maandag 19 december 2011

Funding gap en hypotheekrenteaftrek

Vanwege de mogelijke gevoeligheid van het onderwerp bij sommige lezers, begin en eindig ik de blog met een belangrijke mededeling. Vereniging Eigen Huis is een verklaard voorstander van een fundamentele hervorming van de woningmarkt (huur én koop, vraag én aanbod), waarbij de H-woorden huurprijsregulering en hypotheekrenteaftrek niet taboe zijn. Dat gezegd zijnde, wil ik het graag hebben over de zogenoemde funding gap als reden om de hypotheekrenteaftrek aan te pakken.

Funding gap
Wat is de funding gap? Een zeer terechte vraag. De funding gap komt voort uit het feit dat de vrije besparingen die Nederlandse huishoudens op de bank hebben staan onvoldoende zijn om de uitstaande hypotheken mee te financieren. Daarnaast zijn er weliswaar de 'onvrijwillige besparingen' via de pensioenfondsen, maar die staan niet op de bank. Dus ontstaat er een funding gap van een paar honderd miljard. De banken moeten dit deel van de uitstaande hypotheken 'funden' via de kapitaalmarkt.

Hypotheekrenteaftrek

Tot voor kort was dit geen enkel probleem. Als we ergens een kapitaalmarkt voor hebben, dan is het immers daarvoor? Het uitbreken van de crisis heeft echter zand in de machine gegooid. Met als eind van het liedje dat niemand op de kapitaalmarkt de ander meer vertrouwt. Het sterkst geldt dat voor de banken onderling. En hierdoor is funding via de kapitaalmarkt - tegen aanvaardbare kosten - naar het schijnt ineens een hele toer geworden. En hebben we in Nederland nu een funding gap-probleem. En ondanks het feit dat twee maanden geleden nog vrijwel niemand van de funding gap had gehoord, wordt het nu door sommigen zelfs genoemd als belangrijkste redenen om de hypotheekrenteaftrek aan te pakken.

Geen overhaaste conclusies
We moeten echter uitkijken dat we geen overhaaste conclusies trekken. Een aantal vragen moeten mijns inziens eerst overtuigend worden beantwoord alvorens verregaande conclusies te kunnen trekken.

  1. Hoe problematisch is de funding eigenlijk?
    De grootste hypotheekvertrekker in Nederland, de Rabobank, heeft haar funding voor 2012 naar verluidt al helemaal rond. 
  2. Is de funding gap een blijvend probleem?
    Het was tot voor kort in elk geval geen probleem. En leert de geschiedenis niet dat aan elke crisis ook weer een eind komt? Of zijn er redenen waarom het wantrouwen binnen de financiële wereld vanaf nu nooit meer zal verdwijnen? Is dit het einde van de kapitalistische markteconomie? 
  3. Is er afgezien van de emoties in de financiële wereld ook een meer rationale reden waarom de funding gap een probleem is?
    Is het niet zo dat 3,75 miljoen Nederlandse eigenwoningbezitters elke maand netjes hun rente betalen? En komen - gelukkig - niet relatief weinig huishoudens in de problemen? Staat tegenover de hypotheekschuld bovendien niet een onderpand van 3,75 miljoen woningen met een totale waarde van circa 1.000 miljard euro (de prijsdalingen van de afgelopen jaren al meegerekend)? 
  4. Op welke manier draagt vermindering van de hypotheekrenteaftrek bij aan vermindering van de funding gap?
    Het klopt toch dat vermindering van de aftrek op korte termijn geen effect heeft op de uitstaande hypotheekschuld? En dus evenmin op de funding gap? Sterker nog: zal lastenverzwaring voor veel gezinnen op korte termijn niet juist de mogelijkheden tot aflossing verder verminderen? Op lange termijn zal de schuld er wel door afnemen, maar dat geldt dan ook voor de aan de hypotheek gekoppelde spaarpotjes.
Overtuigende antwoorden
Op deze vragen zullen overtuigende antwoorden moeten komen om te kunnen beoordelen of de funding gap inderdaad een valide reden is om de hypotheekrenteaftrek ter discussie te stellen. Dit staat - voor de goede orde en zoals eerder gezegd - geheel los van het feit dat Vereniging Eigen Huis een verklaard voorstander is van een fundamentele hervorming van de woningmarkt (huur én koop, vraag én aanbod), waarbij de H-woorden huurprijsregulering en hypotheekrenteaftrek niet taboe zijn.

35 opmerkingen:

  1. Dank voor dit bericht Rob. Denk dat veel mensen niet eens weten dat dit speelt. Vraagje c.q. opmerking: moeten er geen drie nullen worden toegevoegd bij: "Dus ontstaat er een funding gap van een paar honderd miljoen"?

    BeantwoordenVerwijderen
  2. beste Rob,

    Ik begin me nu toch echt af te vragen of deze wereld niet te complex voor je is, of dat je gewoon een goede lobbyist bent. De DNB en de Rabobank schetsen toch een ander beeld.
    Lees de berichtgeving van 2 November nog eens na op nu.nl. http://www.nu.nl/economie/2657445/dnb-wil-hypotheekrenteaftrek-wordt-aangepakt.html

    Hieronder de stelling van Piet van Schijndel van de Rabobank in dat stuk van nu.nl.

    ""Een brede discussie met alle betrokken partijen over de financiering van de huizenmarkt is urgenter dan ooit. Dit stelde Piet van Schijndel, lid van de raad van bestuur van de Rabobank woensdag, in een reactie.

    "Wij hebben al eerder op de risico's gewezen. Je ziet dat de huizenmarkt momenteel stilligt. De vraag is gerechtvaardigd of de financierbaarheid van de woningmarkt op de lange termijn nog houdbaar is.''

    Van Schijndel wijst erop dat Rabobank als grootste hypotheekverstrekker en ook andere banken per 1 augustus al maatregelen hebben genomen om de risico's in te perken, zoals een verplichte aflossing en een beperking van de maximale hypotheek.

    Maar dat is waarschijnlijk niet genoeg, denkt Van Schijndel. Daarom moet er nu een discussie komen die een allesomvattend akkoord moet opleveren om de huizenmarkt stabiel te houden en waar ''we de volgende 30 jaar'' mee verder kunnen.""

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Vertrouwen speelt hier een belangrijke rol.
    Zullen investeerders vertrouwen in een systeem, dat al jaren kritiek krijgt van nat. en int. instituten ( IMF,OESO, etc., waarbij de HRA als belangrijke weeffout wordt genoemd), omdat de politiek uit electoraal opportunisme niet in staat lijkt dit te hervormen?
    Een systeem, waarvan de crisis nu de kwetsbaarheid heeft aangetoond, maar dat sowieso gedoemd was eens te gaan haperen.

    Met een maatregel voor geleidelijke beperking van de HRA, (en een compenserende IB-verlaging ), wordt een signaal gegeven dat onze politiek toch in staat is tot een meer degelijke, toekomstbestendige woningmarktvisie.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Je hebt helemaal gelijk. De nullen zijn eraan toegevoegd. Dank!

    BeantwoordenVerwijderen
  5. De funding gap is gewoon een symptoom van de crisis die zich aan verdiepen is. Feitelijk is het grootste probleem de enorme schuldenberg, doordat mensen niet meer in staat zijn gebleken zich verder in de schulden te steken hapert het piramidespel van de geldcreatie.

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Redelijk knap stukje van Rob (ik doel hiermee op de vorm, niet de inhoud), maar zoooooooooooo doorzichtig.

    Voor diegenen die het nog niet doorhadden: Rob doet alsof hij een open discussie aangaat met de vraag "Is de funding gap een valide reden om HRA aan te pakken?". Vervolgens poneert hij enkele vragen, maar haalt die direct zelf al allemaal onderuit met allerlei (vaak onzinnige) argumenten. Het stukje is dus geen discussie, nee, het is een verkapte opsomming van redenen waarom de 'funding gap' absoluut geen reden kan zijn om HRA aan te pakken. Wat dus blijft hangen is niet de inhoudelijke discussie (is er niet), maar het nasuizen van dat constante gehamer: "niet de HRA aanpakken, niet de HRA aanpakken, niet de...." Er wordt geen enkele moeite gedaan om argumenten op te diepen die tot de conclusie kunnen leiden dat het wél wenselijk is om HRA aan te pakken.

    Alleen Bob Maas zie ik zo nu en dan een eerlijke discussie opstarten, Rob lijkt echter helemaal murw geslagen door zijn eigen tunnelvisie. Jammer. Een deel van de lezers hier kan me dan misschien een enorme zeikerd vinden, ik blijf hier keihard tegenin gaan. VEH begeeft zich op glad ijs door te blijven proberen de mening van 'het volk' via de media te beïnvloeden met dit soort eenzijdige demagogie.

    BeantwoordenVerwijderen
  7. "Een deel van de lezers hier kan me dan misschien een enorme zeikerd vinden". Dat klopt :-)
    Discussieer gewoon lekker mee. Daar is alle ruimte voor.
    Je opmerking "ik blijf hier keihard tegenin gaan" suggereert echter dat je niet geïnteresseerd bent in discussie, maar dat je vooral wilt drammen.
    Ik vind het een groot compliment waard aan VEH dat ze aanzetten tot discussie en dat ze ook alles reacties hier plaatsen, zelf als ze helemaal ingaan tegen de opvatting van VEH. Dat vind ik een teken van kracht. Jammer dat er dan toch nog mensen zijn die zelfs dat niet weten te waarderen.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. 1) Hoe problematisch is de funding eigenlijk?
    Heel erg problematisch, zie de reactie van 10:46. Als banken in deze tijd roepen dat er een probleem is, dan is die er ook echt wel. De rating-bureaus luisteren mee, en dan roep je niet zomaar voor de lol dat je een risico ziet op een belangrijke inkomstentak van je eigen bank.

    2) Is de funding gap een blijvend probleem?
    Ja, ongeacht het verloop van de financiële crisis. De funding gap is ontstaan doordat de schuld/inkomen ratio de afgelopen jaren zo enorm is opgelopen. Linksom of rechtsom: dat verdwijnt pas weer (lange termijn) als de verhouding woningprijs/inkomen daalt. Dus geen modale woning voor 8 maal modaal inkomen, maar voor 5 maal een modaal inkomen. HRA kan daarbij helpen.

    3) Is er afgezien van de emoties in de financiële wereld ook een meer rationale reden waarom de funding gap een probleem is?
    Ja, de getallen spreken voor zich.
    a) Het is waar dat 3,75 miljoen Nederlandse eigenwoningbezitters elke maand netjes hun rente betalen. Maar vele tienduizenden kunnen dat niet meer, en dat getal loopt snel op (info van banken zelf). Als een deel daarvan in de executieverkoop komt (een verveelvoudiging van de huidige 2000 per jaar), dan wordt daarmee de totale woningmarkt onderuit gehaald. Je zal alles aan moeten pakken om dit in de toekomst te voorkomen. HRA aanpakken is er één van. Het gaat om de tienduizenden, niet om die andere 3.75 miljoen.
    b) Tegenover 630 miljard schuld staat inderdaad 1000 miljard aan waarde. Het probleem is alleen dat de schuld grotendeels aan andere woningen is gekoppeld dan de waarde. Honderdduizenden kopers van de afgelopen 4 jaar kijken tegen onderwaarde aan, en dat is een probleem. Je kan niet alles zomaar op de grote hoop gooien en concluderen dat het gemiddelde er wel goed uit ziet.

    4) Op welke manier draagt vermindering van de hypotheekrenteaftrek bij aan vermindering van de funding gap?
    HRA heeft en prijsopdrijvend effect van pakweg 20% (dat zuig ik niet uit m'n duim, maar dat is een door vele studies geverifieerd getal), dat gaan we dus op lange termijn terugzien in het terugdringen van de funding gap. Dat dat geen korte-termijn werk is is geen reden om HRA dus maar met rust te laten. We hebben de woonmarkt al genoeg verziekt met al die korte-termijn maatregelen.

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Ik ga uit van Arnoud Boot, de hoogleraar en directeur van de UVA, die wel eens op de NOS komt. Hij lijkt integer en onpartijdig, ook geeft vaak goed onderbouwde meningen. Hij geeft aan dat dit het beste moment is om de HRA aan te pakken en zodoende de financiele stabiliteit van ons land te verbeteren. 2 vliegen in een klap!

    Zolang al die economen met belangen het niet eens zijn, is hoogleraar Arnoud met een UVA achter hem voor mij best bet! Want de overheid danwel VEH hebben allemaal belangen, maar arnoud, die lijkt het minst te profiteren van iedere maatregel die nog gaat komen.

    BeantwoordenVerwijderen
  10. @12:37
    "Je opmerking "ik blijf hier keihard tegenin gaan" suggereert echter"

    Inderdaad, het suggereert het alleen maar. In plaats van alleen maar over andere reageerders te zeuren, kom ik telkenmale met lijsten argumenten om mijn mening te onderbouwen. Dat is inderdaad in het algemeen tegen de 'visie' van VEH in, maar daar is niets mis mee als ik gewoon een andere mening toegedaan ben dan VEH. In dit geval bekritiseer ik de methodes van VEH waarin ze doen alsof ze een discussie opstarten, maar het blog wederom alleen maar weer gebruiken om te drammen (ja dat is echt drammen!) over redenen om HRA toch maar met rust te laten.

    Ik waardeer een goede discussie, maar moet helaas constateren dat de stukjes van VEH zélf geen deel uitmaken van de discussie gezien de eenzijdig drammerige inhoud om HRA met rust te laten, en zie dat de échte discussie pas door de reageerders wordt opgestart. Blijf vooral meedoen.

    Waarvan akte...

    BeantwoordenVerwijderen
  11. "Heel erg problematisch, zie de reactie van 10:46. Als banken in deze tijd roepen dat er een probleem is, dan is die er ook echt wel." Toch raar dat Rabobank alles gamekkelijk heeft kunnen financieren dan. Ikzelf denk dat er een enorme dubbele agenda is van de banken. Als ze moord en brand schreeuwen, kunnen ze een hogere rente in rekening brengen (risico-opslag). En ondertussen fuincnierenh ze alles gewoon moeiteloos.

    BeantwoordenVerwijderen
  12. @12.48 erg jammer dat je alleen tegen VEH blijft trappen in plaats van serieus te discussiëren. Je lijkt op een drammerig kind.

    BeantwoordenVerwijderen
  13. @12.47 Prof Boot (maar jij mag vast Arnoud zeggen) zal blij met je zijn :-)))

    BeantwoordenVerwijderen
  14. @12:49
    De Rabobank heeft de hoogste rating van alle private banken ter wereld. Zij zullen dus de minste funding problemen ondervinden. Hoe staat het met ING, SNS, Aegon, etc? Het lijkt daarnaast misschien een aardig idee om een procentje meer te kunnen verdienen aan hypotheken door te roepen dat er een probleem is, maar internationale rating bureaus kunnen je bank letterlijk maken of breken. Geen bankier die zo onwaarschijnlijk dom is dat 'ie dat risico zomaar neemt.

    BeantwoordenVerwijderen
  15. @12:51

    Voeg iets toe aan de discussie, kom met argumenten, kom met jouw visie over dit onderwerp, of blijf gewoon weg.

    Dank u.

    BeantwoordenVerwijderen
  16. @12.56 vind je het heel erg om een klein beetje fatsoenlijk met elkaar om te gaan hier?

    BeantwoordenVerwijderen
  17. @12:59

    Ik vraag heel netjes aan een reageerder om niet alleen over mij te klagen, maar iets inhoudelijks te posten en toe te voegen aan de discussie, of om weg te blijven. Ik scheld hem/haar niet uit, ik bezig geen termen als 'oprotten', heel fatsoenlijk dus. Of wil je graag alleen maar een extra duit in het zakje doen van 'klagen over andere reageerders'?

    De reageerder gaat uit van wat hij wil zien, namelijk alleen de post van 12:23 waarin ik mijn mening over de stukjes hier ventileer. De discussie en argumenten staan, onder andere, in mijn post van 12:40. Daar kan je het mee oneens zijn, laat maar horen. Argumenten graag!

    BeantwoordenVerwijderen
  18. Hoho, de post van 12.40 is van mij!

    BeantwoordenVerwijderen
  19. @13.05 je hebt je in je kaarten laten kijken als bevooroordeeld, dus dan is het logisch dat mensen zo op je reageren.

    BeantwoordenVerwijderen
  20. Ik vind de post van 12.40 een ratjetoe aan bij elkaar gespokkelde argumenten. Ik zou dus geen ruzie maken wie het heeft opgeschreven. Wat goed is aan de vraagstelling van de blog is dat we echt moeten weten hoe iets zit voordat we conclusies trekken die gean stand houden. Overtuigende antwoorden zie ik in 12.40 absoluut niet.

    BeantwoordenVerwijderen
  21. @13:16 leg mij eens uit ratjetoe aan argumenten.

    Voor mij is alleen de eerste vraag relevant
    " 1) Hoe problematisch is de funding eigenlijk?"

    - Het funding gap is groot 480 miljard euro (nu nog kort gefinancieerd) op een totaal bank balans van 1100 miljard. Kijk naar de cijfers van de DNB en zie ook de eerste funding gap gevallen van de SNS en BNP.
    - Het is overduidelijk dat indien een hypotheekschuld stijgt van 50% van het BBP in 1996 naar 130% van het BBP in 2011 we een probleem hebben om dit financierbaar te houden.

    Dit zijn duidelijk tekenen van overkreditering die door de VEH keer op keer gebagitaliseerd worden. Ook deze blog is daar een voorbeeld van. Gelukkig denkt de publieke opinie daar inmiddels anders over.

    Mijn voorstel is, laat de HRA de eerste 10 jaar ongemoeid, maar focus je op het terugbrengen van de hypotheekschuld naar een draagbaar niveau van bv 60% van het BBP.

    BeantwoordenVerwijderen
  22. Rob, ik merk dat jij ook reageert op deze discussie.
    Ik heb je al menig keer gevraagd iets te schrijven over de gigantische overwaarde, welke menig woningbezitter heeft "opgebouwd".
    De cwoningmarkt heeft twee kanten, de overwaarde en de onderwaarde.
    VEH doet zijn best de onderwaarde te bestrijden, maar de overwaarde blijft buiten beschouwing.
    Waarschijnlijk kan overwaarde (winstbelasting) gebruikt worden onderwaarde te compenseren, waardoor daling van de woningprijzen geen probleem hoeft te zijn.
    Door de daling krijgen starters meer kansen en stabiliseert de markt.
    Dit uiteraard alleen bij verkoop.

    BeantwoordenVerwijderen
  23. @13:49

    Je doelt waarschijnlijk op een manier om overwaarde van de ene verkoper over te hevelen naar onderwaarde van een ander. Ik zie niet in hoe dat zou kunnen werken.

    Stel je hebt als verkoper een woning van 3 ton en een overwaarde van 1 ton. Wil je dan bij verkoop een deel van die 1 ton overwaarde belasten? Dat heeft tot gevolg dat de verkoper niet meer een gelijkwaardige woning kan terugkopen omdat er na belasting minder dan 3 ton overblijft voor de nieuwe woning. Niemand zal nog willen verhuizen, woningmarkt stort dan in.

    BeantwoordenVerwijderen
  24. @ 13:49 Overwaarde is elk verschil tussen wat je bij verkoop voor een huis ontvangt en schuld waarmee de woning belast is. Je kunt overwaarde opbouwen doordat de prijs van je huis stijgt bij een gelijkblijvende schuld. Daarnaast bouw je overwaarde op door af te lossen, al dan niet aan het einde van de looptijd van de hypotheek. Overwaarde is dus niet altijd een ‘windfall profit’. Het wordt deels zelf door mensen bij elkaar gespaard. Je kunt opgebouwd vermogen niet zomaar van deze mensen ‘afpakken’.

    Aan alle mensen die reageren wil ik graag nog zeggen dat ik de reacties met interesse lees. Soms met instemming, soms zonder het er mee eens te zijn. Vereniging Eigen Huis kiest er bewust voor de discussie grotendeels over te laten aan degenen die willen reageren. Wij bieden graag een podium hiervoor, zonder ons steeds zelf in de discussie te mengen.

    BeantwoordenVerwijderen
  25. Rob, dit vind ik een flauwe reactie van je, omdat je ook wel beter weet.
    Voorbeeld:
    Koop woning in 1995 voor 145000 gulden en is in 2008 220000 euro waard, bij een inflatie van ongeveer 40 % , zonder af te lossen.
    Over deze overwaarde wordt bijna niet gesproken, maar binnen een partij in de tweede kamer is dit ook bespreekbaar geworden.
    Uiteraard moet je wat afgelost is afblijven.

    BeantwoordenVerwijderen
  26. @15:11

    De nuance van Rob is op zich wel terecht, je moet wel onderscheid maken waar de overwaarde door is ontstaan. Blijft denk ik toch wel staan dat sec 'winst' afkomstig van waardestijging te belasten de woningmarkt op slot komt te zitten, tenzij je een en ander weet te beperken tot het niveau van de oorspronkelijke overdrachtsbelasting. Als je meer gaat afromen krijg je toch problemen...

    BeantwoordenVerwijderen
  27. Zie het punt van Rob.

    Is het een oplossing om overwaarde te zien als het verschil tussen de actuele waarde van het huis en de aankoopprijs van het huis?

    Simpel voorbeeld:

    Huis gekocht voor 100.000. Nu 200.000 waard. Geen cent afgelost.
    Overwaarde is 100.000.

    Huis gekocht voor 100.000. Nu 200.000 waard. Hypotheekschuld volledig of deel afgelost.
    Nog steeds een overwaarde van 100.000.

    Je zou ook kunnen werken met een geindexeerde aankoopprijs van het huis (met het prijsindexcijfer).

    Zo pak je alleen de "zuivere" overwaarde, en laat je de investering zelf en aflossing ongemoeid.

    BeantwoordenVerwijderen
  28. Als er een overwaarde onstaat door een forse stijging van de woningprijs heet dat marktwerking en wordt er uitbundig feest gevierd.
    Er breekt paniek uit als er onderwaarde ontstaat door prijsdalingen.
    Helaas zijn er dan "Winners" en "Loosers" of ??????

    BeantwoordenVerwijderen
  29. @16.40
    Dit is geen oplossing, die voldoende recht doet aan het idee dat de winstbelasting gerelateerd zou moeten zijn aan het via de HRA effectief genoten belastingvoordeel.

    Is het beter om het speculeren met vreemd vermogen (zo kan men het aangaan van een (top)hypotheekschuld toch interpreteren) fiscaal te stimuleren en daarna een winstbelasting te heffen of kan men beter de stimulus achterwege laten?
    En hoe is het bij onderwaarde, toch geen toeslag of een soort uitgebreide NHG?

    BeantwoordenVerwijderen
  30. @overwaarde/onderwaarde verhaal:

    Het is zinloos om een nieuwe, en heel kromme, fiscale maatregel te introduderen op een markt die al jaren is verziekt door dit soort fiscale gedrochten die uiteindelijk absoluut niet thuishoren op een woningmarkt. Beter is om ons te richten op volledige herstructurering, en vooral niet te willen gaan compenseren voor effecten uit het verleden:

    1) HRA uitfaseren, en zolang die bestaat anders indelen:

    * bijvoorbeeld afbouwende HRA via virtueel annuïtair aflossingsprofiel
    * maximalisatie van HRA (verschillende criteria denkbaar)
    * HRA niet aan het inkomen koppelen, maar tijdelijk een apart stel belastingschijven introduceren, bij voorkeur regressief zodat je bij hogere hypotheeklasten daar steeds minder voor terugkrijgt
    * etc.
    2) sociale huursector terugbrengen van de hedendaagse idioot hoge 33%, naar pakweg 5% (sociale huur dus alléén voor diegenen die het echt nodig hebben, dus bijvoorbeeld inkomens onder 20k)
    3) daarbij de private huursector stimuleren zodat ook daar woningen beschikbaar komen vanaf pakweg 400 euro in de maand, wellicht een startboost door een groot deel van de huidige sociale woningbouw over te hevelen naar de private sector
    4) overdrachtsbelasting definitief afschaffen
    5) NHG afschaffen, of een reële premie vragen van bijvoorbeeld 5% waarbij dan ook de overheid niet meer garant staat (moet nou echt altijd alle risico worden afgewenteld op de overheid, lees: de andere belastingbetalers?)
    6) financiering terugbrengen tot pakweg 80% of 90% van de koopsom, al zouden de banken daar zelf wel eens voor kunnen gaan zorgen
    7) grondprijzen terug naar een aanvaardbaar niveau, en wettelijk vastleggen dat zo nooit meer boven inflatie mogen stijgen
    8) eindelijk eens werk maken van particulier opdrachtgeversschap: al in 2000 riep staatssecretaris Remkes dat binnen afzienbare termijn 30% van alle nieuwbouw daaronder zou moeten vallen, er is helemaal niets van terecht gekomen, laat mensen hun eigen woning bouwen!
    9) etc., etc.

    Er is genoeg te bedenken en te doen om de boel structureel aan te pakken. Op dit moment wordt er al weer jaren aangerommeld in de marge, en de woningmarkt blijft daardoor verder weg glijden. Volle bak aan de slag! Anders hoeft het straks allemaal niet meer...

    BeantwoordenVerwijderen
  31. Even voor de goede orde: wie of wat is Rob Mulder eigenlijk? Gewoon een Nederlander met ook een mening.....

    BeantwoordenVerwijderen
  32. Een verdere prijsdaling is een goede zaak.
    Voor de starters meer mogelijkheden en de discussie over overwaarde verdwijnt als sneeuw voor de zon.
    Tevens lagere hypotheken en minder belastingteruggave.

    BeantwoordenVerwijderen
  33. @19.18 Dat is een goeie. En waarom lees jij dit blog dan?

    BeantwoordenVerwijderen
  34. 18.53: spreekt me wel aan wat jij zegt! Moeilijk om het allemaal op zijn waarde te schatten, dat wel. Maar klinkt goed. Verder vind ik het prima dat VEH hier de ruimte geeft te discussiëren, zonder zelf dominant aanwezig te zijn. Ik denk dat wij als bezoekers dat wel moeten weten te waarderen.

    BeantwoordenVerwijderen
  35. Mooi stukje in FD.nl over de hypotheekpakketjes die banken verkopen.

    http://fd.nl/beleggen/848434-1112/banken-werken-aan-herstel-financiering

    Vooral de laatste alinea is tekenend

    "Nederlandse bankiers stonden altijd huiverig tegenover het Europese initiatief. Ze waren bang dat de kwaliteitseisen de in Nederland gebruikelijke top-hypotheken zouden uitsluiten, zodat ze er niets mee zouden opschieten. Afgesproken is echter dat de kwaliteitseisen per land kunnen verschillen."

    BeantwoordenVerwijderen