vrijdag 12 augustus 2011

Banken lijden aan extreme stemmingswisselingen

"Waarschuwingen over het afsluiten van al te hoge hypotheken voor een woningaankoop lijken aan dovemansoren gericht. Geen overheid of instelling die er iets aan doet. Gevolg is dat huizenkopers er zelf voor opdraaien, als het misloopt tenminste." Zo begint een artikel in het Algemeen Dagblad van mijn collega Bob Maas. We schrijven donderdag 3 juli 1999.

Roepende in de woestijn
Vereniging Eigen Huis heeft zich lange tijd een roepende in de woestijn gewaand als het ging om de gevaren van 'overkreditering'. De vereniging zag dat huishoudens zich bij de aankoop van een woning soms tot ver over hun nek in de schulden staken. Voor banken was niets te gek en hypotheekadviseurs toucheerden graag de hoge provisies die hoorden bij de hoge en voor de eigenwoningbezitter risicovolle hypotheken. Amerikaanse banken maakten het nog veel doller dan hun Nederlandse broertjes en zusjes. Met - toen het misliep - een mondiale kredietcrisis als gevolg.

Risico's op een rij
In het AD-artikel van Bob Maas uit 1999 wijst hij op de belangrijkste risico's die huishoudens lopen als zij zich te diep in de schulden steken.

1) het renterisico: kunt u uw hypotheek nog betalen als de rente fors stijgt?
2) het inkomensrisico: kunt u nog aan uw verplichtingen voldoen als u werkloos wordt? Of als u extra kosten krijgt door gezinsuitbreiding?
3) het waarderisico: u weet toch dat de huizenprijzen ook kunnen dalen?

Al deze risico's - zie het AD-artikel voor een uitgebreidere toelichting - gelden natuurlijk nog steeds voor mensen die een eigen woning kopen. Ze zijn inherent aan eigenwoningbezit. Daarom is Vereniging Eigen Huis blij met de 'normalisering' van de hypotheekverstrekking.

Veilig en verantwoord lenen
Een maximum van vijftig procent aflossingsvrij, zoals opgenomen in de Gedragscode Hypothecaire Financiering, vinden wij een verstandige zaak, waarvoor wij zelf ook gepleit hebben. Het is in overeenstemming met de regels die al jaren gelden voor hypotheken met NHG (Nationale Hypotheek Garantie). NHG staat voor veilig en verantwoord lenen. Na jarenlang huizenbezitters als het ware een hoge hypotheekschuld te hebben aangepraat, slaan de banken op dit moment echter door in hun terughoudendheid ten aanzien van hypotheekverstrekking. Nu vinden zij ineens NHG niet veilig en verantwoord genoeg meer. De gedragscode gaat - ook voor hypotheken met NHG - uit van een geringere financiering van zowel de kosten koper als woningverbetering. Met als gevolg dat met name starters en mensen met een relatief bescheiden inkomen niet meer de lening kunnen krijgen die zij nodig hebben, ondanks dat het volgens de NHG-regels wél zou kunnen. In feite zetten zij daarmee NHG - een verworvenheid die in belangrijke mate bijdraagt aan de stabiliteit van de Nederlandse hypotheekmarkt - buiten spel.

Schrikachtig en onvoorspelbaar gedrag
Van grote banken zou je mogen verwachten dat zij zich enigszins gelijkmatig gedragen. In plaats daarvan tonen zij zich schrikachtig en onvoorspelbaar gedrag. Door de extreme stemmingswisselingen is hun opstelling op de hypotheekmarkt in tien jaar 180 graden omgedraaid. Kon het eerst voor de banken niet gek genoeg zijn, nu zijn zij ineens Roomser dan de Paus. Daarmee stellen de banken zich net zo maatschappelijk onverantwoord op als in 1999. Wat dat betreft zit er toch nog een constante in hun gedrag.

8 opmerkingen:

  1. Van mij mag het AD-artikel van Bob Maas direct ge-copy-paste worden in het volgende Eigen Huis magazine. Het is een goed artikel waarin ook duidelijk verwezen wordt naar de eigen verantwoordelijkheid van de consument.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Goed dat VEH hiermee aantoont een verantwoordelijke partij te zijn. De banken lopen hun winst achterna. Onbetrouwbaar. Mooi dat VEH al in 1999 huizenbezitters probeerde te waarschuwen, maar tegen de hebzucht van de banke was ook toen geen kruid gewassen.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. @Rob Mulder: ik vind het een beetje gemakkelijk. Ik was zelf in die tijd werkzaam bij een grote bank en wij moesten wel hoge hypotheken en verzekeringen verkopen om onze targets te halen. Dan kun je mij niet verwijten dat ik dat ook deed! En bovendien deden alle banken het. Dat zijn geen stemmingswisselingen, maar gewoon beleid van de banken. Niet dat ik er trots op ben, maar ik wil ook geen beschuldigingen! Het moest. Voor mij als bankmedewerker destijds tien anderen!

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Ik zie in het artikel van Bob Maas zo gauw geen precieze ideeen over de max. hypotheek t.o.v. de waarde van het huis. Dat is waar ik in deze benieuwd naar ben. Ik kan me voorstellen dat VEH nu met de reele angst voor een daling van de huizenprijzen ineens minder anti hoge hypotheken is dan toen.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Ik heb van de Rabo ooit het advies gekregen extra hypoteek te nemen, dat te beleggen en van de opbrengsten mijn maandlasten te betalen, waarbij ik de rente kon aftrekken tegen een hoog tarief en mijn vrouw de opbrengsten kon opgeven tegen een laag tarief. Als ik dat had gedaan, zou ik nu failliet zijn. VEH heeft me dat toen terecht afgeraden en daar ben ik ze eeuwig dankbaar voor!

    BeantwoordenVerwijderen
  6. De NHG zou voor stabiliteit op de huizenmarkt hebben gezorgd. Ik denk dat voor de meeste potentiële huizenkopers en ook voor de banken inmiddels duidelijk is geworden, dat de huizenmarkt niet stabiel is, maar een leeglopende zeepbel. De NHG heeft deze zeepbel sterker opgeblazen, omdat de huizenkopers hun risico konden afschuiven.

    BeantwoordenVerwijderen
  7. @okkie: door de strenge NHG-eisen zijn er nauwelijks mensen die in de problemen komen. Dus die eisen zijn afdoende.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. In een dalende woningmarkt zou ik als bank geen enkel risico nemen en spelen op safe want zij weten meer dan wij dat er voorlopig geen eind komt aan de dalend trend.

    BeantwoordenVerwijderen