maandag 12 december 2011

Au revoir BNP Paribas

Als gevolg van de Europese crisis stopt BNP Paribas met het verstrekken van hypotheken. Dit is slecht nieuws voor de concurrentie op de Nederlandse hypotheekmarkt.

Vlag uit
Zoals de Nederlandse Mededingingsautoriteit NMa eerder dit jaar bevestigde, is de Nederlandse hypotheekmarkt kwetsbaar voor "mededingingsbeperkend gedrag". Dat heb je als de markt voor meer dan driekwart in handen is van een handje vol grote partijen. De neiging om elkaar te beconcurreren ten gunste van de klant, kunnen deze grootbanken moeiteloos onderdrukken. Het enige lastige voor hen is dan nog als er 'vreemde eenden in de bijt zijn' (al dan niet van buitenlandse origine) die het wagen hen te beconcurreren. Omgekeerd: als een belangrijke buitenlandse concurrent zich terugtrekt, gaat bij de Nederlandse grootbanken de vlag uit.

Witte raaf
BNP Parisbas was zo'n belangrijke concurrent. De van oorsprong Franse bank had zich opgewerkt tot de in omvang vierde hypotheekverstrekker van Nederland. De bank stond bekend als prijsvechter. Daarbij komt dat BNP Paribas als enige bank in Nederland het lef had zich te onttrekken aan de groepsdwang om, door een te ruime toepassing van de Gedragscode Hypothecaire Financieringen (GHF), de Nationale Hypotheek Garantie (NHG) buiten spel te zetten. Vandaar dat ik BNP Paribas al eens betitelde als de witte raaf van het Nederlandse bankwezen. Het is erg spijtig dat deze witte raaf nu uitvliegt en de Nederlandse hypotheekmarkt achter zich laat.

Waakzaamheid
Het besluit van BNP Parisbas om in Nederland geen hypotheken meer te verstrekken, is een gevolg van de Europese crisis. In Frankrijk moet de bank haar buffers versterken. Dat zij fors heeft geïnvesteerd in Grieks staatspapier helpt niet mee. In Nederland betekent dit in elk geval een extra reden voor waakzaamheid. Voor je het weet gaan de winstmarges op hypotheken nog verder omhoog. Gelukkig zal de NMa, zo heeft zij beloofd, "de ontwikkelingen op de hypotheekmarkt scherp in de gaten houden". En wat BNP Paribas betreft: we kunnen het ons nu nog niet voorstellen, maar ook aan de Europese vertrouwenscrisis komt een eind. Misschien zien we de Franse bank dan wel weer terug op de Nederlandse hypotheekmarkt. Het is dus te vroeg voor een definitief vaarwel. Geen 'adieu', maar een 'au revoir', zogezegd.

12 opmerkingen:

  1. In het zelfde artikel op FD.nl geeft men aan dat, naast BNP, de SNS nu ook terughoudend is in het verstrekken van hypotheken. Dit zijn de eerste signalen van de funding gap van de banken. Concurrentie nadeel is maar een bijzaak, ik denk zelfs dat geen 1 grootbank dit in deze markt leuk nieuws vindt.

    Hypotheken verstrekken is nu een risicovolle aangelegenheid, die je in deze markt niet graag alleen draagt. De soft landing van de Nederlandse huizenmarkt lukt alleen als er genoeg banken zijn die krediet blijven verstrekken tegen redelijke voorwaarden en risico's. Vallen er te veel weg dan krijg je een harde knal, waar niemand (vooral de banken) op zit te wachten. Laten we hopen dat BNP en SNS snel weer terug zijn.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Tsja, de banken weten dat de Nederlandse hypotheekmarkt bijzonder gevaarlijk is. Als we nou eens een goede herstructurering door hadden gevoerd van de totale woonmarkt waardoor de prijzen niet zo krankzinnig hoog hadden kunnen stijgen (8 maal modaal voor een middenklasse huisje...), dan had dit niet hoeven te gebeuren.

    Want zeg nou zelf, alle verhalen ten spijt over veilige achtervang door NHG gaan eigenlijk helemaal nergens over. Er zijn momenteel maar 2 duizend gedwongen verkopen per jaar en dat kan NHG makkelijk behappen, maar minstens het tienvoudige daarvan is kandidaat vanwege hoog opgelopen betalingsproblemen. Als de boel écht zou knappen, dan zou je kunnen denken aan 100.000 mensen die de executieverkoop ingaan (dat is slechts 2% van alle woningbezitters!) over een periode van een paar jaar en die er per stuk bijvoorbeeld een ton bij inschieten: 30% markwaarde daling in een leeglopende zeepbel is niet zo gek (zelfs redelijk voorzichtig vergeleken met de jaren rond 1980), dan nog eens minstens 15% minder opbrengst op de veiling en 100.000 euro restschuld heb je zo aan je broek hangen. Dat betekent in totaal 10 miljard restschuld, dan schiet die NHG met pakweg 600 miljoen euro in kas dus schromelijk tekort. En banken weten dat. Banken zijn niet gek, en daarom zijn ze nu zo voorzichtig. Banken houden wel degelijk rekening met een soortgelijk scenario als ik hierboven schetste.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. @12.37 Deskundigen zijn het er wel over eens dat je de jaren tachtig niet zomaar op het heden mag projecteren. Toen was zowel de werkloosheid als de hypotheekrente boven de 10%. Dat is nu geen van beide het geval. Dat neemt niet weg dat de prijzen kunnen dalen, maar je kunt de jaren tachtig niet zo maar aanvoeren als bewijs, om het simpele feit dat de omstandigheden niet te vergelijken zijn.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. @Anoniem 12:37

    Eens. Het besluit van BNP om te stoppen met de hypotheken in Nederland zal deels of volledig zijn ingegeven door een inschatting van de risico's op de Nl. markt.

    Verhagen's ontboezeming eerder deze week over de toekomst van de HRA, zal de bankiers in Parijs ook niet het vertrouwen hebben gegeven dat hun hypotheekportefeuille in Nl. er goed bij ligt.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. @Anoniem 13:34

    Nergens in mijn betoog projecteer de jaren 80 op de hedendaagse situatie, of voer ik ze aan als bewijs. Ik schets alleen een scenario dat volgens mij niet onwaarschijnlijk is, en refereer daarbij aan de jaren 80 om te illustreren dat het door mij beschreven scenario helemaal niet zo onwaarschijnlijk is als sommigen zouden willen beweren. Datgene wat toen is gebeurd, kan nu ook weer plaatsvinden. Het verschil met de jaren 80 is echter dat de huidige situatie op de woningmarkt aanleiding kan zijn tot veel meer schade dan toen omdat tegenwoordig woningeigenaren veel dieper in de schulden zitten dan begin jaren 80(vergeleken met hun inkomen!).

    Om het om te draaien: in jouw plaats kan je de huidige situatie niet op de nabije toekomst projecteren. De werkeloosheid is nog beheersbaar en de hypotheekrente ook, maar dat kan er over 3 maanden allemaal geheel anders uitzien. Het feit dat we de afgelopen 30 jaar in een ongekend stabiele globale financiële situatie hebben geleefd, lijkt er voor te zorgen dat iedereen gelooft dat het allemaal alleen maar los kan lopen en dat we toch wel gered worden (door wie???). Dat is niet zo, binnen een week kan letterlijk de pleuris uitbreken op globaal niveau. We kunnen er beter rekening mee houden dan stelselmatig onze kop in het zand te blijven steken. Ook een struisvogel moet een keer ademhalen...

    BeantwoordenVerwijderen
  6. @15.21 je reageert alsof je door een wesp gestoken bent - het zit diep, we hebben te maken met een gelovige! En voor gelovigen tellen argumenten nu eenmaal niet. Prima joh, geloof wat je wilt en met de kracht die je wilt. Als jij gelooft dat je moet verwijzen naar de jaren tachtig, ondanks alle verschillen, prima. Al verwijs je naar de jaren dertig. Ook goed. Hahaha

    BeantwoordenVerwijderen
  7. @ 12.37 Ik herken uw verhaal. De cijfers zijn volgens mij, slechter dan u schets voor 2011.

    Ongeveer 900k hypotheken vallen onder de NHG garantie. In totaal zijn er in Nederland 3,5 miljoen hypotheken, dus pak weg een kwart valt onder de NHG de rest niet. Op deze 900k zijn er 2k die een beroep doen in 2011 op deze garantie. Bijna 3 keer zoveel als in 2007 met een gemiddelde uitkering van 35k per geval.

    Velen schetsen een situatie van 2000 gedwongen verkopen per jaar met een verwijzing naar de NHG, met als conclusie het valt wel mee in Nederland. Dit aantal ligt in de praktijk echter hoger, doordat banken veel gedwongen verkopen bij de makelaar onderbrengen. Over de NHG gevallen wordt officieel gerapporteerd over de rest niet.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Rob, ik snap niet dat je BNP nog steeds als witteraaf typeert. De 10 jaars hypotheekrente van BNP ligt inmiddels bijna een vol procent boven de goedkoopste aanbieder. Hoeveel bestaande klanten worden hierdoor wel niet gedupeerd? Buitenlandse aanbieders kiezen standaard een hit and run tactiek. Als er funding is met lage rentetarieven de klant binnenhalen en vervolgens de tarieven fors verhogen. Ik ben het met je eens dat er een gezonde concurrentie moet zijn maar dan liever tussen banken die ook maatschappelijk betrokken zijn.

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Voor de goede orde:
    1. BNP Parisbas heeft zijn prijsvechtersstrategie moeten opgeven vanwege het gebrek aan funding vanuit Frankrijk - en dat doe je door je rente te verhogen, dan neemt vanzelf de vraag af. Dat even in de richting van 19.09
    2. Verder wijs ik alle zure huurders-reaguurders die, weer de woningmarkt erbij halen, er op dat BNP Parisbas WERELDWIJD stopt met hypotheken. Dus het ligt, zoals Rob schrijft, aan de schuldencrisis, niet aan de Nederlandse situatie.

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Het is te hopen dat de NMa zich aan zijn belofte houdt. De grote banken zien hun kans vast al weer schoon om hogere winsten te gaan maken over de rug van de huiseigenaren. Dat is in het eerdere rapport van de NMa glashard aangetoond.

    BeantwoordenVerwijderen
  11. @15:21: mee eens, al denk ik dat de rente voorlopig laag blijft. Tot nu toe komt de huidige situatie erg overeen met het Japan scenario: veel schulden, alsmaar dalende vastgoedprijzen, lage rente, hobbelen van recessie naar recessie. Dit kan nog heel lang duren.

    Jammer dat prijsvechters weg gaan. Er zijn juist zoals Rob Mulder ook zegt, meer buitenlandse partijen nodig om meer concurentie te krijgen op de hypotheekmarkt. Dat zou misschien weer wat meer lucht geven voor starters.

    BeantwoordenVerwijderen
  12. @19:52 U heeft een punt over BNP, maar vindt u de Nederlandse hypotheekmarkt gezond?

    BeantwoordenVerwijderen