vrijdag 23 september 2011

Erfpacht: van ruimte naar regels

Nederland is volgens velen een overgereguleerd land. Maar dit kabinet doet er iets aan. Het wil 'van regels naar ruimte'. Prima. Op één terrein is echter een tegengestelde beweging dringend gewenst: erfpacht.

Eigendom
Veel eigenwoningbezitters in Nederland hebben de grond waarop hun woning staat niet in eigendom. Soms is die grond in handen van een gemeente (gemeentelijke erfpacht), die daarvoor dan een maandelijkse vergoeding vraagt (de zogeheten canon). Dit komt veel voor in onder andere de gemeente Amsterdam. In andere gevallen is de grond in handen van een particulier (particuliere erfpacht). Dat kan een natuurlijke persoon zijn, maar ook bijvoorbeeld een kerk of een Vereniging van Eigenaren. Vereniging Eigen Huis vindt het dringend noodzakelijk dat het kabinet de eigenwoningbezitters die met erfpacht te maken hebben, gaat beschermen tegen consumentonvriendelijke erfpachtconstructies. Zoals de mogelijkheid de canon naar believen te verhogen.

Kroketten
Op allerlei terreinen heeft de overheid regels gesteld die de consument beschermen. Wie op Koninginnedag langs de Amsterdamse grachten een kroket koopt, moet niet raar opkijken van een controleur die van overheidswege de eerste hap neemt om te beoordelen of de kwaliteit ervan wel in orde is. Als u echter in Amsterdam een woning bezit op gemeentelijke erfpacht bent u als het ware aan de goden overgeleverd. De rijksoverheid houdt zich dan afzijdig indien de maandelijkse kosten die de erfverpachter, in dit geval de gemeente, in rekening brengt, ineens fors worden verhoogd. Er is geen enkele controle op de deugdelijkheid van erfpachtcontracten.

Dom
Nu kunt u denken: dan moet je maar niet zo dom zijn om een slecht erfpachtcontract te tekenen. Of om een woning te kopen waarop zo'n slecht erfpachtcontract van toepassing is. In dat geval adviseer ik u te verhuizen naar Albanië, waar deze visie breed in de praktijk wordt gebracht. In Nederland, daarentegen, hebben we gelukkig regelgeving die burgers beschermen tegen uitbuiting en misleiding. Denk bijvoorbeeld aan de arbeidswetgeving, die een bodem legt in de arbeidsvoorwaarden die tussen werkgevers en werknemers mogen worden afgesproken. Of denk aan het maximum dat de wetgever heeft gesteld aan de rente die mag worden berekend over consumptief krediet.

Randvoorwaarden stellen
Maar op een belangrijk terrein als erfpacht blijft de rijksoverheid afzijdig. Terwijl het hier gaat om grote financiële belangen voor huishoudens die te maken hebben met voor hen ongunstige erfpachtvoorwaarden. Een paar maanden geleden heeft minister Donner een nota over erfpacht uitgebracht. Kern hiervan: burgers, zoek het zelf maar uit! Binnenkort wordt deze nota in de Tweede Kamer besproken. Vereniging Eigen Huis doet een beroep op de leden van de Tweede Kamer om de minister terug te fluiten. Burgers dienen beschermd te worden tegen voor hen zeer ongunstige erfpachtconstructies. Door het stellen van randvoorwaarden. Bijvoorbeeld een canonverhoging met maximaal de stijging van de consumentenprijsindex. Waarom biedt de overheid dergelijke bescherming wel bij arbeidscontracten en kroketten, maar niet bij erfpacht? Dat is niet uit te leggen!

1 opmerking:

  1. Daar ben ik het helemaal mee eens. Maar hoe kan het Rijk nou beperkingen opleggen als het Rijk zelf de meest onredelijke erfverpachter is? Terwijl de gemeentes beloven dat niemand zijn huis uit wordt gezet, heeft de regering dat zelf onverbiddelijk uitgevoerd, zie http://www.hartvannederland.nl/nederland/gelderland/2010/familie-uit-huis-vanwege-erfpachtkwestie/ De erfpachters meenden gewoon een huis gekocht te hebben op erfpachtgrond. Het huis is 100% door de erfpachters betaald en voor de grond werd een oplopende canon betaald. De notaris gaf aan dat er geen enkele reden tot zorg was voor deze constructie. Het Rijk heeft ze nu meegedeeld dat ze hun grond kwijt zijn, en ook hun huis. Daar krijgen ze niets voor terug, sterker nog: ze moeten het huis volledig weghalen (met de bijkomende kosten). Dit als gevolg van totaal belachelijke erfpachtvoorwaarden, de voorwaarden van het Rijk.
    Erfpacht heb je in alle variaties. Vele geven rechten die praktisch gelijkwaardig zijn aan koop van vol eigendom (maar dan met een beperking voor de bestemming bijvoorbeeld). Uit vele studies (o.a.van VEH) blijkt dat tot voor enkele jaren de kopers, begeleid door makelaars en notarissen praktisch evenveel betaalden voor huis plus erfpacht als voor vol eigendom. Was iedereen dan dom?.....Juridisch gesproken is dat mogelijk wel zo. Maar als iedereen dom zou zijn, dan klopt er iets niet. Moeten de erfpachters daar voor bloeden? De regering zou daar nu eens serieus naar moeten kijken. Tot die tijd hoeft de VEH van de regering niets te verwachten. De notitie Donner pleit voor transparantie en zwijgt vervolgens over alle vreselijk nadelige consequenties van erfpacht voor erfpachters indien de regeringsvoorwaarden gelden. Het wachten is nog steeds op heldere analyses over de consequenties van de verschillende vormen van erfpacht (wat betaal je, wat krijg je, hoe lopen de kosten op, voor hoelang en wat gebeurt er dan?) en op maatregelen die tot redelijkheid moeten leiden. Ik ben blij dat de VEH zich hier voor inzet.

    BeantwoordenVerwijderen