vrijdag 11 februari 2011

Accijns op tweedehandswoningen

Als trouwe lezer van de treinkrant Spits viel mijn oog gisteren op het kopje "Vrouwen paffen lekker door". Het aantal rokende vrouwen blijkt van 2008 op 2010 met twee procentpunt te zijn gestegen tot 26 procent. Volgens antirookorganisatie Stivoro is "het eigenwijze gedrag van de dames" te wijten aan de speciale sigaretten die voor hen op de markt worden gebracht. Laat ik me van dat laatste nooit bewust zijn geweest! Speciale sigaretten...Waarmee maar weer eens is aangetoond hoe leerzaam een dagelijkse treinreis Den Haag-Amersfoort kan zijn. Wat het bericht ook aantoont, is dat de steeds hogere accijns op sigaretten voor veel vrouwen kennelijk geen bezwaar is om vrolijk door te roken.

Twee doelen
Een accijns op 'demerit goods' zoals sigaretten en alcohol heeft twee doelen:
  1. ontmoediging
  2. de schatkist vullen

Bij sigaretten wordt het eerste doel duidelijk niet gehaald, zo blijkt uit het artikel in de Spits. Althans niet bij vrouwen, en mijn ervaring is dat mannen in het algemeen niet verstandiger zijn. Het tweede doel wordt mede daardoor des te beter gerealiseerd. Vorig jaar haalde de overheid bijna 2,5 miljard aan tabaksaccijns op. En dan vergeten we voor het gemak nog even de 19 procent btw.

Ontmoedigingseffect
Hoe anders ligt dit bij de accijns op tweedehandswoningen. Bij een breder publiek bekend als de overdrachtsbelasting. Daar blijkt het ontmoedigingseffect juist héél goed te werken. Er worden steeds minder woningen gekocht. En daardoor is de opbrengst voor de schatkist de afgelopen jaren teruggelopen. De overheid haalde in 2008 nog ruim 4,5 miljard aan overdrachtsbelasting binnen. In 2010 was dat gedaald tot circa 2,7 miljard.

Alles doen en niets nalaten
De woningmarkt zweeft al enige tijd tussen hoop en vrees. Het vertrouwen van de consumenten in de woningmarkt is nog uitermate fragiel. In zo'n geval is het belangrijk dat verantwoordelijke partijen alles doen en niets nalaten om het vertrouwen positief te ondersteunen. Als je nou ziet:
1. dat de overdrachtsbelasting steeds minder oplevert door het stagneren van de doorstroming op de woningmarkt en
2. dat deze belasting een enorm ontmoedigend effect heeft op potentiële huizenkopers,
zou je deze belasting dan niet liever vandaag dan morgen afschaffen? Als de dynamiek op de woningmarkt daardoor terugkeert, levert dat de overheid veel extra inkomsten op. Per saldo zou de schatkist hierbij heel goed gebaat kunnen zijn. En dan heb ik het nog niet eens over alle andere positieve effecten van een betere doorstroming op de woningmarkt, zoals met betrekking tot de werkgelegenheid. Vereniging Eigen Huis vindt het dan ook positief dat voor een dergelijke maatregel steeds meer stemmen opgaan. Nu die van staatssecretaris Weekers nog!

NB: wie twijfelt over het effect van een verlaging of afschaffing van de overdrachtsbelasting: lees de reeks wetenschappelijke publicaties die hierover verschenen zijn of waarin dit punt aan de orde wordt gesteld. Als u echt geïnteresseerd bent, kan ik ze u digitaal toesturen.

2 opmerkingen:

  1. Mee eens. Afschaffen van de overdrachtsbelasting zal zeker zorgen voor meer doorstroming en waarschijnlijk ook minder files, omdat de drempel lager is om dichter bij het werk te gaan wonen. Als de afschaffing van de overdrachtsbelasting in het plaatje wordt opgenomen van beperking HRA dan is het heel goed verkoopbaar naar de politiek.
    Maar laat het dan ook maar liever vandaag dan morgen gebeuren. Dan komt er tenmiste weer snel een gezonde markt. Ook wat betreft HRA (daar is die weer ;-)):iedereen weet toch inmiddels al wel dat ook de HRA geen lang leven meer heeft, alleen wordt dat door de politiek niet hardop geroepen. En zeker wat dat betreft kun je gewoon beter snelle pijn hebben dan een lange lijdensweg. Dan weet iedereen waar die aan toe is.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Hmm... Door je wijze van formulering lijkt het alsof je de overdrachtsbelasting de schuld geeft van de stagnerende woningmarkt. In de booming markt vanaf de jaren 90 tot aan 2008 is overdrachtsbelasting echter nooit een beperkende factor geweest. De stagnerende woningmarkt is toch echt een gevolg van andere factoren, iets met bankencrisis, economische crisis, discussie over HRA...
    Daarnaast: we hebben een uitermate ruim financieringsbeleid (uniek in de wereld), je kan nog steeds in Nederland je complete woning plus kosten financieren ondanks alle door NVM/VEH/etc. zo verfoeide halfzachte maatregelen. Nederlanders zijn daardoor bij uitstek een volkje dat niet zozeer de prijs voorop stelt maar vooral naar de maandlasten kijkt. De overdrachtsbelasting heeft daarop weinig effect.

    Daarnaast zou ik graag een onderbouwing zien van je uitspraak "Per saldo zou de schatkist hierbij heel goed gebaat kunnen zijn.". Een toegenomen dynamiek op de woningmarkt levert inderdaad economische winst op, maar ik betwijfel ten zeerste of die voldoende zal zijn om de weggestreepte 2.7 miljard aan overdrachtsbelasting en de resulterende hogere HRA uitgaven te compenseren.

    Morrelen aan overdrachtsbelasting: kan. Maar dan alleen als onderdeel van een integraal plan waarin ook HRA op de helling gaat.

    Integraal plan... Integraal plan... Tsjemig... Ik weet zeker dat ik daarover al eens eerder iets heb gelezen!

    BeantwoordenVerwijderen