probleem hoeft te zijn. Kortom: de integrale aanpak van de structurele problemen op de woningmarkt.

Breed maatschappelijk draagvlak nodig
Het derde goede nieuws was dat Frequin aangaf graag het initiatief te willen nemen voor zo'n gesprek. Hopelijk voorkomt dit dat er wéér een kabinetsperiode voorbij gaat zonder dat de structurele problemen op de woningmarkt serieus worden geadresseerd en een fundamentele aanpak - die natuurlijk decennia in beslag zal nemen - wordt voorbereid. Zo'n aanpak vergt een breed maatschappelijk draagvlak. En daarom gaan wij, samen met onder anderen de Woonbond en Aedes, het gesprek met Frequin hierover graag snel aan.

3 opmerkingen:

  1. Dat plan "de integrale aanpak van de structurele problemen op de woningmarkt" blijft een erg wollig stuk proza. Jammer is dat een aantal structurele zaken volledig onderbelicht blijven:

    1) grondpolitiek van gemeenten die daarmee prijsopdrijving in de hand werken
    2) rol van projectontwikkelaars, en in het bijzonder hun monopoliepositie in Nederland
    3) particulier opdrachtgeversschap (herinnert u zich Remkes nog, ergens rond 2000?), zorg dat gemeenten dat werkelijk faciliteren zonder gemakshalve overal maar die, daar zijn ze weer, projectontwikkelaars tussen te schuiven. Dit maakt onderdeel uit van bij elkaar brengen 'vraag en aabod'.

    Daarnaast schaart VEH zich teveel achter allerlei beschermingsmaatregelen voor woningeigenaren (ook deels in dat plan...). We hebben al bij banken gezien dat een verzekerde toekomst (winsten voor de bank, verliezen voor de belastingbetaler) tot enorme ellende leiden, maar dat geldt ook voor de woningmarkt. Verlengen van de door VEH bejubelde dubbele aftrek HRA tot 3 jaar zet de woningmarkt alleen maar verder op slot want iedereen heeft 3 jaar de tijd om die ene gek af te wachten die de hoofdprijs wil betalen. Gaat dat dan alsnog mis? Dan gewoon pro forma scheiden en de tot 3.5 ton opgetrokken NHG neemt de verliezen wel voor zich. Dat is de realiteit, dat is de psyche op de woningmarkt waar absoluut geen rekening mee wordt gehouden. Heel, heel dom...

    Er wordt ook genoemd dat we toch vooral niet aan de HRA moeten komen. Bijzonder kortzichtig. Geleidelijke afschaffen kost maar een paar tientjes per maand, als mensen dat al niet over hebben voor een gezonde woningmarkt waarop hun eigen (klein)kinderen ook kansen kunnen krijgen...

    Daarnaast: HRA is juist hét middel om aan te passen en daarmee de starters de kansen te geven waar iedereen, ook VEH, de mond vol van heeft. Zullen we bijvoorbeeld HRA eens loskoppelen van de progressieve IB-schijven, en er een degressief stel schijven aan vast knopen? Dat komt tenminste een stuk dichter in de buurt van de doelstellingen voor starters. VEH mist voldoende concrete voorstellen in hun plan, en dan blijft de hele discussie maar een beetje in de lucht hangen zonder dat er voortgang wordt geboekt.

    De overheid is jullie gesprekspartner, maar diezelfde overheid heeft zelf teveel belangen in een aantal financiële aspecten van de woningmarkt. Datgene wat uit het plan spreekt "wij pleiten voor..." "aanbevelingen..." gaat volgens mij niet werken. Zoek goede partners, zorg voor betere en directere voorlichting naar jullie 'achterban', en ga dan die overheid eens op een aggressieve manier te lijf, met de vuist op tafel. Zoek naar gezamelijke pressiemiddelen die kunnen worden ingezet, haal de slechtste ratten in huis om te lobbyen, want met beschaafde conversatie gaat er niets, helemaal niets gebeuren...

    Bovenstaande is natuurlijk gewoon mijn mening, want ofschoon je me eerder al drammerig had aangemerkt, ieder zijn aanpak!

    BeantwoordenVerwijderen
  2. @Mulder:
    structurele problemen op de woningmarkt:
    - een aanbod dat nauwelijks reageert op de vraag
    - het gebrek aan doorstroming
    - het feit dat mensen in Nederland niet kunnen wonen hoe en waar zij dat graag willen

    Graag wil ik bij de terecht genoemde punten er aanvullend op wijzen dat wat een regering ook zou wijzigen in de wet- en regelgeving (dalen HRA, verhogen huren), het feit er al ligt dat de (woon)kosten voor alle inkomensgroepen licht tot sterk gaan stijgen de komende jaren. Omdat de rijken de afgelopen jaren al veel rijker zijn geworden en de veel grotere groep armen armer zijn gebleven (een hoofdagent van de politie of een verpleegkundige verdienen tegenwoordig fulltime werkend benedenmodaal) zal er hoe dan ook niets veranderen op de woningmarkt. De kosten zijn er toch al, en de risico's van kopen worden in veel regio's veel groter (krimp bevolking, verdwijnen arbeidsmarkt, verarming en verloedering woonomgeving). Als je geen economische groei hebt blijf je dus noodgedwongen zitten waar je zit, en heb je heel erg veel economische groei dan kun je zelfs in Amsterdam te kust en te keur kopen of huren. DE woningmarkt bestaat niet. De BETAALBAARHEID is aan het verdwijnen in Nederland. Dus dat draagvlak onder de bevolking zal er ook niet komen.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Over 10 jaar de HRA afschaffen en per direct bv aflossingsvrije hypotheken fiscaal fictief aflossen zodat de aftrek per jaar minder wordt en wij als belasting betalers niet langer voor dergelijk huizenbezitters hoeven mee te betalen. Dan krijg je weer een gezonde woningmarkt waarop onze eigen (klein)kinderen weer volop betaalbare kansen krijgen

    BeantwoordenVerwijderen