woensdag 22 juni 2011

Het woningmarktbeleid is helemaal suf

Bob MaasDe wereld is in beweging en niets lijkt meer hetzelfde te blijven. Wil je overleven, dan zul je alles op scherp moeten zetten en alle middelen moeten aangrijpen om het beter en efficiënter te doen. Talent en kwaliteit mobiliseren en je moet er niet voor schromen baanbrekend te zijn met de inzet van nieuwste technieken.

Topteams
Een mooi voorbeeld zijn de Topteams van minister Verhagen (Economische Zaken, landbouw & Innovatie) die de opdracht hebben gekregen om voor tien Topsectoren na te gaan hoe deze sectoren kunnen uitblinken op de wereldmarkt. Op deze manier moet Nederland zich nadrukkelijker onderscheiden in het licht van de groeiende wereldwijde concurrentie. Daarbij is gekozen voor een nieuwe aanpak waarbij wetenschappers en ondernemers samen aan het stuur zitten. Geweldig toch? Tot de tien Topsectoren behoren o.a. energie, hightech, water, tuinbouw, en de chemie. De Topteams bestaan uit een boegbeeld uit de sector, een mkb-er, een wetenschapper en een topambtenaar.

Dood paard
Het bericht dat ik hierover las, viel mij op omdat ik weer de hele dag mijn hoofd (in samenspraak met anderen) heb zitten breken over hoe het beter kan op de woningmarkt. Soms heb ik het gevoel dat het trekken is aan een dood paard. Wat zou het mooi zijn als onze minister van Wonen (hadden we die maar) een Topteam zou aanstellen om de woningmarkt te optimaliseren in zijn functie. Gelukkig hoeven we niet de wereldwijde concurrentie aan te gaan met onze woningmarkt. Of misschien toch wel?

Helemaal suf
Het contrast is groot. Het woningmarktbeleid van dit kabinet is helemaal suf. Geen dynamische aanpak, geen baanbrekende maatregelen en geen samenhangende aanpak die nieuwe perspectieven biedt. Alleen wat gerommel in de marge, als ik zo oneerbiedig mag zijn. Terwijl juist op dit moment de woningmarkt om daadkracht vraagt om in ieder geval de zaak een nieuwe impuls te geven. Ook bij de nieuwe Woonvisie van het kabinet die nog steeds binnenkort moet verschijnen, heb ik bij voorbaat een gevoel dat ook dit het niet gaat worden. Of misschien toch wel? Gelukkig dat er buiten de overheid topteams aan het werk zijn om te bouwen aan een woningmarkt die de toekomst aan kan.

7 opmerkingen:

  1. De link onderaan in de laatste alinea doethet niet helaas

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Inmiddels is de website goed gelinkt! Bedankt voor de melding.

    Met vriendelijke groet,

    Eline
    Webteam Vereniging Eigen Huis

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Bob,

    Ik voel met je mee. Ik heb ook het idee dat de aankomende nieuwe woonvisie het papier niet waard zal zijn waarop het wordt afgedrukt.

    Er is eigenlijk maar heel weinig visie nodig om de woningmarkt te reorganiseren, het gaat meer om durf en lef van de politieke peiling-slaafjes die geen woord in de mond willen nemen waarmee ze hun achterban aan het twijfelen zouden kunnen brengen. Ruggengraat is er nodig, en niet zo'n windbuil als Rutte die bij z'n afschietactie van het Raboplan (daar heeft hij trouwens niets over te zeggen, moeten banken zelf weten) nog even toevoegd "oh, en niet aan de HRA komen"...

    De overheid moet een strak beleid opstellen waarmee een goed functioneren van een rechtvaardige woningmarkt mogelijk is, maar daarnaast moet ze zich financieel volledig terugtrekken. Dat houdt in:

    * sociale woningbouw alleen voor die mensen die het echt nodig hebben (dus niet tig boven modaal, maar tig onder modaal!), bijvoorbeeld tot max 25.000 euro inkomen.
    * WBV gaan zich richten op woningen tot maximaal sub-modaal. Duurdere woningen overlaten aan de vrije markt.
    * Overdrachtsbelasting afschaffen. Deze verhuisboete werkt een prijsopdrijvende spiraal in de hand, zeer onwenselijk.
    * HRA afschaffen
    * startersondersteuning afschaffen
    * grondprijzen naar beneden
    * verplicht stellen dat minstens 30% van elk nieuwbouw project als vrije kavels wordt uitgegeven (daar zijn we sinds Remkes al ruim 10 jaar mee bezig om dat voor elkaar te krijgen...)
    * huursubsidies alleen voor de echt financieel zwakkeren
    * eigenwoningforfait afschaffen
    * verplicht minstens 20% inbreng eigen geld bij aankoop van een woning (zoals meerdere landen om ons heen)
    * verplicht aflossen (bravo Rabo!)
    * etc.

    Niet selectief hier een puntje uit pakken om daarmee zogenaamd de woningmarkt te helpen, maar alles in één integraal plan samenvatten (ik hoor al maanden niks meer over het VEH plan...). Waar we mee moeten stoppen is het idiote idee dat de woningmarkt de motor achter onze economie is. Dat is namelijk niet echt een keuze geweest. Door de enorme prijsstijgingen gaat een te groot deel van het beschikbare geld naar de eigen woning (30% in Nederland, tegen gemiddeld 20% in de landen om ons heen), waardoor onze zogenaamde economische motor grotendeels op hypotheekschulden is gebaseerd. We kunnen dat geld beter voor andere zaken gebruiken als de prijzen naar een normaal niveau zouden dalen.

    Daarnaast: lagere woningprijzen brengen eigenwoningbezit voor iedereen dichterbij omdat de prijs in relatie tot het inkomen (er moet uiteindelijk toch een keer worden afgelost!) veel gunstiger is. Vooral voor starters! Dus we moeten ook stoppen met dat krampachtige in stand houden van het prijspeil onder het mom van "de woningmarkt op gang houden". Het enige resultaat is een gigantische geldstroom van huurders richting al die zogenaamd zielige woningeigenaren die het zo moeilijk hebben en fianciële ondersteuning nodig hebben. Want zo'n laml*l als Rutte kan braaf roepen dat HRA een fraaie compensatie is voor de hoge belastingdruk in Nederland, maar dat geldt natuurlijk niet voor huurders. Die zijn stelselmatig de zak...

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Hallo Jeroen,

    Veel waar wat je zegt, maar ook een aantal zaken die je minder goed in de peiling hebt. We hebben het er al vaker over gehad. De planvorming is niet gestopt. Wat dat betreft is er goede hoop. Geduld.
    Blijft zaak om onderscheid te maken tussen maatregelen die nu noodzakelijk zijn om de woningmarkt voor een verdere neergang te behoeden en een structurele hervorming voor de toekomst. Je moet een patiënt met hartfalen niet de Alpe d'Huez opsturen.
    Denk ten slotte nog eens na over de relatie tussen de HRA en de financiering van de sociale huursector. De afhankelijkheden binnen de woningmarkt zijn groot. Daar moeten we vanaf, maar wel op verstandige manier.

    Vriendelijke groet,

    Bob Maas

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Hallo Jeroen,
    Wat je benoemd kan ik mij geheel in vinden. Misschien zou er nog één punt aan toegevoegd kunnen worden nl de nieuwbouw weer een impuls geven door ipv 19% ook 6% btw te gaan heffen op arbeid zoals op moment ook bij bestaande bouw. Dan start de doorstroom en wordt waarschijnlijk ook de bestaande voorraad goedkoper. Er zijn genoeg die duurzaam willen bouwen. In de autobranche zie je ook dat mileu vriendelijke auto's fiscaal wordt gestimuleerd

    BeantwoordenVerwijderen
  6. @Bob,

    Hallo Bob,

    Er zijn ongetwijfeld zaken die ik niet scherp in de peiling heb, maar we moeten er wel voor waken dat we niet aan bepaalde regelingen gaan sleutelen omdat er onderlinge afhankelijkheden zijn. Lef tonen, en de boel écht integraal aanpakken.

    Eén van de problemen in de hele discussie is volgens mij ook de onduidelijkheid die ontstaat bij het rondpompen van geld. Er wordt dan (bijvoorbeeld!) gezegd dat HRA voor een groot deel wordt gefinancierd uit overdrachtsbelasting, maar dat had net zo goed wegenbelasting kunnen zijn. De overheid is een 'black box', er gaat geld in en er gaat geld uit, maar ambtenaren vinden het gewoon overzichtelijk als ze in- en uitgavenpostjes aan elkaar kunnen koppelen... Dat belet politici en ambtenaren wel om out-of-the-box te denken, ze blijven maar hangen in de onderlinge afhankelijkheden van die geldstromen. In plaats van een nieuwe, gezonde en sterke kerstboom neer te zetten hangen ze nog maar een nieuwe kerstbal in de oude, we kunnen erop wachten tot 'ie omvalt.

    Wat dat laatste aangaat ben ik het niet eens met jouw uitspraak over de woningmarkt:

    "Blijft zaak om onderscheid te maken tussen maatregelen die nu noodzakelijk zijn om de woningmarkt voor een verdere neergang te behoeden en een structurele hervorming voor de toekomst. Je moet een patiënt met hartfalen niet de Alpe d'Huez opsturen."

    Ik weet dat VEH niet anders kan dan het bezit van woningeigenaren te verdedigen, maar als we krampachtig blijven vasthouden aan de utopische gedachte van het op gang blijven houden van de woningmarkt dan weten we zeker dat de boel straks met donderend geraas in elkaar stort. Om in jouw analogie-termen te spreken: een patiënt met hartfalen moet je niet asperientjes blijven voeren in de hoop dat 'ie ervan opknapt. Die moet direct adequaat behandeld worden en eventueel ingrijpend geopereerd om te voorkomen dat die patiënt onder de handen van zachte heelmeesters doodgaat. Daarna kan 'ie eventueel alsnog de Alpe d'Huez op...

    BeantwoordenVerwijderen
  7. @Anoniem:

    Het verlagen van het BTW tarief is geen goed plan. Het past helemaal in de kwakzalverij waar we nu al jaren de woningmarkt mee verzieken. Er is geen duidelijke reden waarom arbeid in de woningbouw 6% BTW zou moeten kosten, terwijl andere arbeid in Nederland het 19% tarief kent. De enige reden voor een dergelijke regeling is om de prijs van woningen te drukken. Dat zal echter moeten gebeuren door het afschaffen van regelingen en overheidsinvloeden die alleen op de woningmarkt zijn gericht (zie mijn lijstje hierboven). Als politici het lef zouden hebben om dat aan te pakken, dan komt het 'vanzelf' goed met de woningmarkt.

    BeantwoordenVerwijderen