vrijdag 4 november 2011

Hypotheekrenteaftrek: vanwaar die nederlagenstrategie?

Na Rabo-baas Piet Moerland heeft nu ook DNB-president Klaas Knot gemerkt hoe het voelt als je een ballonnetje oplaat dat meteen wordt afgeschoten door het kabinet. Een ezel stoot zich geen tweemaal aan dezelfde steen. Maar een andere ezel kennelijk wel.

Veilige belegging
Dat de heer Knot, als president van De Nederlandsche Bank (DNB), scherp let op de stabiliteit van de financiële sector mag geen wonder heten. En dat banken heel wat geld hebben uitgeleend aan eigenwoningbezitters is ook een feit. Dus het is belangrijk dat dat geld in veilige handen is. Ook dat is het geval. Nederlandse huishoudens betalen in overgrote meerderheid heel netjes hun hypotheeklasten. Bovendien is er flink wat overwaarde opgebouwd, want tegenover de ruim 600 miljard euro hypotheekschuld staat naar schatting 1.100 miljard aan woningwaarde. Nog afgezien van de aan de bruto hypotheekschuld gekoppelde spaarpotten van in totaal enkele honderden miljarden. Door de crisis komen momenteel wel meer mensen in betalingsproblemen dan voorheen, maar naar verhouding is dat een zeer gering aantal. In vergelijking met bijvoorbeeld Grieks staatspapier is de hypotheekportefeuille van de banken dus een extreem veilige belegging.

Nederlagenstrategie
Vanwaar dan het pleidooi van Knot om de hypotheekschuld te reduceren door afbouw van de hypotheekrenteaftrek? En waarom nu, als je weet dat een soortgelijke proefballon van Rabo-baas Piet Moerland een paar maanden geleden binnen één dag door het kabinet werd afgeserveerd. Bij Moerland bemoeide de minister-president zich er nog persoonlijk mee (“geen behoefte aan”), maar in het geval van Knot werd het al overgelaten aan een staatssecretaris (“Dit kabinet tornt niet aan de hypotheekrenteaftrek”). Voor het kabinet wordt het kennelijk routine. Waarom deze nederlagenstrategie van de nieuwe centrale bankpresident?

Onafhankelijkheid
Ik kom niet verder dan twee redenen. Waarbij ik onmiddellijk toegeef: het blijft gissen. Een eerste denkbare reden zou kunnen zijn dat de banken onderling hebben afgesproken om op dit aambeeld te blijven hameren teneinde de geesten rijp te maken voor een ingreep in de hypotheekrenteaftrek op termijn. Tegen deze verklaring spreekt dat dat elke keer wel een oorvijg van het kabinet oplevert. En hoe leuk is dat, als topman in de bankenwereld? Een tweede reden ligt meer voor de hand. Bij het aantreden van de heer Knot als president van De Nederlandsche Bank zijn twijfels geuit aan zijn onafhankelijkheid ten opzichte van de minister van Financiën, die hem immers ‘uit het niets’ had benoemd in deze zeer invloedrijke positie. Onafhankelijkheid van de politiek is één van de belangrijkste assets van een centrale bank. Mogelijk wilde de heer Knot dus zijn onafhankelijkheid tonen door te blaffen naar zijn oude baasje. Jammer dat de woningmarkt daarvan de dupe moet zijn. Want – hoe snel het kabinet ook verzekerde dat de hypotheekrenteaftrek niet ter discussie staat – het zorgt toch weer voor onnodige onrust.

58 opmerkingen:

  1. "Nog afgezien van de aan de bruto hypotheekschuld gekoppelde spaarpotten van in totaal enkele honderden miljarden." Ik heb me altijd afgevraagd hoe hoog de spaarpotten in beleggings- en spaarhypotheken zijn. Ik twijfel echter of het echt enkele honderden miljarden zijn. Deze vorm van hypotheken zijn pas sinds enkele jaren verplicht en dus populair en ik vermoed niet dat op 600 mia er al meer dan 200 mia vaststaat als spaarbedrag. Maar dat terzijde. Zou het niet fijn zijn (ook budgettair voor de staat), als deze hypotheken werden omgezet in annuiteitenhypotheken of lineaire hypotheken, waarbij de hypotheek verlaagd wordt en de hypotheekrenteaftrek navenant ook. Winnaars zijn dan de hypotheekgevers (minder schuld), de staat (minder HRA) en de banken nu kennelijk (minder afhankelijk van buitenlandse geldschieters om het gat tussen wat gespaard is en wat uitgeleend is aan woningen te financieren). Drie vliegen in een klap, en je houdt de HRA ook nog in stand ook!

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Dit kabinet kan helemaal geen oorvijgen uitdelen gezien haar minderheidspositie. Als banken geen aflossingsvrije hypotheken meer willen uitgeven kan Rutte hoog en laag springen, maar het gebeurt gewoon niet.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. De gemiddelde spaarpot van een spaarhypotheek is minder dan de helft van het hypotheekbedrag. Pas na 20 jaar heb je de helft van het hypotheekbedrag gespaard. Als je weet dat de helft van de uitstaande hypotheekschuld aflossingsvrij, dan schat ik het spaardepot tussen de 100 en 150 miljard maximaal.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Met twee maten meten: Als in de ene media-uiting wordt aangegeven dat afschaffing van de HRA bespreekbaar is. Maar als iemand met invloed, zoals de nieuwe “ezel” van de DNB, de HRA-discussie weer opent, de uiting en de directeur in kwestie wordt weggezet als infantiel.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Je haalt de onzekerheid rondom de HRA weg nu te zeggen wat er de komende 30 jaar met de HRA gaat gebeuren.

    Je bent pas een ezel als je gelooft dan de HRA in de huidige vorm over 10 jaar nog steeds bestaat.
    Starters weten ook wel dat de HRA er vroeg of laat toch wel aan gaat. Praat gewoon eens op een verjaardag met mensen over de HRA en je merkt gewoon dat vrijwel iedereen er van overtuigt is dat de HRA er aan gaat. De jonge VVD-ers vinden inmiddels ook dat er wat moet gebeuren. Geef de starters dan ook snel duidelijk zodat de markt weer op gang komt.
    Dit is voor VEH een andere manier van denken maar wel nodig.

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Kan iemand mij eens uitleggen hoe afschaffing hra ons helpt? Ik kan me voorstellen dat het op termijn leidt tot minder schulden en dergelijke. Maar wat gebeurt er op korte termijn? Dan komen mensen toch alleen maar extra in de problemen? En hoe helpt het starters? Misschien gaan de prijzen omlaag, maar door de afschaffing van de HRA gaan hun maandlasten alsnog omhoog. Hoe zit dit nu precies? Ikzelf denk dat Knot alleen maar extra onzekerheid schept. En waarom doet hij dit via de publiciteit en niet rechtsstreeks met het kabinet? Wie kan hier iets zinnigs over zeggen?

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Hoi Rob,

    Niet alleen Moerland en Knot laten wel eens proefballonnen op. Kijk ook eens op jullie eigen site: http://www.eigenhuis.nl/content/4139/25460/65124/65131

    Let vooral op pagina 5 en 6: pleidooi van VEH voor annuitaire afbouw. Komt toch aardig overeen met de voorstellen van Rabo en DNB, niet?

    Tja, timing verschilt maar toen VEH dit in 2009 inbracht stond woningmarkt er ook niet bepaald rooskleurig op.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Knot geeft aan dat met name duidelijk over de HRA wenselijk is. Dat de HRA aangepakt gaat worden staat als een paal boven water, dit kabinet heeft zich in een lastig parket gewerkt door heel hard te roepen dat zij er niets aan gaan veranderen. Reken maar dat Rutte spijt heeft van deze opmerking, de schade die nu volgt zal nl. vele malen groter zijn.

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Vergezochte verklaringen die Rob Mulder geeft voor de uitspraken van Knot. Waarom kan het niet gewoon zijn dat hij dit gewoon als een urgent probleem ziet?

    BeantwoordenVerwijderen
  10. @anoniem 13.06: als Knot het als "gewoon als een urgent probleem ziet", waarom 1) kaart hij dat dan niet in een rechtstreeks gesprek aan bij het kabinet en 2) als hij daar geen gehoor krijgt, waarom toetert hij het dan toch rond in de media, zonder enige kans op succes. Ik ben het met Rob Mulder eens dat een nederlagenstrategie het gezag aantast van zijn ambt. Tenminste zo lees ik de blog van Rob Mulder. Als je weet dat je toch geen gelijk krijgt, hoe dom kun je dan zijn om willens en wetens bakzijl te gaan halen in Den Haag? Tenzij je inderdaad wilt laten zien dat je niet afhankelijk bent van de politiek, dat je kunt roepen wat je wilt.

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Ik ben het lang niet altijd eens met VEH, maar ik moet wel zeggen dat ik deze blog heel verhelderend vind. Ik had er zelf niet aan gedacht, maar het is een heel logische verklaring. Knot is de oude tassendrager van minister De Jager en nu laat hij zien dat hij zelf een mening heeft. Maar tegelijkertijd loopt hij daarmee gelijk op de klippen. Want hij krijgt niet zijn zin en laat daarmee dus zien dat het niets uitmaakt wat hij ergens van vindt. Erg dom eigenlijk.

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Je moet het wel zo zien dat je als centrale banke president in de eurozone niets meer te vertellen hebt, want al het beleid wordt bepaald door de europese centrale bank. En wie zich verveelt, gaat klieren, dat is op de kleuterschool ook al zo. Veel te veel eer om hier zoveel woorden aan vuil te maken. Hij zegt iets, niemand luistert, einde verhaal.

    BeantwoordenVerwijderen
  13. Je kunt het een nederlagenstrategie noemen van de DNB. Maar je kunt het ook stuisvogelpolitiek van het Nederlandse politiek noemen. De Nederlandse politiek wordt al jaren nationaal en internationaal gewaarschuwd voor de enorme kredietbubbel in huizenmarkt en de waarschuwingen worden steeds maar weer weggewuifd. Je wilt niet weten wat voor een problemen er gaan ontstaan als de hypotheekrente gaat stijgen.

    BeantwoordenVerwijderen
  14. Als lid van de VEH stoort het mij dat de problemen die de hypotheekrenteaftrek (HRA) met zich meebrengt door VEH worden weggewoven. Nederlanders sluiten veel hogere hypotheken af door die HRA omdat de prijs van de huizen zich aan de HRA heeft aangepast. Zo bezien is HRA een verkapte subsidie aan de banken die jarenlang veel hogere hypotheken hebben kunnen afsluiten dan anders het geval was geweest, en dan ook nog vaak aflossingsvrij. Nu er schaarste komt aan geld, dreigt deze zeepbel te ontploffen. De banken weten best dat de werkelijke waarde van de woningen een stuk lager ligt dan de prijzen die door de HRA gevraagd konden worden. En nu door de crisis de huizenprijzen ook hier dalen, wordt dit een acuut probleem. Het is duidelijk dat dit probleem niet in een klap opgelost kan worden, maar uitstel maakt het probleem alleen maar steeds groter. Als de zeepbel dan een keer ontploft, komt de klap alleen maar harder aan. Deze regering is goed in het doorvoeren van allerlei bezuinigingen, maar voor dit (in mijn ogen meest urgente) probleem geven zij gewoon niet thuis, waarschijnlijk omdat zij als rechtse regering moeten staan voor de mensen die al wat meer hebben. Politici zijn goed in het creeëren en laten voortwoekeren van problemen. Zij bedrijven liever signaalpolitiek.
    Bij de invoering van de euro hebben zij voor het gemak geen oplossing bedacht voor de regelmatig devaluerende munt van de zuidelijke landen en bijgevolg de steeds in waarde toenemende mark en gulden. Ik neem aan dat ik destijds niet de enige was die zag dat dit op termijn grote problemen op zou leveren.
    De oplossing die nu is bedacht zal ons heel wat gaan kosten, want het echte probleem is niet opgelost als er niet weer met verschillende munten met wisselende waarde gewerkt gaat worden. Anders moet de hele econnomie dood bezuinigd worden. Dat dit alles nog een enorm effect op de huizenmarkt zal hebben is niet moeilijk te voorspellen.

    BeantwoordenVerwijderen
  15. De situatie in woningenland in NL moet integraal aangepakt worden. En dat is ook in het belang van huizenbezitters.

    Er is niet eens spake van een (normaal functionerende) woningmarkt. De wonmingmarkt zit vast in een brei van toeslagen en subsidies. Daarom vind ik het bijzonder onverantwoord dan een belangenbehartiger van huizenbezitters zo ongenuanceerd een standpunt inneemt.

    Het is erg op de korte termijn gericht om te protesteren, omdat er een paar mensen (ik misschien ook wel) in de problemen komen als de aftrek eraf gaat en ze op dat moment net hun huis willen verkopen en meer dan 100% van de waarde hebben gefinancierd. Maar met de HRA blijven dat soort praktijken aan de orde van de dag. De woningwaarde is jarenlang gebaseerd geweest op wat degene die de woning wilde hebben kon financieren. Dat levert nu problemen op en die moeten we aanpakken. Anders verandert er nooit wat ten goede.

    Op lange termijn is de HRA in stand houden (als onderdeel van een pakket maatregelen) geenzins een goede manier om rust en stabiliteit en realisme in de wonmingmarkt te verkrijgen.

    Dus, VEH, overweeg uw standpunt alstublieft nog eens. Wie weet word ik dan wel lid...

    Succes!

    BeantwoordenVerwijderen
  16. Prima, goed beargumenteerde stellingname van Knot. Een constructie zoals hij voorstelt kan veel onzekerheid wegnemen over wat onvermijdelijk en zeker is: beperking HRA.
    Het is niet de taak van een DNB president om kleinmoedige, opportunistische politici naar de mond te praten, die, als het later mis is gegaan ongetwijfeld weer verwijtend naar DNB zouden kijken.
    Voelt Rob zich geroepen tot zo'n insinuerende reactie omdat hijzelf de laatste tijd nogal eens de kritiek kreeg kansloze standpunten te verdedigen?

    Als de VEH inderdaad de invloed heeft die ze zichzelf toeschrijft, kunnen we ons voorstellen dat men zich daar wat ongemakkelijk voelt, waar velen, vaak aangemoedigd door het nogal autistische VEH optimisme, zich middels een tophypotheek hebben vastgezet in een daarmee nu moeilijk te verkopen huis. Als insiders hen waarschuwden voor de gevolgen van deze onverantwoorde fiscale schuldstimulatie, dan ging het niet om deskundigen maar om 'deskundigen' in een slecht-nieuws-show zo leerde hen de VEH, en waarschuwingen van IMF,OESO,DNB etc. werden schouderophalend terzijde geschoven, zij wisten beter, zij hadden Rob en Bob gelezen!

    We begrijpen dat de VEH regelmatig een tegendraads geluid moet laten horen. Vooral om die clientèle niet te ontrieven voor wie de periodieke belastingteruggaaf de grootste economische context is waarbinnen men de HRA wil bezien. Maar Rob hoeft nu ook weer niet zo ver te gaan om bereidwillig het risico te nemen de risee van het economendebat te worden.
    Hoe dan ook, zelfs naar VEH maatstaven een tamelijk povere reactie.
    Daarbij, ooit wilde ook de VEH een HRA beperking, maar we krijgen zo langzamerhand de indruk dat naast de 7 canonieke redenen waarom het altijd juist nu het goede moment is om een huis te kopen, de VEH desnoods wel 70 redenen kan verzinnen waarom het altijd juist nu het verkeerde moment is over de HRA te discussiëren.

    En hoe staat het dan eigenlijk met dat totaalplan voor de woningmarkt van de VEH, is dat soms gedoemd voor altijd achter de schermen te blijven of te verdwalen in Bob's parallelle werelden?

    BeantwoordenVerwijderen
  17. Het is wachten totdat Moody's gaat dreigen om de kredietrating van Nederland te verlagen vanwege de risico's die de HRA en de daaraan gekoppelde schuldenberg voor de Nederlandse Staat met zich meebrengt. Dan voelt de staat en elke belastingbetaler dat direct in zijn portemonnee. Benieuwd of de politiek dan nog steeds niet aan de HRA wil komen.
    Dat moment is dichterbij dan velen zouden willen.

    BeantwoordenVerwijderen
  18. U mist de essentie van het DNB verhaal volledig, de kern was zeer ernstig. De heer Knot had het erover dat de banken een funding gap hebben mbt de financiering van de NL hypotheken. Hypotheekobligaties worden niet meer als veilig gezien door de kapitaalmarkt omdat het onderpand niet in overeenstemming is met de leensom (doordat er nauwelijks afgelost wordt en dalende huizenprijzen) en de rente betalingen lopen achter (zie BKR statement van deze week > 45k huishoudens hebben achterstand van meer dan 3 maanden op de rente betalingen). Banken zijn voor meer dan de helft afhankelijk van deze manier van hypotheek funding, met als gevolg dat de banken de nieuwe hypotheken niet of moeilijk gefinancieerd krijgen. Aangezien de prijzen van de Nederlandse huizen gebaseerd zijn op leencapaciteiten (en nog niet op afloscapaciteit) van de koper is dit zeer ernstig en versnelde daling staat ons te wachten. Om dit tij te keren stelt de DNB voor om extra prikkels te introduceren om extra af te lossen en om de balansen van de banken in te korten door het omzetten van de spaarhypotheken naar aflossingen op de hoofdsom. Dit is beter dan voormodderen op de huidige manier want dan is er op termijn geen kapitaal meer en stort de zaak in. VEH zal eens duidelijker de kern van de zaak moeten adresseren in plaats van de leden naar de mond praten met halve of hele onwaarheden. Uw leden zijn niet dom en hebben voldoende toegang tot bronnen.

    BeantwoordenVerwijderen
  19. @10:00 Je mist zelf kennelijk de essentie volledig, want het effect van het signaal van Knot is alleen maar negatief. Het kabinet luistert niet naar hem, dus in die zin heeft hij zijn onbetekenendheid alleen maar bevestigd. In negatieve zin draagt het bij aan de onrust. En dat is precies - en terecht - van VEH zegt.

    BeantwoordenVerwijderen
  20. Het is wel heel grappig dat bankiers die zelf alles uit de hand hebben laten lopen nu door alle huurders op het schild worden gehesen. Huurders denken misschien dat ze zelf goedkoop aan een huis kunnen komen als de prijzen instorten. Maar daar heb je weinig aan als dan ook de hypotheekrenteaftrek weg is.

    BeantwoordenVerwijderen
  21. Het grappige van deze discussie is dat hij al jaren voortduurt. Iedereen gooit een duit in het zakje en loopt door. Terecht dat VEH het wil betrekken bij een fundamentele discussie over de woningmarkt. Het schieten met losse flodders heeft toch geen enkele zin? Ook Knots (excusez le mot, zo heet de man gewoon) opmerkingen zijn losse flodders in de lucht. Misschien om zijn onafhankelijkheid te tonen zoals Rob Mulder zegt? Ik betwijfel het. Het is waarschijnlijk gewoon de domheid van de ambtenaren om hem heen. Hetzelfde haalden ze - ook zonder enig effect - uit met zijn voorganger. Het zijn geen 2 ezels, het is een hele stal.

    BeantwoordenVerwijderen
  22. @ 12:36 Jij denkt dat de politiek over de funding van onze hypotheek portefeuilles gaat. Helaas dat is de kapitaal markt. Als huizen bezitter ben ik er niet gerust op dat het goed komt. Volksstammen ontkennen nog steeds het onderliggengde probleem van overkreditering omdat ze het te pijnlijk vinden. Als het vetrouwen bij de kapitaalmarkt weg is dan blijft dat weg. HRA is maar een bijzaak we moeten allemaal meer afslossen, liefst met HRA. Voor 1996 was het de verhouding hypotheekschuld en BBP nog niet verstoord we moeten dus terug naar die situatie en dat betekend aflossen en ja dat is voor sommige pijnlijk. KNot stelt alleen maar in mijn ogen dat we wel moeten luisteren naar de markt of je wil of niet. Co-ordinatie is nodig.

    BeantwoordenVerwijderen
  23. @13.20 het overgrote deel van de Nederlandse hypotheekportefeuille is zeer veilig. Het onveilige deel wordt wel groter als je de markt naar beneden praat. Het doet me denken aan speculanten die een neergang voorspellen en daar dan vervolgens veel aam verdienen.

    BeantwoordenVerwijderen
  24. @13:31 "het overgrote deel van de Nederlandse hypotheekportefeuille is zeer veilig"

    Bijgaand document van het afm uit 2009 laat het totaal omgekeerd beeld zien; (denk aan aflossingsvrij, tophypotheken en verhouding loon en hypotheek) die is volledig scheef.

    http://www.afm.nl/layouts/afm/default.aspx~/media/files/consultaties/consultatie-hypotheken/consultatie-document-hypotheken.ashx

    BeantwoordenVerwijderen
  25. "Het is wel heel grappig dat bankiers die zelf alles uit de hand hebben laten lopen nu door alle huurders op het schild worden gehesen."

    Onzin, iedereen die een hypotheek afsluit is zelf verantwoordelijk voor de inhoud van het contract. Bankiers komen wel rijkelijk laat met het inzicht dat aflossingsvrije hypotheken grote risico's met zich meebrengen.

    BeantwoordenVerwijderen
  26. Je mag je inderdaad afvragen waarom een man in deze positie iets roept als hij kan weten dat het geen enkel nut heeft (kabinet heeft rust beloofd!). Dan moet er dus iets anders achter zitten dan de zaak zelf...

    BeantwoordenVerwijderen
  27. @13.41 dank voor informatie. waar het mij om gaat is dat er statistisch gesproken nauwelijks defaults zijn in nederland... iedereen blijft netjes zijn hypotheek betalen. In het geval van scheiding, werkloosheid e.d. is er bovendien de NHG, die veel mensen verzekert. Maar ook het beroep daarop blijft redelijk binnen de perken, ondanks de crisis.

    BeantwoordenVerwijderen
  28. Deze blog is meso-economie (NL woningmarkt gezien als bedrijfstak). Dit terwijl Directeur Knot van de DNB moet kijken naar Nederland in macro-economisch opzicht (totale NL economie inclusief de woningmarkt).
    Het is begrijpelijk dat de VEH en NVM het balletje wat door de heer Knot is opgegooid direct proberen af te pakken. Maar een neerwaartse economische spiraal is ook niet goed voor de eigen huisbezitters en de woningverkopen. Constructiever zou het zijn, als VEH en NVM betere opties aanreiken, om de stabiliteit van onze economie te waarborgen zonder verlaging van de hypotheekschuld in de toekomst (lees: HRA afschaffen zoals DNB en IMF beide adviseren).

    BeantwoordenVerwijderen
  29. De realiteit van morgen wordt vandaag gecreerd. De woorden van Knot zijn dan ook bedoeld voor de dag dat verandering van beleid mogelijk blijkt.
    (en om die dag zo snel mogelijk te laten komen)

    Dit kabinet, dat zo graag de vingers in de oren houdt, zit er namelijk niet voor altijd.

    BeantwoordenVerwijderen
  30. @23.06 Dit is een onterecht verwijt. Veh heeft juist altijd gewaarschuwd voor de macro-economische effecten van een stilvallende woningmarkt. Bijvoorbeeld voor de bouw en allerlei andere toeleverende sectoren. Maar ook voor de problemen waarin huizenbezitters kunnen komen en de macro-economische gevolgen die dat heeft. Lees er de blogs van Rob Mulder en Bob Maas op na. Zij hebben zelfs de effecten op de arbeidsmarkt erbij gehaald. Zij kijken dus wel degelijk heel breed. Knot kijkt juist heel eng en nauw, want hij kijkt alleen naar de bruto schuld zonder de spaargelden en de overwaarde erbij te betrekken en verder heeft hij geen oog voor vertrouwenseffecten van uitspraken van domme bankiers, noch voor de enorme uitstralingseffecten van een haperende woningmarkt. Overigens zal het Nederlandse bankwezen zelf als eerste op de blaren moeten zitten als het in de woningmarkt misloopt door dit soort verstorende uitspraken. Hun onderpand wordt dan namelij minder waard.

    BeantwoordenVerwijderen
  31. @ 10:20 "Overigens zal het Nederlandse bankwezen zelf als eerste op de blaren moeten zitten als het in de woningmarkt misloopt door dit soort verstorende uitspraken. "
    Krijgt nu de boodschapper het verwijt dat de woningmarkt misloopt. Kijk aub naar de feiten?

    Banken hebben veel huizen in de stille verkoop, om te voorkomen dat het naar de veiling moet. BKR heeft > 45k mensen die hun hypotheek al meer dan 3 maanden niet betaald hebben, banken helpen deze mensen om erger te voorkomen (en goed ook!). En inderdaad de statestiek wordt opgeleukt zodat er niets aan de hand lijkt. ( bij de DSB ging ook alles officeel goed tot de laatste 3 weken voor de val)

    Het lijkt dat de VEH met name de boodschappers van het slechte nieuws de schuld van de happerende markt geeft ipv naar de (te grote) groep huizenbezitters te kijken die te veel aflossingsvrij en top hypotheken hebben afgesloten.

    Men probeert nu starters over te halen om nog een huis te kopen, door de problemen van overkreditering te bagitaliseren. Over het algemeen zijn starters hoog opgeleid en trappen daar niet meer in. Kijk naar de verkoopcijfers.

    Ik begrijp wel dat de VEH het zo doet, ze hebben geen andere keuze. Om tot een soft landing te komen van de huizenmarkt hebben we iets meer realiteitszin nodig.

    Laten we hopen dat een soft landing lukt anders zijn we allemaal de klos.

    BeantwoordenVerwijderen
  32. @10.40 Gelukkig denken VVD, CDA en PVV er net zo over. En gelukkig hebben mensen als Knot het in Nederland niet voor het zeggen. Gelukkig heeft een meerderheid van Nederland nog voldoende verstand om te vertrouwen op deskundigen zoals VEH. Anders lijkt het of je iets oplost, maar achter je rug stort de hele boel in.

    BeantwoordenVerwijderen
  33. Het zal mijn tijd wel duren... Boeien...

    BeantwoordenVerwijderen
  34. Hoe kom je aan de stelling " Gelukkig heeft een meerderheid van Nederland nog voldoende verstand om te vertrouwen op deskundigen zoals VEH"

    BeantwoordenVerwijderen
  35. @10:20 Je leest de reactie niet goed.

    De opmerking waarop jij reageert, stelt dat VEH en NVM in plaats van Knot af te kraken, ook constructieve oplossingen kunnen aandragen om de stabiliteit van de nederlandse economie te verbeteren, zonder aantasting van de HRA. De stabiliteit van de nederlandse economie als geheel raakt immers iedereen en niet alleen de belanghebbenden van de woningmarkt.

    BeantwoordenVerwijderen
  36. Velen op dit blog, waaronder de auteur van dit stuk, lijken nog te geloven dat de huizenmarkt alleen maar een kwestie is van vertrouwen.

    Zo van als we allemaal weer geloven dat alles weer gaat draaien als vanouds als we allemaal maar weer gaan geloven dat een doorsnee rijtjeshuis 3 ton waard is en over 5 jaar ook nog, zo niet meer.

    Maar helaas...hoe graag we het ook willen...de wal is het schip aan het keren. Want we zijn niet rijk genoeg met z'n allen, niet productief genoeg, om 3 ton voor een rijtjeshuis te betalen.

    En dat is geen kwestie van geloven, maar een kwestie van realiteit.

    Kijk naar de mondiale ontwikkelingen, de rijkdom schuift op van West naar Oost, naar de demografische ontwikkelingen, de babyboomers die straks met pensioen gaan, waardoor de arbeidsbevolking verhoudingsgewijs kleiner wordt, en je weet genoeg. O ja...en het idee dat we met met nóg meer krediet de prijzen overeind kunnen houden is ook passé, want niemand wil ons dat krediet meer verschaffen.

    De economen weten dit en de banken ook. Nota bene de banken, die zoveel baat hebben bij stijgende prijzen (= hogere hypotheken), zien de ijsberg op ons afdoemen, en stellen de maximale hypotheekbedragen neerwaarts bij.

    In plaats van dat de VEH zijn pijlen richt op een zachte landing, waarbij de prijzen weer op reeel niveau komen en er iets wordt bedacht voor de schrijnende gevallen....lijkt te worden gekozen voor de ouderwetse ontkenning van het hele probleem en het persoonlijk aanvallen van de boodschapper van het slechte nieuws. De VEH verspeelt op deze manier zijn invloed. Niet verstandig.

    BeantwoordenVerwijderen
  37. Ik ben erg blij dat de mensen die het in dit land voor het zeggen hebben verder kijken dan hun neus lang is. Stabiliteit en rust op de woningmarkt is op dit moment hard nodig. Zelfs Hugo Priemus zegt dat je op dit moment "helaas" van de HRA moet afblijven. VEH ziet dit dus goed, wat alle reageurders op dit blog ook mogen zeggen - zij zullen toch nooit overtuigd worden.
    Dan hebben sommige mensen het over de boodschapper. Hoezo de boodschapper?? Net alsof Knot iets nieuws zegt... het is al zo vaak gezegd en heel hurend nederland vindt het geloof ik. Maar gelukkig zijn ze niet in de meerderheid! Veel mensen vergeten dat als de woningmarkt instort, de huurder niet alleen goedkoop een huis kan kopen, maar helaas ook zijn baantje kwijtraakt, waardoor het hele feest alsnog niet doorgaat. Jaloezie maakt mensen zo kortzichtig.

    BeantwoordenVerwijderen
  38. Ik heb stage mogen lopen bij een linkse partij in de Tweede Kamer. Ik noem geen namen, omdat ik dat niet eerlijk zou vinden, gezien het vertrouwen dat ik gekregen heb. Maar ik vond het wel shocking dat de HRA-discussie louter inkomenspolitiek werd bekeken. Er waren heel goede argumenten bekend om - gegeven een geschiedenis waarin de HRA al meer dan 100 jaar bestaat en gegeven het feit dat alle posities zijn opgebouwd binnen die institutionele setting - heel voorzichtig te zijn met het overnight veranderen van het systeem. Voor de bühne roepen bekende economen soms 'schaf maar af' maar ik heb discussies meegemaakt waarin ze binnenskamers veel voorzichtiger waren. Voor de camera moet je stellig zijn, wil je überhaupt iets gedaan krijgen, maar als je het werkelijk voor het zeggen hebt, draag je de verantwoordelijkheid om niet méér kapot te maken dan je lief is. Ondanks alle kennis die er wel degelijk was, en die aangaf dat zaken veel genuanceerder in elkaar zitten dan one-liners ons willen doen geloven, bleef de politieke partij waar ik stage liep, haar ongenuanceerde standpunten herhalen. Te pas en te onpas. Ik heb daar veel van geleerd. Vooral hoe het niet moet. Ik vind de politiek fascinerend. Maar niets voor mij. Blijven roepen dat de HRA meteen moet worden afgeschaft, terwijl je WEET dat het heel slecht zou zijn voor de economie en voor het land. Ik zou dat niet graag op mijn geweten hebben.

    BeantwoordenVerwijderen
  39. Leuk hoor, al dat gekibbel. Stelling van de column was dat Knot het om andere redenen gezegd moet hebben, aangezien hij kon weten dat het toch niet zou gebeuren. Met andere woorden: als je weet dat het wordt afgeschoten, waarom volg je dan als topbankier een nederlagenstrategie? Eén reden wordt in de column niet behandeld, namelijk dat topbankiers met al hun bonussen en grote kantoren zo arrogant zijn geworden dat ze het zicht op de werkelijkheid om hen heen zijn verloren. Ze denken dat het nederlandse volk net zo blij is met alles wat zij zeggen als de ja-knikkers op kantoor.

    BeantwoordenVerwijderen
  40. Een discussie kan nogal uitwaaieren. De standpunten voor en tegen HRA zijn wel bekend. Wat ik persoonlijk interessant vond aan deze blog was: hoe komt het dat een president van de nederlandse bank zoiets roept terwijl hij weet dat het niet gaat gebeuren. Is het echt om zijn onafhankelijkheid te tonen? Ik vind dat een aantal mensen hier te gemakkelijk aan die vraag voorbij gaat door het af te doen als de welbekenende vraag voor/tegen. Als je daar nu eens even van afziet, en je vraagt je af: waarom roept knot dit zonder enig uitzicht op resultaat: waarom??? persoonlijk vind ik de verklaring van mulder wel hout snijden. Maar hij zegt ook: het blijft giswerk. Ik zou graag zien dat op dit forum wat meer gereageerd zou worden op de vraag die aangesneden wordt. Ipv op ideologie voor/tegen HRA.

    BeantwoordenVerwijderen
  41. Knot is inderdaad niet de eerste die de fout in gaat. En vast ook niet de laatste. Dat soort mensen krijgt nauwelijks feedback. Wat dat betreft vind ik Zalm van ABN AMRO nog net iets handiger opereren. Die heeft in de politiek geleerd dat je niet ongestraft zomaar iets kunt roepen. Maar niet te vroeg gejuicht :-).

    BeantwoordenVerwijderen
  42. In de krant van zaterdag zag ik dat prof. (of is die titel hem al afgenomen) Stapel vergeleken werd met Rob Oudkerk. Dat vond ik kant nog wal raken. De een is een hoerenloper, de ander een fraudeur. Wat heeft dat met elkaar te maken? Zo vind ik ook de vergelijking die VEH maakt tussen Moerland en Knot niet kloppen. Op de eerste plaats is het logisch dat Moerland als CEO van een commerciële bank ALLEEN EN NIETS DAN zijn eigenbelang najaagt, terwijl je van Knot mag verwachten dat hij 1) niet iets roept zonder enige kennis en 2) het nationaal belang voor ogen houdt. In feite is wat Knot heaft gedaan dus MEER verwijtbaar. Op de tweede plaats vind ik niet dat je Knot mag neerzetten als een mede-verzoorzaker van de crisis, wat je eigenlijk wel doet door hem met Moerland te vergelijken. Knot was toen nog geen bankpresident!!! Hij is dat pas een paar maanden.

    BeantwoordenVerwijderen
  43. Het zit zo. Banken moeten hypotheekportefeuilles afbouwen om aan strengere kapitaaleisen te voldoen, en hypotheken zijn niet eenvoudig meer door te verkopen. Dit kan door starters van de woningmarkt te weren, maar het lijkt me wel zo solidair als iedereen wat afbouwt. Dat is dan ook het verhaal van Knot. Daar is geen verdachtmaking voor nodig, VEH.

    BeantwoordenVerwijderen
  44. Hallo @18.48. Kun je me twee dingen uitleggen. 1) als je de HRA afschaft, dan gaat de koopkracht van mensen achteruit, dan kunnen ze toch juist minder makkelijk aflossen? Of zie ik iets over het hoofd? 2) stel dat mensen hun spaartegoeden bij de banken inzetten om af te lossen, dan is dat voor banken toch vestzak/broekzak? Hopelijk kun jij hierop antwoord geven?

    BeantwoordenVerwijderen
  45. @18.58 ze moeten gedwongen worden tot aflossen! Eerst hebben ze geprofiteerd van de rest van Nederland en nu moeten ze gewoon lekker aflossen. En als ze dat niet kunnen jammer dan. Huis verkopen en huren! Net als iedereen. Of voelen huizenbezitters zich daar soms te goed voor?

    BeantwoordenVerwijderen
  46. Wat mij zo enorm tegenstaat is dat bankiers er telkens weer in lijken te slagen om de aandacht van zichzelf af te wenden. Volgens mij hebben ZIJ de crisis veroorzaakt. Volgens mij hebben ZIJ vervolgens heel veel staatssteun ontvangen. En volgens mij ZIJ zijn toen gewoon doorgegaan met bonussen uitdelen. Er moest zelfs wetgeving komen om te zorgen dat bonussen voor hen verboden worden. En ondertussen maar ANDEREN de schuld geven, naar ANDEREN wijzen. Oh, de hypotheekschuld is zo hoog. Wie heeft die schuld verstrekt??? Wie heeft daar grote bonussen voor opgestreken??? In plaats van te zeggen: "Sorry, Nederland, we hebben spijt van onze graaizucht" wordt de schuld keihard in andermans schoenen geschoven. Ikzelf heb mijn rekening verplaatst naar Triodos bank. Die heeft vanaf het begin niet aan het Grote Graaien van de andere banken meegedaan.

    BeantwoordenVerwijderen
  47. De gemeente moeten eerst maar eens betaalbare nieuwbouwhuizen gaan bouwen en desnoods de grond verpachten. Betaalbare nieuwbouw voor starters zal op termijn weer voeding van onder af aan de woningmarkt geven.

    BeantwoordenVerwijderen
  48. terug naar het topic: Mijn gevoel is dat Knot de HRA heeft genoemd als afleidingsmethode. Het is een zekerheidje dat de gehele pers over de HRA zal vallen. Hierdoor is het echte probleem "banken hebben een funding gap voor de hypotheken" wel benoemd, wat zijn taak is, maar heeft dat niet tot paniek bij het pobliek geleid. Terwijl dit wel ernstig is.

    BeantwoordenVerwijderen
  49. Inderdaad terug naar het topic: een afleidingsmethode (kan), onafhankelijkheid tonen (kan). We kunnen niet in de hersenpan van Knot kijken. Beide verklaringen zijn echter even triest, want je misbruikt dan toch je positie ten kosten van de huizenbezitter en ten koste van de economie (bouw enz), want die hebben enorm veel last van extra onrust.

    BeantwoordenVerwijderen
  50. @ 21:08 "van de huizenbezitter en ten koste van de economie (bouw enz), want die hebben enorm veel last van extra onrust. "

    In deze hypotheek crisis is de huizenbezitter de dader (top-hypotheken / aflossingsvrij)of het slachstoffer (erin geluist door de banken / NVM/ onwetenheid)? Vind dit een zeer moeilijk dilema,..

    BeantwoordenVerwijderen
  51. In plaats van elkaar de schuld te geven, kunnen we beter proberen de woningmarkt vlot te trekken. En dat lukt alleen als mensen weer vertrouwen hebben. De laatsten die vertrouwen kunnen geven zijn bankiers. De Wit begint morgen een parlementair onderzoek tegen de bankiers. Het beste is dan toch dat partijen buiten de schijnwerpers eens kijken of ze het eens kunnen worden. En in de tussentijd rust aan het front aub.

    BeantwoordenVerwijderen
  52. @18.41: Rob Mulder heeft Knot niet op één lijn gezet met Moerland. Hij heeft alleen gezegd dat ze beiden uitspraken hebben gedaan die meteen zijn teruggefloten door de regering. Knot is niet persoonlijk vergeleken met Moerland en Knot is ook nergens van beschuldigd. Dus je commentaar is nogal ongericht. Zeker als je Knot en Moerland in feit ook vergelijkt met een fraudeur (Stapel) en een hoereloper (Rob Oudkerk).

    BeantwoordenVerwijderen
  53. @Anoniem 21:52,

    Wat nu gebeurt, ís het vlottrekken van de woningmarkt.

    De prijzen gaan langzaam aan weer naar een stabiel, reeel niveau.
    Een modaal huis binnen bereik voor een modaal inkomen, om het simpel te zeggen.

    De onrust die er is, is het op conto te schrijven van de politiek die (onverstandig) van het behoud van de hra een electoraal punt heeft gemaakt en belangengroepen zoals de VEH die denken dat de geest weer kan terugkeren in de fles.

    Neem bijvoorbeeld de verlaging van de overdrachtsbelasting.

    Leuk bedacht, maar heeft niet gewerkt om de daling tegen te houden. Feitelijk komt er daarmee alleen maar extra druk op de markt, omdat nu ook in de afweging van kopers wordt betrokken dat de verlaging (mogelijk) op enig moment weer wordt afgeschaft.

    BeantwoordenVerwijderen
  54. @ 8:14 Mee eens.
    VEH zit nog in de ontkenningsfase. Ze lijken vooral op te komen voor de mensen die door het nemen van roekeloze hypotheken de BV NL in deze hypotheekcrisis heeft gestort. Over de problemen praten is ten strengste verboden, Stuitend!

    BeantwoordenVerwijderen
  55. @8.26 Met het verdraaien van andermans stellingname en argumenten win je mijn sympathie niet. En ik denk ook niet die van veel andere lezers.

    BeantwoordenVerwijderen
  56. @8.31 Sorry, was niet mijn bedoeling om iets te verdraaien. Mijn mening staat in het stukje en ja ik ben het ook eens met 8;14. Daarna gaf ik mijn mening.

    BeantwoordenVerwijderen
  57. Ik begrijp niet waarom de politici roepen dat er 'behoefte aan rust is op de woningmarkt' Volgens mij is het nog nooit zo rustig geweest als nu.

    De woningmarkt is verloren gegaan door slecht beleid, van de politiek, van de banken en van kopers die bereid waren hun nek in de strop te hangen. Jarenlang hebben huurders moeten aanzien hoe de prijzen ver boven de inflatie uitstegen en mochten zij meebetalen aan de extra'tjes die kopers kregen, kooppremies, koopsubsidies, terugkoopregelingen, hypotheekrente aftrek etc... slechts een klein deel van de huurders krijgt een subsidie op zijn huurwoning. Een groot deel van de huurders betaald veel meer belastingen en krijgt daar geen eigen vermogen voor terug i.t.t. kopers die bereid zijn hun schulden te maximaliseren. Voor hen is het nu spijtig dat dit piramidespel hapert, zei gaan nu geconfronteerd worden met de echte prijs van dit Ponzi spel.

    Lenen, lenen... betalen, betalen, betalen, betalen en blijven betalen... zo werkt het mechanisme van maximale schulden aangaan.

    BeantwoordenVerwijderen
  58. Helaas speelt deze marktwerking ook door naar het gezinsleven waardoor er steeds meer wrijvingen binnen het gezin ontstaan vanwege de verharding van de maatschappij.

    BeantwoordenVerwijderen