vrijdag 29 oktober 2010

Nationaal Woonakkoord: blij en niet blij

Na de val van het vierde kabinet-Balkenende hebben wij als Vereniging Eigen Huis onze visie op papier gezet over wat er moet gebeuren op de Nederlandse woningmarkt. Dit visiedocument 'Woningmarkt in Beweging' hebben we eind maart, in de aanloop naar de verkiezingen, aangeboden aan demissionair minister Eimert van Middelkoop. In ons visiedocument hebben we aangegeven dat het fundamenteel oplossen van de problemen op de woningmarkt een zaak van lange adem is. Het vergt een integraal plan van aanpak dat vervolgens jarenlang wordt volgehouden. Dat kan alleen maar slagen als er een breed draagvlak voor is in de samenleving. Binnen en buiten de politiek.

Stichting van het Wonen
Wij hebben maatschappelijke partijen op de woningmarkt - en dus ook onszelf - aangesproken op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid om samen aan zo'n omvattende en fundamentele aanpak handen en voeten te geven. Daarom opperden we de gedachte, naar het voorbeeld van de Stichting van de Arbeid, een Stichting van het Wonen op te richten. Maatschappelijke partijen en de overheid geven in zo'n Stichting richting én uitvoering aan een fundamentele hervorming van de woningmarkt.

Nationaal Woonakkoord
Het zal u daarom niet verbazen dat Vereniging Eigen Huis met interesse heeft kennisgenomen van het initiatief van PvdA-kamerlid Jacques Monasch om te komen tot een Nationaal Woonakkoord. Wij hebben begrepen dat onze kerverse minister-president Mark Rutte daar in het debat over de regeringsverklaring aanvankelijk positief op reageerde, maar later in het debat toch weer gas terugnam op dit onderwerp. Naar verluidt is daarna een motie door de Tweede Kamer verworpen waarin het kabinet gevraagd wordt om voor 1 januari een eerste aanzet te geven tot de vorming van een integraal plan. Einde oefening dus op dit punt voor de woningmarkt.

Integraal
Vereniging Eigen Huis vindt het positief dat op de woningmarkt enige bewegingen worden gemaakt door het nieuwe kabinet, maar vindt het jammer dat nog niet voor de integraliteit wordt gekozen. We blijven hoop houden, want de deuren van het kabinet lijken nog op een kier te staan. Misschien is het nog te vroeg in het kabinetsseizoen om belangrijke koersaanpassingen te verwachten.

1 opmerking:

  1. Rob,

    Meerdere partijen pleiten voor volledige herstructurering van de woningmarkt, maar het lijkt allemaal wat versnipperd. Dan roept Leo Stevens eens wat, dan Arnoud Boot, VEH doet een duit in het zakje met een plan, de SER heeft een rapport, etc. Gelijkdenkende partijen samentrekken in een stichting is inderdaad een goed plan, en VEH kan daarmee ook de schijn van partijdigheid van zich afschudden dat ze alleen maar voor de huidige woningeigenaren zou strijden. Je laat in het midden of er nog wordt gewerkt aan het oprichten van een dergelijke Stichting van het Wonen. Update?

    Wat niet uit alle plannen blijkt, is of er vantevoren goed wordt nagedacht over wat we in de toekomst nou eigenlijk met de woningmarkt willen. Laten we de overheid nog steeds tot aan de oksel in de woningsoep roeren, of mag ze in de toekomst nog hoogstens een vingertje proeven en gaan we een echte markt maken van wat nu met een mooi eufemisme 'woningmarkt' heet? De door overheidsbemoeienissen resulterende hoge woningprijzen hebben tot nu toe alleen maar geleid tot enorme risico's voor eigenaren en onbeheersbare lasten voor de overheid. Ervan uitgaande dat huidige woningbezitters braaf 30 jaar de tijd nemen om hun woning af te lossen, is het volgens mij geen probleem als woningprijzen onder druk komen te staan vanwege hervormingen. Het is niet te verkopen dat het uitblijven van maatregelen een gevolg is van het beschermen van enkelen die onverantwoorde financiële risico's hebben genomen op de woningmarkt (die gedachte sijpelt ook door in het PvdA-stuk). Wat mij betreft:

    1) Stoppen met startersleningen, dat is alleen maar prijsopdrijvend. Dat gemeenten starters mogen opzadelen met leningen zodat zij ver boven de norm uitkomen die banken zelf hanteren is mij sowieso al een raadsel.
    2) Verplicht banken niet méér uit te lenen dan 100% aankoop van de woning (zoveel kan je in Duitsland niet eens lenen...). Leer mensen maar eens een beetje te sparen voordat ze de aankoop van hun leven doen.
    3) Faseer HRA geleidelijk uit tot een kleine restcomponent. Schaf dan ook het EWF af en haal HRA uit de inkomstenbelasting, koppel er vervolgens een regressief stel teruggave-schijven aan vast zodat kleine inkomens (daar zitten de starters...) automatisch relatief meer profiteren van de rest-regeling.
    4) Als HRA (grotendeels) verdwijnt kan ook de 'verhuisboete' van 6% verdwijnen.

    Overigens heeft het geleidelijk afschaffen van de HRA een bijkomend voordeel (beperking financieringsmogelijkheden werkt daar ook aan mee). Doordat de woningprijzen onder druk komen te staan zal op de lange termijn de gemiddelde hypotheek per woning dalen (inflatie daargelaten). Daarmee daalt ook de af te dragen rente aan banken, die toch al hebben bewezen niet met geld om te kunnen gaan. Ik had al eerder een aardige schatting gemaakt dat we met z'n allen hierdoor jaarlijks 10 miljard minder rente hoeven af te dragen aan de banken. Dat lijkt me geen kleine winst, en geeft volgens mij nogmaals aan dat we helemaal niet gebaat zijn bij hoge woningprijzen...

    Goed, je ziet het, ik ben voor de flinke ingrepen, en dan het liefst opgetuigd door mensen die er een beter beeld van hebben dan ik (ik strooi verder graag wat ideetjes in het rond). Liever nu stevig op een houtje moeten bijten om de rommel uit een beenwond te vegen, dan niets doen en op termijn moeten amputeren. Dat is ook de keuze die op de woningmarkt gemaakt zal moeten worden.

    BeantwoordenVerwijderen