vrijdag 14 januari 2011

Over de verkiezingen heen

Voor het kabinet Rutte zijn de provinciale statenverkiezingen van 2 maart 2011 ontzettend spannend. De uitkomsten daarvan bepalen immers de samenstelling van de Eerste Kamer. Het huidige kabinet zou er zo ongeveer een moord voor doen om ook in de senaat een meerderheid van VVD-CDA-PVV te hebben. Dat zou het leven van de regeer-en gedoogpartijen een heel stuk gemakkelijker maken. Voor de oppositie geldt logischerwijs dat zij dit koste wat kost willen voorkomen.

Over de verkiezingen heentillen
In de aanloop naar belangrijke verkiezingen mag de burger zich altijd verheugen in een zeer warme belangstelling van politici. Er worden uitspraken en beloftes gedaan. Maar verkiezingstijd is ook vaak een héél geschikte periode om bepaalde 'gevoelige' plannen en voorstellen juist nog maar even niet te lanceren. Over de verkiezingen heentillen, heet dat. Gaat dat ook gebeuren met de woningmarktvisie die minister Donner aan het parlement heeft toegezegd?

Vormgeving van de hervormingen
Van een goede woningmarktvisie verwacht ik dat zij ideeën bevat over hoe de structurele crisis op de woningmarkt het hoofd kan worden geboden. Een visie dus op hervorming. Hervorming die moet leiden tot een woningaanbod dat beter aansluit bij de vraag. Tot een einde aan de ellenlange wachtrijen in de sociale huursector. En tot het op gang komen van de doorstroming. Op termijn geeft dit de burgers veel meer keuzevrijheid. Maar hervorming gaat, zoals dat zo mooi heet, ook 'van au'. Er zijn altijd groepen burgers die er op achteruit kunnen gaan. Of die denken dat ze erop achteruit zullen gaan. Dit stelt hoge eisen aan de exacte vormgeving van de hervormingen, alsook aan de overgangstermijnen die daarbij worden gehanteerd.

Het Grote Gekibbel
Echter: zulke nuances vallen in verkiezingstijd al snel weg tegen de achtergrond van het Grote Gekibbel. En dan sta je als politicus met je mooie plannen ineens in de hoek waar de klappen vallen. Daarom lijkt het bepaald niet uitgesloten dat we pas na de provinciale statenverkiezingen iets van de visie-in-de-maak van minister Donner zullen vernemen. Er is wel één lichtpuntje. Als ministers het druk hebben met verkiezingen, kunnen de ambtenaren in elk geval een paar weken rustig doorwerken. Net als de rest van Nederland.

7 opmerkingen:

  1. De woningmarkt trekt net weer aan en wat doet voorzitter Hukker van eigen huis ? Hij gooit maar eens olie op het vuur door weer de hypotheekrente ter discussie te stellen. Eind vorig jaar reageerde VEH nog negatief op de 1e kamer toen die dat deed. Er kwam zelfs een brandbrief. Wat wil VEH nu ? Moet nota bene Bouwend Nederland nu gaan staan voor de klant en stabiliteit op de markt ? VEH doet het in ieder geval niet en gooit fijn alle opties weer open. Vereniging eigen huis misschien, vereniging eigen visie zeker niet.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. @Anoniem: Bouwend Nederland heeft een pakhuis boter op hun hoofd. Ze staan niet voor "klant en stabiliteit", maar alleen voor hun eigen portemonnee. Als prijzen dalen door afschaffing van HRA, dan komen ook de marges en winsten van "Bouwend Nederland" onder druk te staan. Voor visie hoef je dus niet bij die club aan te kloppen.

    @Rob: Je geeft aan dat je van een goede woningmarktvisie verwacht dat zij ideeën bevat over hoe de structurele crisis op de woningmarkt het hoofd kan worden geboden. Dat vind ik zelf wat magertjes geformuleerd omdat het op symptoombestrijding lijkt. Het nodigt uit tot gerommel in de marge als dat voldoende is om de woningmarkt weer wat op gang te helpen. Ik zie nog niemand een stel enorme piketpalen slaan die aangeven waar we over 10 jaar zouden moeten zijn voor wat betreft de woningmarkt. Doelen die gewoon gerealiseerd gaan worden zonder gezeur of geëmmer. Ik weet er wel een paar:

    1) De sociale huursector is bedoeld voor mensen die een eigen dak boven hun hoofd, vrije huur of koop, echt niet zelf kunnen bekostigen. Dan denk ik niet aan de huidige grens van 33 duizend euro, maar aan bijvoorbeeld de echte minima van maximaal 20 duizend euro. De sociale huursector zou naar mijn gevoel (!) niet meer dan 10% van de totale woonmarkt uit hoeven te maken.
    2) Afschaffen HRA.
    3) Afschaffen overdrachtsbelasting, goed voor de mobiliteit. Daarnaast: wat doet de overheid voor mij als ik een tweedehands woning koop? Dit soort middeleeuwse heffingen moeten maar eens verdwijnen.
    4) Herstructurering grondprijs, en daarna nooit meer stijgen dan inflatie (hebberige gemeenten hebben bijgedragen aan de huidige zeepbel)
    5) Afschaffen startersleningen en subsidies. Werkt toch alleen maar prijsverhogend, en: de markt moet naar de starter komen, niet andersom.
    6) Financiering verder aanscherpen: maximaal 100% waarvan max. de helft aflossingsvrij. De rest spaar je eerst zelf maar bij elkaar (nog zeer mild vergeleken met landen als Duitsland of Zweden).
    7) Beperkte huurbescherming: een huurcontract met bepaalde tijd betekent gewoon wegwezen bij afloop van de termijn. De huidige huurbescherming verlamt de markt omdat potentiële verhuurders weg blijven uit vrees de woning nooit meer leeg te krijgen.
    8) NHG wordt een zelfstandige (commerciële) instantie die ook gewoon failliet kan gaan, dus de overheid staat niet meer garant.
    9) etc...

    De vraag moet dus niet zijn: welke maatregelen zouden we kunnen nemen om de woningmarkt op gang te helpen. Vraag jezelf af: wat zou een goede en rechtvaardige structuur met bijbehorende regelingen zijn voor een woningmarkt. Als dat laatste goed is gekozen, dan zal de marktwerking vanzelf goed uitpakken.

    Overigens verwacht je dat het nog even duurt voordat we iets van de visie van Donner vernemen. Visie? Donner noemt als een belangrijk argument om HRA te behouden dat HRA de "te hoge belastingdruk in Nederland corrigeert". Alleen voor woningbezitters ja! Wat een nitwit...

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Gekibbel. Als er ene partij is die kan kibbelen dan is dat de VEH wel. Toen de het ieder voor de wind ging was de roep om de markt het werk te laten doen. En nu de markt z'n werk doet worden we op eens met z'n allen zielig. "o jee als mijn huis nu minder waard gaat worden hoe dan? Nu geen mooie praatjes op verjaardags partijen want het is niet zo sexy meer om een eigen huis te hebben als je moet spreken van prijsdalingen. Wat dat betreft is men door de hebzucht van de laatste jaren behoorlijk op de pof gegaan en moet je nu op de blaren zitten wat ook bij het leven hoort

    De woningeigenaar die een woning te koop aanbied zal echter zijn steentje moeten bijdragen om de markt vlot te trekken. „Iedereen wil op dit moment eerst zijn huis verkopen, waardoor men in een cirkeltje ronddraait. Verkopers zouden kopers over de brug kunnen trekken door te zeggen: Ik betaal in het uiterste geval de komende tijd je dubbele lasten.” Maar ook op prijsgebied zal men een veer moeten laten. „Terwijl het aanbod groeit, dalen de prijzen amper: iedereen vraagt hetzelfde als de buurman. Er moet water bij de wijn. Mensen moeten hun woning minder als melkkoe zien.”

    Bij duurdere woningen zie je die omslag al wel, bij de gemiddelde doorzonwoning nog niet. „Blijkbaar hebben de eigenaren hiervoor wat tijd nodig om te wennen dat men nu met de billen bloot moet.

    We moeten met z'n allen maar weer eens met beide benen op de grond komen. Ik heb altijd meegekregen eerst spaaren voor dat je verplichtingen aangaat en daarbij moet je niet uitgaan dat HRA van zelfsprekend is. En ga er maar vanuit de HRA gaat er op terkmijn aan.

    Dus niet meer kibbelen en zielig doen maar doorbijten

    BeantwoordenVerwijderen
  4. HRA afschaffen en zeggen dat dit goed is voor de woningmarkt is als zeggen dat de groenteboer goede zaken doet als de BTW omhoog gaat. Getuigt van geen enkel economisch inzicht of boerenverstand.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. @Anoniem: zullen we eens een rekenvoorbeeldje geven?

    situatie 1: woning van 230 duizend euro, 5 procent rente, lineair aflossen in 30 jaar, HRA 33 procent effectief. Gedurende de looptijd betaalt de woningeigenaar in totaal 349 duizend euro voordat de woning is afgelost.

    situatie 2: HRA is afgeschaft, we gaan uit van een beperkte waardedaling van 25 %. De woning is dan nog 172 duizend euro waard, 5 procent rente, lineair aflossen in 30 jaar. Gedurende de looptijd betaalt de woningeigenaar in totaal nog maar 306 duizend euro voordat de woning is afgelost. 43 duizend euro goedkoper dus dankzij afschaf HRA! En dat wordt nog goedkoper als de prijscorrectie groter is.

    Hiermee wil ik nogmaals onderstrepen dat we helemaal niet gebaat zijn bij hoge woningprijzen. Het leidt alleen maar tot onnodig hoge kosten in de vorm van rentebetalingen aan de bank (op dit moment betalen we door het effect van HRA jaarlijks 10 miljard extra aan rente aan de banken, doodzonde), en de hoge woningprijzen (de zogenaamde winst van de eerste instapper in het piramidespel) moeten worden opgebracht door de huidige starters. We zien nu dat de boel volledig vastloopt door dit perverse mechanisme. Generaties woningeigenaren na ons mogen in hun handjes knijpen als HRA wordt afgeschaft, het zou ze best eens een hoop geld kunnen besparen.

    Daarnaast is het klimaat onderhand zo dat het goed is voor de woningmakrt om HRA af te schaffen. Iedreen weet dat HRA vroeg of laat definitief wordt aangepakt, want het is een onhoudbaar fiscaal gedrocht. Dat verlamt de markt, iedereen wacht eerst af tot duidelijk is hoe HRA wordt aangepakt. Nu HRA aanpakken dus, dan kan de markt weer op gang komen (na prijscorrectie uiteraard)...

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Apart rekenvoorbeeld. Van De € 77 000 euro die iedere gemiddelde woningeigenaar dan ophoesten wordt even niet gerept. Meneer is zelf zeker geen huiseigenaar? Als er dan toch zo gemakkelijk wordt gedaan over andermans geld weet ik nog wel een eerlijkere oplossing. Bestaande huiseigenaren mogen hun HRE behouden en voor nieuwe huiseigenaren wordt die afgeschaft. Het verkoopverlies is dan voor de bestaande huiseigenaren en de nieuwe hebben een goedkopere woning. Lijkt me heel eerlijk, toch ?

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Anoniem, ik begrijp het niet helemaal maar dat kan aan mij liggen, het betreft het woord "ophoesten", dat betekent zoiets als "meteen contant betalen", daar is toch in het rekenvoorbeeld van Jeroen geen sprake van ?

    Jij hebt het over een soort gedroomde maar zeer onzekere speculatiewinst die je bij eventuele verkoop zou kunnen incasseren, maar ja, je kan ook doodgaan, een natuurramp (overstroming) is niet geheel denkbeeldig, er kan een meteoriet op je huis vallen, allemaal speculatie net als jouw € 77 000 (voorspellen is moeilijk, vooral als het over de toekomst gaat).

    In principe, als je je baan & echtgenote houdt blijf je lekker zitten waar je zit, blijft de maandelijkse overschrijving hetzelfde en eet je er geen boterham minder om. Ik zie wel het probleem dat je eigenlijk moet gaan sparen om bij verkoop een verliesje te kunnen afboeken (als je de overwaarde al hebt geconsumeerd of in 2008 een gemddeld vinex-doorzonrijtjeswoninkje voor 5 ton hebt gekocht of zoiets). Maar afboeken hoort bij zaken doen en dat heb je dan dus gedaan.

    Dus dat is allemaal overzienbaar, net als je maandelijkse giro aan de bank doe je er ook een naar je spaarrekening en gaat in plaats daarvan eens wat minder ver op vakantie of zo, niks ernstigs aan de hand toch ?

    Waarom zijn ze in Amerika alweer zo optimistisch ? Die hebben de zeepbel allang afgeboekt (voor de verliezen o.a. onze ING, Aegon en ABN-Amro dus eigenlijk de Nederlandse belastingbetaler laten bloeden). Dus ja, geen gezeik, iedereen niet rijk maar ook geen schulden en lekker van scratch opnieuw beginnen.

    En wij maar lachen over Spanje bijvoorbeeld, die doen ongeveer hetzelfde op kosten van o.a. JanKees de Jager (jij en ik dus), Griekenland eigenlijk ook (alleen heet een huis daar "pensioen met 50" of "belasting wat is dat ?"), nou binnen de 5 jaar zijn zij het die lachen, ons uitlachen bedoel ik, als wij nog steeds de symptomen van die zeepbel aan het bestrijden zijn.

    BeantwoordenVerwijderen