vrijdag 30 september 2011

Realistisch prijzen

Bob MaasDe woningmarkt zit muurvast, is de boodschap. Dramatische voorbeelden passeren in de media de revue van mensen die hun huis niet verkocht krijgen en soms al lange tijd met de lasten van twee woningen zitten. Een enkeling is zo wanhopig dat die er zelfs een gratis auto bij doet. Er zou een kopersstaking zijn en de nieuwbouw zou helemaal zijn stilgevallen.

Wie beweegt als eerste?
De werkelijkheid is dat er grofweg 40% minder woningen worden verkocht in vergelijking met de jaren voor de crisis. Wel is waar dat de vooruitzichten door allerlei omstandigheden nog steeds niet op een verbetering duiden. Integendeel, het zou nog verder omlaag kunnen gaan, want op dit moment is de ‘input’ voor de markt hoofdzakelijk negatief. Dat zet een stevige rem op markt. Een groot deel van de verkopers wacht op betere tijden en een groot deel van de potentiële kopers wacht op een verdere prijsdaling, althans, in ieder geval totdat daar meer zekerheid over bestaat. Een soort patstelling dus, waarbij het de vraag is wie het eerste beweegt. De prijzen of de potentiële kopers? Of misschien wel een combinatie van beide.

Grootste daling moet nog komen?
Verkopers moeten hun huizen realistisch prijzen, zeggen makelaars. Niet vasthouden aan de hoofdprijs van twee jaar geleden of zo. Realistisch prijzen is altijd goed, maar wat ze hier natuurlijk bedoelen, is dat de vraagprijzen wat hun betreft omlaag kunnen. Dat verhoogt de kans op verkoop en dus op handel. Aan de andere kant hoor ik een bekende econoom zeggen dat starters nog maar even moeten wachten met kopen, omdat de huizenprijzen nog verder gaan dalen. Zonder enig voorbehoud maakt hij een vergelijking met de krach op de woningmarkt eind jaren ’70 / begin jaren ’80 en met de waardedalingen van huizen in de VS, Spanje en Ierland. De prijsdaling in Nederland (nu nog ‘maar’ zo’n 9%) zou volgens hem ook kunnen uitkomen op 30%. Dus grootste daling zou dus nog moeten komen.

Onzinnig
Het is onzinnig om te zeggen dat verkopers teveel vasthouden aan hoge huizenprijzen. Degenen die hun huis per se willen of moeten verkopen, passen hun prijzen vanzelf wel aan. Dat zijn de prijsdalingen die we nu in de markt zien. Ook de sterk verminderde mogelijkheid om de financiering rond te krijgen, zit daarin verwerkt. Dat is normale marktwerking. Zijn degenen die niet per se hoeven te verkopen dan niet reëel in hun prijsstelling? Moeten zij rekening houden met een sterk verminderde kooppotentie in de markt, een snel oplopende werkloosheid, een sterk toenemende hypotheekrente of een andere mutatie in de markt die na drie jaar crisis alsnog een prijsdaling van circa 20% kan veroorzaken? Wie geen haast heeft om te verkopen, kan de ontwikkelingen aanzien en wachten op een vraag naar koopwoningen die – als hij loskomt – nog groter zal zijn dan voor de crisis. Een uitzondering geldt voor krimpgebieden waar daadwerkelijk sprake is van vraaguitval.

Dubben
De starter staat te dubben. Net als bij aandelen is het moeilijk het beste moment van aankoop te kiezen. Nu lijkt een verdere prijsdaling van nog eens 20% op dit moment onwaarschijnlijk, maar je weet natuurlijk ook niet in hoeverre Nederland verder in de problemen geraakt als gevolg van de eurocrisis en ontwikkelingen in de internationale economie. Verder moet je er als potentiële koper rekening mee houden dat per 1 januari a.s. de verstrekkingsnormen voor hypotheken verder worden aangescherpt, dat de financieringsgrens voor de Nationale Hypotheek Garantie (NHG) mogelijk weer omlaag gaat van € 350.000,- naar € 265.000,- en dat in de loop van volgend jaar de kans bestaat dat de overdrachtsbelasting weer wordt verhoogd van 2% naar 6%. Tenslotte is de ontwikkeling van de hypotheekrente natuurlijk van groot belang. Je kunt als starter deze ontwikkelingen afwachten en hopen op betere koopkansen. Waarbij je je dan ook nog eens moet afvragen wat goed wonen je eigenlijk waard is. Blijf je 1 jaar, 2 jaar of misschien wel langer in je huidige woonsituatie?

Niet voor even
Tegenover mij in de straat hebben twee leuke jonge mensen (ik schat rond de dertig) een leuk huis gekocht, met een leuke hypotheekrente en een leuke overdrachtsbelasting. Samen met twee kinderen zijn ze dolgelukkig met hun woning, zeggen ze. Ik denk niet dat ze zich erg sappel zullen maken als volgend jaar mocht blijken dat hun woning in waarde is gedaald. Ze zitten er duidelijk niet voor even, maar voor langere tijd.

woensdag 28 september 2011

Rondetafelgesprek

De Tweede Kamer heeft een rondetafelgesprek georganiseerd over de Woonvisie van het kabinet. Vertegenwoordigers van betrokken organisaties op de woningmarkt en andere deskundigen zijn uitgenodigd om vanmiddag hun visie op de visie te geven. In twee minuten.

Overdrachtsbelasting
Onderdeel van de Woonvisie het kabinet is de tijdelijke forse verlaging van de overdrachtsbelasting van 6 naar 2 procent. Dat alleen is al een reden om de Woonvisie een zeer warm hart toe te dragen. Meteen na de bekendmaking op 1 juli jongstleden zagen we immers het consumentenvertrouwen in de woningmarkt, zoals gemeten via de Eigen Huis Marktindicator, sterk toenemen. Ook merkten makelaars en hypotheekadviseurs een toenemende interesse van potentiële kopers van woningen.

Banken
Tegelijkertijd is de berichtgeving over onder meer Griekenland, de euro en de overheidsfinanciën in de VS natuurlijk niemand ontgaan. Hetzelfde geldt voor het gedrag van de Nederlandse banken. Terwijl de banken zelf mede debet zijn aan de crisis waarin we nu zitten, en ondanks alle staatssteun die zij hebben ontvangen, vertonen zij in geen enkel opzicht het 'maatschappelijk verantwoord gedrag' dat je nu van ze zou verwachten. Ze schromen er bijvoorbeeld niet voor potentiële huizenkopers de duimschroeven onnodig strak aan te draaien door steeds hogere eisen te stellen voor het verkrijgen van een hypotheek. Zij lopen daarmee een ontluikend herstel van de woningmarkt hinderlijk in de weg. Daar gaat Vereniging Eigen Huis de Kamerleden tijdens de hoorzitting dus nog maar eens nadrukkelijk op wijzen.

Pleidooi
Het pleidooi van Vereniging Eigen Huis bestaat uit vier punten. Het moet kort, want we hebben twee minuten.

1) De overheid moet zekerheid bieden en vertrouwen geven. Het kabinet heeft er daarom zeer goed aan gedaan de overdrachtsbelasting tijdelijk fors te verlagen. Anders zou de woningmarkt er nu nog slechter voorstaan. Belangrijk is ook dat de verhoogde kostengrens voor hypotheken die in aanmerking komen voor Nationale Hypotheek Garantie (NHG) voorlopig gehandhaafd blijft op 350.000 euro. Een verlaging tot de oude grens van 265.000 euro, zoals voorzien aan het eind van dit jaar, zou op een heel slecht moment komen.

2) De overheid moet de banken verbieden concurrentiebeperkende afspraken te maken die de NHG buiten spel zetten. Met uitzondering van de bank BNP Paribas hebben banken en verzekeraars collectief besloten de NHG-regels niet toe te passen op NHG-hypotheken. Dit hindert starters en mensen met een laag inkomen om een woning aan te schaffen. Terwijl de NHG dé norm is voor veilig en verantwoord lenen.

3) Tweeverdieners worden bij het aangaan van een hypotheek achtergesteld op huishoudens waarbij één partner het inkomen verdient. Met 2 x 20.000 euro inkomen kun je tienduizenden euro's minder hypotheek krijgen dan met 1 x 40.000 euro inkomen. En niemand die duidelijk kan aangeven waarom. Hieraan moet dus een einde komen.

4) Banken zijn niet of nauwelijks bereid hypotheken te verstrekken aan zelfstandigen en flexwerkers. Terwijl een flexibele arbeidsmarkt goed is voor de economie en de baan voor het leven langzamerhand een illusie is geworden. Banken moeten met andere woorden met hun tijd meegaan. Voor innoverende producten op dat punt moet ook ruimte worden gelaten door de nu wel heel streng optredende banktoezichthouders.

Twee minuten
Al deze punten kunnen verder worden uitgewerkt. Maar niet in twee minuten. En dat is de tijd die Vereniging Eigen Huis vandaag heeft bij het rondetafelgesprek. Snel praten dan maar.

maandag 26 september 2011

Parallelle werelden

Bob MaasEr is op dit moment sprake van twee parallelle werelden. Enerzijds is er de woningmarkt die onvermurwbaar op een laag pitje doordraait (met circa 13.000 verkopen per maand) en zich maar in beperkte mate iets aantrekt van wat er in de andere wereld gebeurt. De andere wereld is die van de grote instituties die last hebben van een groot boekhoudprobleem. Vooral overheden en financiële instellingen moeten fors afschrijven en enorme tegenvallers verwerken. Dat betekent bezuinigen: uitgaven omlaag en inkomsten omhoog.

De woningmarkt wordt daar – ondanks haar onvermurwbaarheid – door beïnvloed. De problemen waar de instituties voor staan zijn zo groot, dat daar niet aan valt te ontkomen. Huishoudens merken de gevolgen via het inkomen, de lasten en de waardeontwikkeling van hun eigen woning. Daarnaast zijn financiële instellingen veel voorzichtiger geworden met het uitlenen van geld, wat zeker ook voor de woningmarkt gevolgen heeft.

Stuwmeer aan woonbehoeften
Dit alles zet een rem op de woningmarkt. Er is inmiddels een stuwmeer ontstaan aan onvervulde woonbehoeften die de mensen maar wat graag zouden invullen, maar ze kunnen er niet omheen dat ze voorzichtiger moeten zijn en dat er aan hun financiële polsstok wordt geknaagd. Successievelijk moet de woningmarkt daarom stapjes terugdoen en wordt de dynamiek – die al voor het ontstaan van de crisis niet zo groot was – alsmaar minder. De mensen willen wel kopen, maar in veel gevallen durven en/of kunnen zij niet meer. Ze kijken de kat uit de boom.

Uitvergroot en aangedikt
De vele negatieve berichten over de financiële wereld, de economie en de woningmarkt voeden het gevoel van onzekerheid bij de burgers. Negatieve aspecten worden vaak uitvergroot en aangedikt. Ieder medium duikt er bovenop als zich een volgend drama aftekent op de markten. Dit zet een beeld neer dat bol staat van risico en onzekerheid waarbij de werkelijke feiten meer en meer op de achtergrond raken. Als het vertrouwen eenmaal weg is, doen de feiten er opeens veel minder toe.

Goed wonen is ook wat waard
Mensen moeten echter wonen. Veranderde omstandigheden dwingen hen vaak om te bewegen op de woningmarkt en de wens om invulling te geven aan bepaalde woonbehoefte kan zo sterk zijn, dat zij toch besluiten om te kopen, ondanks alle onzekerheid en twijfels die daarover bestaan. We zien het om ons heen. Er wordt nog steeds gekocht en verkocht, want goed wonen is ook wat waard. Wat je vooral ziet, is dat tweeverdieners hun kans grijpen. Ze kunnen zich meer (risico) veroorloven en maken gebruik van marktomstandigheden die bij een betere situatie in de parallelle wereld bijna ideaal zouden zijn: te koop staande huizen te kust en te keur, prijzen die inmiddels al een stuk lager zijn, een sterk verlaagde overdrachtsbelasting en een hypotheekrente die nog steeds op een aantrekkelijk niveau staat.

Kansen verkennen
Iedereen een koopwoning aanpraten is in de huidige marktsituatie natuurlijk dom. Maar de kans missen om tegen aantrekkelijke condities te wonen zoals je wil, is ook niet slim. Mensen moeten weten wat pro’s en con’s zijn, wat de risico’s zijn en wat ze zich kunnen veroorloven. Wie dat goed in beeld heeft en graag goed wil wonen (wie niet?), zou op dit moment zijn kansen moeten verkennen.

vrijdag 23 september 2011

Erfpacht: van ruimte naar regels

Nederland is volgens velen een overgereguleerd land. Maar dit kabinet doet er iets aan. Het wil 'van regels naar ruimte'. Prima. Op één terrein is echter een tegengestelde beweging dringend gewenst: erfpacht.

Eigendom
Veel eigenwoningbezitters in Nederland hebben de grond waarop hun woning staat niet in eigendom. Soms is die grond in handen van een gemeente (gemeentelijke erfpacht), die daarvoor dan een maandelijkse vergoeding vraagt (de zogeheten canon). Dit komt veel voor in onder andere de gemeente Amsterdam. In andere gevallen is de grond in handen van een particulier (particuliere erfpacht). Dat kan een natuurlijke persoon zijn, maar ook bijvoorbeeld een kerk of een Vereniging van Eigenaren. Vereniging Eigen Huis vindt het dringend noodzakelijk dat het kabinet de eigenwoningbezitters die met erfpacht te maken hebben, gaat beschermen tegen consumentonvriendelijke erfpachtconstructies. Zoals de mogelijkheid de canon naar believen te verhogen.

Kroketten
Op allerlei terreinen heeft de overheid regels gesteld die de consument beschermen. Wie op Koninginnedag langs de Amsterdamse grachten een kroket koopt, moet niet raar opkijken van een controleur die van overheidswege de eerste hap neemt om te beoordelen of de kwaliteit ervan wel in orde is. Als u echter in Amsterdam een woning bezit op gemeentelijke erfpacht bent u als het ware aan de goden overgeleverd. De rijksoverheid houdt zich dan afzijdig indien de maandelijkse kosten die de erfverpachter, in dit geval de gemeente, in rekening brengt, ineens fors worden verhoogd. Er is geen enkele controle op de deugdelijkheid van erfpachtcontracten.

Dom
Nu kunt u denken: dan moet je maar niet zo dom zijn om een slecht erfpachtcontract te tekenen. Of om een woning te kopen waarop zo'n slecht erfpachtcontract van toepassing is. In dat geval adviseer ik u te verhuizen naar Albanië, waar deze visie breed in de praktijk wordt gebracht. In Nederland, daarentegen, hebben we gelukkig regelgeving die burgers beschermen tegen uitbuiting en misleiding. Denk bijvoorbeeld aan de arbeidswetgeving, die een bodem legt in de arbeidsvoorwaarden die tussen werkgevers en werknemers mogen worden afgesproken. Of denk aan het maximum dat de wetgever heeft gesteld aan de rente die mag worden berekend over consumptief krediet.

Randvoorwaarden stellen
Maar op een belangrijk terrein als erfpacht blijft de rijksoverheid afzijdig. Terwijl het hier gaat om grote financiële belangen voor huishoudens die te maken hebben met voor hen ongunstige erfpachtvoorwaarden. Een paar maanden geleden heeft minister Donner een nota over erfpacht uitgebracht. Kern hiervan: burgers, zoek het zelf maar uit! Binnenkort wordt deze nota in de Tweede Kamer besproken. Vereniging Eigen Huis doet een beroep op de leden van de Tweede Kamer om de minister terug te fluiten. Burgers dienen beschermd te worden tegen voor hen zeer ongunstige erfpachtconstructies. Door het stellen van randvoorwaarden. Bijvoorbeeld een canonverhoging met maximaal de stijging van de consumentenprijsindex. Waarom biedt de overheid dergelijke bescherming wel bij arbeidscontracten en kroketten, maar niet bij erfpacht? Dat is niet uit te leggen!

woensdag 21 september 2011

Den Haag - Amersfoort

Ik heb mijn zomervakantie benut om te verhuizen van Den Haag naar Amersfoort. Dit bekort mijn dagelijkse reistijd, van deur tot deur, met twee maal anderhalf uur. Bovendien fiets ik liever maar mijn werk dan dat ik in een volle trein stap. De uitstekende treinverbinding tussen Den Haag en Amersfoort niet te na gesproken. Een kortere reistijd is voor mij kortom, een belangrijk onderdeel van mijn kwaliteit van wonen.

Doorstroming
Dit voorbeeld uit de privésfeer illustreert hoe belangrijk het is dat we in Nederland de woningmarkt zó organiseren dat mensen gemakkelijker kunnen wonen zoals zij zelf graag willen. Sommige mensen willen graag groter wonen, bijvoorbeeld vanwege gezinsuitbreiding. Anderen willen graag gelijkvloers wonen, of ze willen toch liever een tuin dan een balkon. En weer anderen, zoals ik, willen graag dichter bij hun werk wonen. Al deze mensen zouden enorm geholpen zijn met een woningmarkt die dit soort doorstroming beter mogelijk maakt.

Achter de schermen
Vereniging Eigen Huis is, zoals bekend, achter de schermen met andere maatschappelijke partijen in gesprek over hoe de woningmarkt beter kan functioneren, in het belang van de Nederlandse huishoudens. We doen dit achter de schermen, omdat we eerst een breed gedragen visie willen ontwikkelen, alvorens dit aan de politiek te presenteren. Het huidige kabinet heeft geen plannen om de woningmarkt fundamenteel te hervormen. In de Troonrede dan ook geen woord hierover. In een klimaat waarin de regeringspartijen niet ontvankelijk zijn voor alomvattende woningmarktplannen, is het beter om als maatschappelijke partijen eerst maar eens achter de schermen na te gaan of er plannen te ontwikkelen zijn die aan uiteenlopende gerechtvaardigde belangen tegemoet komen. Zoals de belangen van mensen met een koopwoning, de belangen van huurders, de belangen van zittende bewoners en die van starters.

Kijken naar alle obstakels
Een fundamentele hervorming van de woningmarkt kan alleen slagen als partijen bereid zijn om naar alle obstakels te kijken die een vergroting van de dynamiek en doorstroming op de woningmarkt in de weg staan. Daarbij moet worden gekeken naar zaken als het ruimtelijke ordeningsbeleid, de huurprijsregulering en het scheefwonen, het grondbeleid, de overdrachtsbelasting (die immers slechts tijdelijk verlaagd is naar 2%). Ook de systematiek van hypotheekrenteaftrek is voor Vereniging Eigen Huis in dat brede kader geen taboeonderwerp. Mits rekening wordt gehouden met betaalbaarheid en waardebehoud van de investeringen die mensen hebben gedaan in de aanschaf van een eigen woning.

Woonwensen
Een meer dynamische woningmarkt maakt het mogelijk dat Nederlandse huishoudens hun woonwensen beter kunnen realiseren. In de Troonrede deed de koningin een "appèl op iedereen" om een bijdrage te leveren aan een sterkere samenleving en een sterkere economie. In de wetenschap dat een meer dynamische woningmarkt hiervan een belangrijk onderdeel is - denk alleen al aan de invloed op de arbeidsmobiliteit en de economische bedrijvigheid - is Vereniging Eigen Huis graag bereid hieraan, samen met andere maatschappelijke partijen, haar steentje bij te dragen. Gelukkig is de behartiging van het algemeen belang geen Haags monopolie. Dat kan ook prima vanuit Amersfoort!

maandag 12 september 2011

Verbruik omlaag - Prijs omhoog

Graaddagen
Deze week ontving ik digitaal mijn jaarlijkse energierekening. Het eerste wat ik dan doe is naar het eindbedrag kijken. Vervolgens kijk ik naar het jaarverbruik (gas en elektra), om te zien hoeveel bij ons thuis verbruikt is ten opzichte van het voorgaande jaar. Niet dat je dat één op één kunt vergelijken, hoor. Voor een exacte vergelijking moet je het verbruik over een bepaalde periode met het aantal graaddagen over die periode berekenen. Het aantal graaddagen is het verschil tussen de temperatuur in huis en de gemiddelde buitentemperatuur over een bepaalde periode. Hier zijn graaddagencalculators voor. Na een korte check blijkt gelukkig dat bij ons thuis het afgelopen jaar minder gas verbruikt is dan het jaar daarvoor. Dat moet haast wel door die nieuwe HR-ketel komen!

Gasverbruik gehalveerd in 30 jaar
Niet alleen bij mij thuis is het verbruik gedaald. Uit een onlangs verschenen rapport van brancheorganisaties Energie-Nederland en Netbeheer Nederland blijkt dat het gasverbruik in Nederland in 30 jaar gehalveerd is. Dit is te verklaren aangezien steeds meer oude ketels worden ingeleverd voor hoogrendementsketels, steeds meer energiezuinige woningen worden gebouwd en ook steeds meer bestaande woningen worden voorzien van isolatiemateriaal en isolerende beglazing.

Afname door A-labels
Het elektraverbruik, zo blijkt uit hetzelfde rapport is tot 2008 gestaag gegroeid, door een toename van huishoudelijke apparaten. Maar sinds 2008 neemt ook dat verbruik af. Volgens het rapport komt dat voornamelijk door steeds meer energiezuinige apparatuur (bijvoorbeeld met een A-label). Maar ook het uitfaseren van de gloeilamp zal een steentje bijdragen aan het terugdringen van het elektraverbruik.

Stijgende prijzen
Leuk dat dalende verbruik. Maar voelen we dat ook in onze portemonnee? Uit cijfers van het CBS blijkt dat de reële prijs voor aardgas de afgelopen 4 decennia met 2,3% per jaar gestegen is en van elektriciteit 0,7% per jaar. Deze cijfers kunnen worden opgevat als een conservatieve inschatting. Zouden we de periode 1990-2010 in beschouwing nemen, dan vinden we aanzienlijk hogere stijgingspercentages van 4,2% voor aardgas en 4,5% voor elektriciteit. Het CBS gaat in haar berekeningen ervan uit dat deze trend wordt voortgezet en dat de prijs voor gas in de toekomst harder zal stijgen dan voor elektra.

Een goede reden
Kortom, heel goed dat we met zijn allen minder energie zijn gaan verbruiken. Maar de energierekening is niet evenredig verminderd. Die zal in verhouding tot het verbruik alleen maar hoger worden. Een goede reden dus om energiebesparende maatregelen te treffen of zelf energie op te gaan wekken door bijvoorbeeld te investeren in zonnepanelen of warmtepompen.

maandag 5 september 2011

Bouwleges: mythe van VNG ontmaskerd



Sinds 2003 onderzoekt Vereniging Eigen Huis de hoogte van de bouwleges in alle gemeenten van Nederland. De extreem verschillende tarieven die gemeenten voor het afgeven van een bouwvergunning rekenen zijn sindsdien niet of nauwelijks afgenomen en een duidelijke onderbouwing van de kosten die de gemeente verhaalt, ontbreekt al helemaal.

Zinloos onderzoek?
De belangenvereniging van de gemeenten(VNG) reageert telkens op het onderzoek van Vereniging Eigen Huis door te wijzen op de gemeentelijke autonomie van beleidskeuzes en het feit dat gemeenten hoogstens de gemaakte kosten in rekening brengen. Dit zou dus moeten verklaren waarom vorig jaar in Lansingerland € 160,- voor een kleine bouwvergunning moest worden betaald en dit jaar diezelfde bouwvergunning € 636,- kost.
Dit jaar legde VNG in haar reactie een ander accent in een poging de enorme tariefverschillen te verklaren, namelijk dat de bouwleges en de Onroerende Zaak Belasting (OZB) communicerende vaten zijn. Hoge bouwleges zouden gepaard gaan met een lagere OZB en lage bouwleges met een hogere OZB, omdat een deel van de gemaakte kosten dan worden gedekt uit de OZB. Op basis van alleen het legesonderzoek zou het niet zinvol zijn om conclusies te trekken.

Hoge leges, hoge OZB
Vereniging Eigen Huis heeft daarom de bouwleges van de 25 duurste gemeenten en de 25 goedkoopste gemeenten vergeleken met de hoogte van de OZB in die gemeenten. En wat blijkt? De 25 duurste gemeenten met bouwleges zijn gemiddeld 8,4% duurder en de 25 goedkoopste gemeenten met bouwleges zijn gemiddeld genomen 7,5% goedkoper dan het landelijke OZB-gemiddelde. Voor de top 50 duurste en goedkoopste gemeenten gelden vergelijkbare resultaten. Ook als er naar de verschillende categorieën bouwaanvragen wordt gekeken (€ 10.000; € 130.000) worden de conclusies niet anders. De verschillen lopen zelfs op. Het is dus een mythe dat bouwleges en de OZB communicerende vaten zijn.

Versluiering hoge kosten
Het lijkt er eerder op dat gemeenten met hoge bouwleges bewust de kosten uit de OZB dekken om te versluieren dat de gemeentelijke kosten bij vergunningverlening extreem hoog zijn. Zo zegt bijvoorbeeld de gemeente Montfoort 56% kostendekkend te werken. Dat betekent als de kosten voor 100% op de bouwaanvrager zouden worden verhaald een vergunning van € 10.000,- uitkomt op € 846,-. Daarmee zou Montfoort meteen de duurste gemeente van Nederland worden. Nog spectaculairder zouden de kosten voor een nieuwbouwwoning (€ 130.000,-) toenemen. Deze stijgen van € 6.031,- naar het astronomische bedrag van € 10.771,-.

Het is de hoogste tijd dat de ware verklaring van de verschillen tussen de gemeenten eindelijk op tafel komt en de politiek ingrijpt.

vrijdag 2 september 2011

Geknipt en geschoren

Deze week werd ik geknipt en geschoren. Letterlijk. Door een kapper. Binnen drie minuten stond ik met een kortgeschoren hoofd weer buiten. Mijn keuzemogelijkheden waren beperkt tot stand nummer 1, 2 of 3 op de tondeuse. Tsja, wel logisch, vond het gnuivende thuisfront. Want de betreffende kapper maakt nu eenmaal deel uit van een keten die werkt volgens de formule: je komt binnenlopen, je wordt in no-time bewerkt met een tondeuse, je betaalt en moet snel weer doorlopen. Maar goed, daar is de prijs dan ook naar.

Meerwerk
Er zijn echter ook mensen die drie ton besteden en nog steeds niks te vertellen hebben. Gisteren presenteerden wij de resultaten van ons onderzoek naar meerwerk bij nieuwbouwwoningen. Kopers van nieuwbouwwoningen voelen zich vaak geknipt en geschoren. In dit geval door de bouwer. Meer dan de helft van de bouwers verstrekt de lijst met meerwerkopties pas na ondertekening van het koopcontract. En pas dan blijkt dat er maar weinig keus is om de woning op het gewenste eindniveau te krijgen. Tegen hoge prijzen. De koper heeft immers al getekend voor het huis dus de onderhandelingsruimte is gereduceerd tot bijna nul.

Standaard
Er zijn in ons onderzoek voorbeelden voorbij gekomen waarbij ik me afvraag of je überhaupt nog wel van meerwerk mag spreken. In het washok bijbetalen voor een waterleiding en stopcontact!? Vreemd, er zijn denk ik niet veel mensen die nog met een wastobbe aan de slag gaan. Bijbetalen voor stopcontacten laag bij de grond in plaats van midden op de muur!? Ik zeg: biedt woningen standaard met deze vrijwel altijd gewenste voorzieningen aan. Een stap verder denkend zou het fenomeen meerwerk zoals we dat nu kennen binnen afzienbare tijd tot het verleden kunnen behoren. Met nieuwe bouwmethoden kunnen koperswensen meteen worden “ingebakken” tijdens de productie van de bouwonderdelen. Dan bestel je via internet de woning direct naar eigen smaak.

Niet stilzitten
Als je wordt geknipt en geschoren dan moet je stilzitten, zo luidt het spreekwoord. Maar niet in dit geval. We willen de bouwbranche op dit punt blijven volgen en excessen aanpakken. Meld uw ervaringen met meerwerk op meerwerk@eigenhuis.nl Ook de goede ervaringen horen wij overigens graag. Want natuurlijk kan het ook anders. Geen meerwerk, maar een huis naar wens, dat moet de norm worden.