maandag 5 september 2011

Bouwleges: mythe van VNG ontmaskerd



Sinds 2003 onderzoekt Vereniging Eigen Huis de hoogte van de bouwleges in alle gemeenten van Nederland. De extreem verschillende tarieven die gemeenten voor het afgeven van een bouwvergunning rekenen zijn sindsdien niet of nauwelijks afgenomen en een duidelijke onderbouwing van de kosten die de gemeente verhaalt, ontbreekt al helemaal.

Zinloos onderzoek?
De belangenvereniging van de gemeenten(VNG) reageert telkens op het onderzoek van Vereniging Eigen Huis door te wijzen op de gemeentelijke autonomie van beleidskeuzes en het feit dat gemeenten hoogstens de gemaakte kosten in rekening brengen. Dit zou dus moeten verklaren waarom vorig jaar in Lansingerland € 160,- voor een kleine bouwvergunning moest worden betaald en dit jaar diezelfde bouwvergunning € 636,- kost.
Dit jaar legde VNG in haar reactie een ander accent in een poging de enorme tariefverschillen te verklaren, namelijk dat de bouwleges en de Onroerende Zaak Belasting (OZB) communicerende vaten zijn. Hoge bouwleges zouden gepaard gaan met een lagere OZB en lage bouwleges met een hogere OZB, omdat een deel van de gemaakte kosten dan worden gedekt uit de OZB. Op basis van alleen het legesonderzoek zou het niet zinvol zijn om conclusies te trekken.

Hoge leges, hoge OZB
Vereniging Eigen Huis heeft daarom de bouwleges van de 25 duurste gemeenten en de 25 goedkoopste gemeenten vergeleken met de hoogte van de OZB in die gemeenten. En wat blijkt? De 25 duurste gemeenten met bouwleges zijn gemiddeld 8,4% duurder en de 25 goedkoopste gemeenten met bouwleges zijn gemiddeld genomen 7,5% goedkoper dan het landelijke OZB-gemiddelde. Voor de top 50 duurste en goedkoopste gemeenten gelden vergelijkbare resultaten. Ook als er naar de verschillende categorie├źn bouwaanvragen wordt gekeken (€ 10.000; € 130.000) worden de conclusies niet anders. De verschillen lopen zelfs op. Het is dus een mythe dat bouwleges en de OZB communicerende vaten zijn.

Versluiering hoge kosten
Het lijkt er eerder op dat gemeenten met hoge bouwleges bewust de kosten uit de OZB dekken om te versluieren dat de gemeentelijke kosten bij vergunningverlening extreem hoog zijn. Zo zegt bijvoorbeeld de gemeente Montfoort 56% kostendekkend te werken. Dat betekent als de kosten voor 100% op de bouwaanvrager zouden worden verhaald een vergunning van € 10.000,- uitkomt op € 846,-. Daarmee zou Montfoort meteen de duurste gemeente van Nederland worden. Nog spectaculairder zouden de kosten voor een nieuwbouwwoning (€ 130.000,-) toenemen. Deze stijgen van € 6.031,- naar het astronomische bedrag van € 10.771,-.

Het is de hoogste tijd dat de ware verklaring van de verschillen tussen de gemeenten eindelijk op tafel komt en de politiek ingrijpt.

2 opmerkingen:

  1. Het moet gewoon helemaal over een andere boeg...

    Gemeenten worden ook wel eens 'lokale overheid' genoemd, wat mij betreft valt het allemaal onder de noemer 'overheid' en daarvan verwacht ik wel enige transparantie en uniformiteit. Dus: stel een lijst samen met alle mogelijke diensten ((bouw)vergunningen, paspoorten, rijbewijzen, etc.), hang daar standaard prijzen aan vast waar elke gemeente zich aan dient te houden, en that's it...

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Gemeenten zijn inderdaad autonoom en monopolist in het bepalen van de legestarieven. De enigste strategie die er achter zit is het sluitend maken van de jaarlijkse gemeentebegroting. Ik ben ook van mening dat geen enkele gemeente het tarief kan onderbouwen. Men kijkt hoofdzakelijk naar de directe omgeving en zorgt dat men niet teveel uit de pas loopt. That's all!

    BeantwoordenVerwijderen