maandag 15 augustus 2011

De meerwaarde van eigenwoningbezit

Er zijn verschillende opvattingen over de maatschappelijke meerwaarde van het eigenwoningbezit. Mijn pleidooi is dat deelnemers aan deze discussie hun ideologische veren afschudden. Laat burgers zelf kiezen!

Religie
Volgens sommigen is de bevordering van het eigen woningbezit gebaseerd op ideologie, zo niet op 'religie'. Deze opvatting las ik van het weekend in Aedes-magazine. Opgetekend uit de mond van professor Elsinga ("eigenwoning bezit is een geloof"), in het groot verhaal over het kooprecht. Deze opvatting gaat er van uit dat we onszelf slechts aanpraten dat eigenwoningbezit een maatschappelijke meerwaarde heeft. Er zou geen enkel feitelijke aanwijzing voor zijn.

Leefbaarheid
Dat laatste strookt echter niet met de feiten. In de Woonvisie van het kabinet wordt een kort overzicht gegeven van de bewezen maatschappelijke voordelen van eigenwoningbezit:
- het geeft bewoners de vrijheid om de woning naar eigen inzicht in te richten en aan te passen aan veranderende woonwensen.
- het draagt bij aan het opbouwen van eigen vermogen en het leidt tot meer zelfredzaamheid.
- mensen kunnen er een bepaald gevoel van trots en een sociaaleconomische status aan ontlenen.
- het heeft voordelen voor de leefbaarheid in buurten en wijken, ondermeer vanwege het gedeelde belang van waardebehoud of - vermeerdering van het bezit.
Dit komt overeen met de visie van Vereniging Eigen Huis. Wij zijn dus blij met de volmondige erkenning hiervan door het kabinet in zijn Woonvisie.

Keuzevrijheid
Maar er is nog een derde zienswijze mogelijk. En ook daarbij voelt Vereniging Eigen Huis zich prima thuis. Deze derde zienswijze gaat uit van wat burgers zelf als voorkeur opgeven. Het is bekend dat veel huurders eigenlijk de wens hebben om een eigen woning te bezitten. De schattingen lopen uiteen van circa vijfhonderdduizend tot één miljoen huishoudens. In deze visie laten we het dus aan mensen zelf over om te bepalen hoe zij het liefst wonen. Dan is het geen kwestie meer van ideologie, of van 'religie', en zelfs niet van wetenschappelijk onderzoek naar de maatschappelijke meerwaarde van eigenwoningbezit. Nee, dan is de burger zelf aan het woord. En wie kan daar nou tegen zijn?

3 opmerkingen:

  1. Ik zie inderdaad wel dat er bepaalde maatschappelijke voordelen aan eigenwoningbezit kleven. Al is dat punt van het opbouwen van eigen vermogen in NL niet per se waar, met zoveel hypotheekschuld. Een groot maatschappelijk voordeel van huren is weer dat mensen er mobieler door zijn.

    Verder vroeg ik me af of Rob Mulder met dit stukje wil zeggen dat de overheid eigenwoningbezit daarom moet stimuleren. De HRA is duidelijk geen goed middel gebleken omdat de grootte van het koopwoningenaanbod amper reageert op de vraag (die door de HRA toe zou moeten nemen) en het enige gevolg is dat we in NL met zulke hoge huizenprijzen zitten (en het bij de banken een hoop geld in het laatje brengt). Hetzelfde geldt voor andere zaken die eigenwoningbezit goedkoper maken: aanbod neemt niet toe dus het gaat gewoon in de huizenprijzen zitten.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Men wil soms doen geloven dat huren minder is dan kopen. Dat is een individuele keus warbij de een niet minder is dan de ander. Vermogens opbouw bij koop? volgens mij is het net zo als bij aandelen je hebt goede en slechte tijden. Zo bouw je op en zo lever je weer vermogen in. Bij huren heb je dit risico niet, daarnaast ben je veel mobieler en wat te denken van geen ozb, verzekering en onderhoud. Dat zijn wel voordelen van huren en deze niet gemaakte kosten kun je op de spaarrekening bijschrijven. Maw geen geld in stenen maar op de bank wel zo zeker. Eigenlijk zou je bij het kopen van een huis ook de zinsnede moeten benoemen nl: Behaalde resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. En wat een boel aspecten ziet u over het hoofd.
    Ik noem er een paar:

    1) Als eigenaar van een woning kun je jezelf in een positie brengen waarin het grootste deel van je woonlasten (hypotheek) op zeer lange termijn (bijvoorbeeld 20 jaar) gelijk blijft. De huren stijgen echter ieder jaar.
    2) Huurders betalen wel degelijk OZB, huurwaardeforfait, onderhoud en reparatie, verzekeringen, enzovoort. Dat is gewoon verrekend in de huur. Daarom betalen veel huurders per maand veel meer dan kopers.
    3) Voor vermogensopbouw is de huiseigenaar niet persé afhankelijk van de bewegingen op de woningmarkt. De opbouw van vermogen ontstaat door iedere maand netjes een beetje hypotheekschuld af te lossen.
    4) De woningeigenaar kan aan het einde van de looptijd van zijn hypotheek bijna gratis wonen. Probeer dat maar eens als huurder.

    De enige reden dat huurders überhaupt een woning kunnen huren is gelegen in het feit dat eigenaren hun woningen ter beschikking stellen. Zij doen dat omdat zij daar geld mee verdienen. Bovenop de kosten die zij als eigenaar hebben rekenen zij een winstmarge. Die betaalt u als huurder.

    Natuurlijk zijn er individuele gevallen die goedkoper uit zijn door te huren. Denk daarbij vooral aan mensen die huursubsidie ontvangen. Maar gemiddeld is kopen al eeuwen goedkoper dan huren.

    BeantwoordenVerwijderen